zapobieganie powstawaniu owrzodzeń żołądka i dwunastnicy związanych z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych u pacjentów narażonych na ryzyko ich wystąpienia
Wskazanie

Zapobieganie powstawaniu owrzodzeń żołądka i dwunastnicy związanych z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) to istotne wskazanie terapeutyczne u pacjentów należących do grup ryzyka. NLPZ są powszechnie stosowane w leczeniu bólu, stanów zapalnych i gorączki, jednak ich długotrwałe stosowanie może prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Czynniki zwiększające ryzyko rozwoju owrzodzeń związanych z NLPZ obejmują: wiek powyżej 65 lat, wcześniejsze owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego, jednoczesne stosowanie leków przeciwkrzepliwych lub glikokortykosteroidów, infekcję Helicobacter pylori, a także stosowanie wysokich dawek NLPZ lub jednoczesne przyjmowanie kilku różnych NLPZ.

W profilaktyce owrzodzeń stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP), takie jak: Controloc, Nolpaza, Pantoprazol, Emanera, Helides, Ortanol, Omeprazol, Polprazol, Esomeprazol, Nexium. Alternatywnie można zastosować antagonistów receptora H2, jak Ranigast, Ranitydyna, Famotydyna, choć są one mniej skuteczne niż IPP. Inną opcją jest analog prostaglandyny – mizoprostol (Cytotec), choć jego stosowanie ograniczają działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.

Największe trudności w profilaktyce powikłań po NLPZ dotyczą przestrzegania zaleceń przez pacjentów, którzy często przerywają stosowanie leków gastroprotekcyjnych, nie dostrzegając bezpośrednich korzyści z ich przyjmowania. Dodatkowym wyzwaniem jest identyfikacja pacjentów z grupy ryzyka oraz dobór optymalnej terapii gastroprotekcyjnej uwzględniającej indywidualne czynniki ryzyka, choroby współistniejące i interakcje lekowe.

W przypadku pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem powikłań ze strony przewodu pokarmowego należy rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwbólowego lub przeciwzapalnego, w tym zastosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (Celecoxib, Arcoxia), które wykazują mniejszą toksyczność żołądkowo-jelitową, choć mogą zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe. U takich pacjentów można również rozważyć zastosowanie preparatów NLPZ w połączeniu z IPP (Vimovo – naproksen z esomeprazolem).