Dawkowanie i sposób podawania
Kwas askorbinowy

Dawkowanie i sposób podawania kwasu askorbowego

Kwas askorbowy (witamina C) jest składnikiem wielu produktów leczniczych stosowanych w różnych wskazaniach. Dawkowanie tej substancji różni się w zależności od postaci farmaceutycznej, wskazań terapeutycznych oraz celu stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania kwasu askorbowego w różnych produktach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie kwasu askorbowego u dorosłych zależy od wskazania terapeutycznego oraz konkretnego produktu leczniczego. W preparatach stosowanych w objawowym leczeniu przeziębienia i grypy zalecane dawki przedstawiają się następująco:

• Apap przeziębienie (650 mg + 50 mg + 10 mg)/saszetkę: zalecana dawka to 1 saszetka co 4-6 godzin, maksymalnie 6 saszetek na dobę, co odpowiada 300 mg kwasu askorbowego na dobę. Zawartość saszetki należy rozpuścić w szklance gorącej wody.³
• Gripex Hot (650 mg + 50 mg + 10 mg)/saszetkę: zalecana dawka to 1 saszetka w razie konieczności, powtarzając nie częściej niż co 4-6 godzin, maksymalnie 6 saszetek na dobę, co również odpowiada 300 mg kwasu askorbowego na dobę. Zawartość saszetki należy rozpuścić w szklance gorącej wody.⁴

W preparatach stosowanych w zaburzeniach krążenia żylnego dawkowanie przedstawia się następująco:

• Cyclo 3 Fort (150 mg + 150 mg + 100 mg): w leczeniu objawów związanych z niewydolnością naczyń żylnych stosuje się 2-3 kapsułki na dobę (200-300 mg kwasu askorbowego). Można przyjmować jedną kapsułkę rano i jedną wieczorem lub dwie kapsułki rano i jedną wieczorem. W leczeniu objawów związanych z żylakami odbytu dawkowanie wynosi 4-5 kapsułek na dobę (400-500 mg kwasu askorbowego). Można przyjmować dwie kapsułki rano i dwie kapsułki wieczorem lub trzy kapsułki rano i dwie wieczorem.⁵
• Troxescorbin (50 mg + 200 mg): zapobiegawczo i leczniczo stosuje się 1 do 3 kapsułek na dobę, co odpowiada 200-600 mg kwasu askorbowego na dobę. Lek należy przyjmować bezpośrednio po posiłkach, najlepiej popijając wodą.⁶

W preparatach stosowanych do przygotowania jelita przed badaniem endoskopowym:

• Moviprep: w pojedynczym cyklu leczenia kwas askorbowy i askorbinian sodu znajdują się w saszetce B, która zawiera 4,7 g kwasu askorbowego. Cykl leczenia polega na przyjęciu dwóch litrów roztworu Moviprep, co dostarcza 9,4 g kwasu askorbowego. Roztwór przygotowuje się rozpuszczając zawartość jednej „saszetki A” i jednej „saszetki B” w wodzie, aby uzyskać jeden litr roztworu.^{7 8}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Kwas askorbowy w wielu preparatach ma ograniczenia wiekowe:

• Apap przeziębienie: nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat.⁹
• Coldrex Junior C (300 mg + 5 mg + 20 mg): przeznaczony dla dzieci w wieku 6-12 lat. Zalecana dawka to 1 saszetka, w razie konieczności powtórzona po 4 godzinach, do 4 razy na dobę, co odpowiada maksymalnie 80 mg kwasu askorbowego na dobę. Przed podaniem proszek należy rozpuścić w gorącej wodzie.¹⁰
• Gripex Hot: nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat.¹¹
• Cyclo 3 Fort: nie stosować produktu leczniczego u dzieci i młodzieży.¹²
• Moviprep: nie należy podawać leku dzieciom w wieku poniżej 18 lat.¹³
• Troxescorbin: brak dostępnych danych dotyczących stosowania u dzieci i młodzieży.¹⁴

Czas stosowania kwasu askorbowego

Czas stosowania preparatów zawierających kwas askorbowy jest zróżnicowany w zależności od wskazań:

• Apap przeziębienie: jeśli po upływie 3 dni nie nastąpiła poprawa lub pacjent czuje się gorzej, należy zwrócić się do lekarza.¹⁵
• Gripex Hot: pacjent nie powinien stosować leku dłużej niż 3 do 5 dni bez porady lekarskiej.¹⁶
• Coldrex Junior C: jeżeli lekarz nie zaleci inaczej, produktu leczniczego nie należy stosować dłużej niż 3 dni.¹⁷
• Cyclo 3 Fort: w pomocniczym leczeniu objawów związanych z żylakami odbytu produkt przeznaczony jest do krótkotrwałego stosowania, nie dłużej niż tydzień. W zaburzeniach krążenia żylnego, w przypadku gdy dyskomfort i/lub kruchość naczyń nie uległy poprawie po 2 tygodniach leczenia, należy zalecić pacjentowi skontaktowanie się z lekarzem.¹⁸

Szczególne wskazania do dawkowania

W przypadku preparatu Moviprep stosowanego w przygotowaniu do kolonoskopii, dawkowanie jest zależne od tego, czy zabieg jest wykonywany w znieczuleniu ogólnym czy bez:

• Dla zabiegów wykonywanych w znieczuleniu ogólnym:
  • Dawki podzielone: jeden litr roztworu Moviprep wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg i jeden litr roztworu Moviprep wcześnie rano w dniu zabiegu. Należy zapewnić, aby przyjmowanie leku Moviprep, jak również innych klarownych płynów zostało zakończone co najmniej dwie godziny przed rozpoczęciem zabiegu.
  • Dawka pojedyncza: dwa litry roztworu Moviprep wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg albo dwa litry roztworu Moviprep rano w dniu zabiegu. Należy zapewnić, aby przyjmowanie leku Moviprep, jak również innych klarownych płynów zostało zakończone co najmniej dwie godziny przed rozpoczęciem zabiegu.

  ¹⁹

• Dla zabiegów wykonywanych bez znieczulenia ogólnego:
  • Dawki podzielone: jeden litr roztworu Moviprep wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg i jeden litr roztworu Moviprep wcześnie rano w dniu zabiegu. Należy zapewnić, aby przyjmowanie leku Moviprep, jak również innych klarownych płynów zostało zakończone co najmniej jedną godzinę przed rozpoczęciem zabiegu.
  • Dawka pojedyncza: dwa litry roztworu Moviprep wieczorem w dniu poprzedzającym zabieg albo dwa litry roztworu Moviprep rano w dniu zabiegu. Należy zapewnić, aby przyjmowanie leku Moviprep zostało zakończone co najmniej dwie godziny przed rozpoczęciem zabiegu. Należy zapewnić, aby przyjmowanie innych klarownych płynów zostało zakończone co najmniej jedną godzinę przed rozpoczęciem zabiegu.

  ²⁰

Tabelaryczne zestawienie dawkowania kwasu askorbowego

Uwagi dodatkowe do dawkowania

Podczas stosowania kwasu askorbowego w różnych preparatach należy uwzględnić następujące wskazówki:

• W przypadku preparatów Apap przeziębienie i Gripex Hot należy zapewnić odpowiedni odstęp między dawkami (4-6 godzin) i nie przekraczać maksymalnej dawki dobowej 6 saszetek.^{21 22}
• W przypadku Coldrex Junior C należy stosować możliwie najniższą skuteczną dawkę leku. Maksymalna dawka dobowa paracetamolu stosowana u dzieci wynosi 60 mg/kg masy ciała/24 godziny podawana w dawkach podzielonych do 4 razy na dobę po 15 mg/kg masy ciała.²³
• W przypadku Moviprep zdecydowanie zaleca się, aby podczas cyklu leczenia pacjent przyjął również dodatkowy litr płynów, w skład których wchodzić mogą: woda, lekkie, klarowne zupy, soki owocowe bez miąższu, napoje bezalkoholowe, herbata i/lub kawa bez mleka.²⁴
• W przypadku Moviprep nie należy przyjmować żadnych pokarmów stałych od chwili rozpoczęcia przyjmowania leku do zakończenia zabiegu.²⁵

Kwas askorbowy występuje w różnych dawkach w poszczególnych preparatach leczniczych, od niskich (20 mg w preparacie Coldrex Junior C) do bardzo wysokich (4,7 g w preparacie Moviprep). Podczas wywiadu medycznego należy uwzględnić, czy pacjent przyjmuje inne preparaty zawierające witaminę C, aby uniknąć przedawkowania tej substancji.^{26 27}