Przeciwwskazania stosowania
Cylostazol

Przeciwwskazania stosowania cylostazolu

Cylostazol jest substancją czynną stosowaną głównie w leczeniu chromania przestankowego u pacjentów z miażdżycą zarostową tętnic kończyn dolnych. Pomimo skuteczności terapeutycznej, istnieje szereg sytuacji klinicznych, w których stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne ryzyko dla pacjenta. Prawidłowa identyfikacja tych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość i nietolerancja

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania cylostazolu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Preparaty cylostazolu dostępne na rynku (Cilostazol LEK-AM, Cilostop, Cilozek, Decilosal, Noclaud, Stepcil) zawierają różne substancje pomocnicze, których pełny wykaz znajduje się w punkcie 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego każdego z tych preparatów.²

Zaburzenia funkcji nerek i wątroby

Cylostazol jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Ciężkimi zaburzeniami czynności nerek – definiowanymi jako klirens kreatyniny ≤25 ml/min. W przypadku takiego stopnia niewydolności nerek dochodzi do akumulacji substancji czynnej i jej metabolitów w organizmie, co zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.
• Umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – ze względu na metabolizm cylostazolu w wątrobie, zaburzenia jej funkcji prowadzą do nieprawidłowego metabolizmu leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.

³

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Cylostazol jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Zastoinową niewydolnością serca – niezależnie od stopnia zaawansowania
• Niestabilną dławicą piersiową
• Przebytym zawałem mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 6 miesięcy
• Interwencjami w obrębie naczyń wieńcowych przeprowadzonymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy

⁴

Zaburzenia rytmu serca

Cylostazol nie powinien być stosowany u pacjentów z:

• Częstoskurczem komorowym w wywiadzie
• Migotaniem komór w wywiadzie
• Wieloogniskową ekstrasystolią komorową w wywiadzie
• Wydłużonym odstępem QTc w badaniu EKG
• Ciężką tachyarytmią w wywiadzie

Co istotne, przeciwwskazania te obowiązują bez względu na to, czy zaburzenia rytmu serca są/były odpowiednio leczone.⁵

Skłonność do krwawień

Ze względu na przeciwpłytkowe działanie cylostazolu, jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów ze stwierdzoną skłonnością do krwawień, w tym u pacjentów z:

• Aktywnymi wrzodami trawiennymi
• Niedawno przebytym (w ciągu 6 miesięcy) udarem krwotocznym
• Proliferacyjną retinopatią cukrzycową
• Niedostatecznie kontrolowanym nadciśnieniem tętniczym

⁶

Interakcje z lekami przeciwpłytkpwymi i przeciwzakrzepowymi

Cylostazolu nie należy stosować u pacjentów jednocześnie otrzymujących co najmniej 2 dodatkowe leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe, takie jak:

• Kwas acetylosalicylowy
• Klopidogrel
• Heparyna
• Warfaryna
• Acenokumarol
• Dabigatran
• Rywaroksaban
• Apiksaban

Jednoczesne stosowanie cylostazolu z co najmniej dwoma z wymienionych leków znacząco zwiększa ryzyko krwawień.⁷

Ciąża

Wszystkie preparaty zawierające cylostazol (Cilostazol LEK-AM, Cilostop, Cilozek, Decilosal, Noclaud, Stepcil) są przeciwwskazane do stosowania w okresie ciąży. Jest to związane z potencjalnym ryzykiem dla rozwijającego się płodu.⁸

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Oprócz bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu cylostazolu. W takich przypadkach należy przeprowadzić szczegółową analizę stosunku korzyści do ryzyka i rozważyć alternatywne metody leczenia. Są to między innymi:

• Łagodne zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny > 25 ml/min ale < 50 ml/min)
• Łagodne zaburzenia czynności wątroby
• Pacjenci z zaburzeniami rytmu serca innymi niż wymienione w przeciwwskazaniach
• Pacjenci stosujący jeden lek przeciwpłytkowy lub przeciwzakrzepowy

⁹

Zestawienie przeciwwskazań cylostazolu

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie cylostazolu?

Lekarz powinien odradzić stosowanie cylostazolu w następujących sytuacjach klinicznych:

1. Gdy u pacjenta występuje przynajmniej jedno z bezwzględnych przeciwwskazań wymienionych powyżej.
2. Gdy pacjent ma w wywiadzie reakcję alergiczną na substancje o podobnej strukturze chemicznej.
3. Gdy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych przewyższa potencjalne korzyści terapeutyczne.
4. Gdy pacjent wymaga terapii kilkoma lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwzakrzepowymi ze względu na współistniejące schorzenia.
5. Gdy pacjent ma obniżoną funkcję nerek lub wątroby, co może prowadzić do zaburzeń w metabolizmie i wydalaniu leku.

^{10 11}

W przypadku wątpliwości, czy cylostazol może być bezpiecznie zastosowany u konkretnego pacjenta, należy dokładnie rozważyć wszystkie czynniki ryzyka, przeprowadzić odpowiednie badania diagnostyczne oraz skonsultować się z kardiologiem, szczególnie w przypadku pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub zaburzeniami rytmu serca.¹²