Interakcje leku
Zahron Combi 20 mg + 10 mg
Preparat Zahron Combi zawiera rozuwastatynę i amlodypinę, co wymaga uwzględnienia licznych interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Rozuwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, a jej ekspozycja może być istotnie zwiększona przez inhibitory tych białek, np. cyklosporynę (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazanie do stosowania), inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotny wzrost AUC) oraz gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC), co zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Inne istotne interakcje obejmują zmniejszenie stężenia rozuwastatyny o około 50% przez leki zobojętniające kwas solny (zalecane odstępy czasowe podania) oraz wpływ na wartości INR u pacjentów stosujących antagoniści witaminy K. Amlodypina, metabolizowana przez CYP3A4, wykazuje zwiększoną ekspozycję przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów tego enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna), co może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto amlodypina zwiększa ekspozycję na symwastatynę o 77%, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje związane z rozuwastatyną
- Inhibitory białek transportowych
- Cyklosporyna
- Inhibitory proteaz
- Gemfibrozyl i inne leki zmniejszające stężenie lipidów
- Ezetymib
- Leki zobojętniające kwas solny w żołądku
- Erytromycyna
- Enzymy cytochromu P450
- Interakcje wymagające dostosowania dawki rozuwastatyny
- Wpływ rozuwastatyny na jednocześnie stosowane produkty lecznicze
- Tabela interakcji rozuwastatyny z innymi lekami
- Interakcje związane z amlodypiną
- Wpływ innych leków na amlodypinę
- Wpływ amlodypiny na inne leki
- Interakcje z alkoholem
- Interakcje rozuwastatyny z alkoholem
- Interakcje amlodypiny z alkoholem
- Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii lekiem Zahron Combi
- Zestawienie najważniejszych interakcji leku Zahron Combi
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Zahron Combi to preparat złożony, zawierający rozuwastatynę oraz amlodypinę, dlatego należy uwzględnić potencjalne interakcje związane z obiema substancjami czynnymi. Liczne interakcje farmakologiczne mogą znacząco wpływać na skuteczność oraz profil bezpieczeństwa stosowania tego produktu leczniczego.1
Interakcje związane z rozuwastatyną
Rozuwastatyna jako substancja czynna preparatu Zahron Combi wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami, szczególnie poprzez wpływ na białka transportowe oraz metabolizm wątrobowy.2
Inhibitory białek transportowych
Rozuwastatyna stanowi substrat dla wybranych białek transportowych, przede wszystkim dla transportera wychwytu wątrobowego OATP1B1 oraz transportera BCRP. Jednoczesna terapia rozuwastatyną i produktami leczniczymi, które hamują wymienione białka transportowe, może powodować istotne zwiększenie stężenia rozuwastatyny w osoczu, co przekłada się na zwiększone ryzyko wystąpienia miopatii.3
Cyklosporyna
Szczególnie silna interakcja występuje między rozuwastatyną a cyklosporyną. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków obserwowano około siedmiokrotne zwiększenie wartości AUC dla rozuwastatyny w porównaniu z wartościami obserwowanymi u zdrowych ochotników. Z uwagi na ten fakt, stosowanie rozuwastatyny u pacjentów otrzymujących cyklosporynę jest przeciwwskazane. Warto zaznaczyć, że jednoczesne stosowanie tych leków nie wpływa na stężenie cyklosporyny w osoczu.4
Inhibitory proteaz
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z inhibitorami proteaz może znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę. W badaniach farmakokinetycznych u zdrowych ochotników zaobserwowano, że jednoczesne stosowanie 10 mg rozuwastatyny i produktu złożonego zawierającego dwa inhibitory proteazy (300 mg atazanawiru / 100 mg rytonawiru) prowadziło do około trzykrotnego zwiększenia wartości AUC i siedmiokrotnego zwiększenia wartości Cmax rozuwastatyny w stanie stacjonarnym. Terapia skojarzona z niektórymi kombinacjami inhibitorów proteaz wymaga starannego dostosowania dawki rozuwastatyny w oparciu o przewidywane zwiększenie ekspozycji.5
Gemfibrozyl i inne leki zmniejszające stężenie lipidów
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z gemfibrozylem powoduje dwukrotne zwiększenie wartości Cmax i AUC rozuwastatyny. W badaniach interakcji nie wykazano istotnej farmakokinetycznej interakcji z fenofibratem, jednak może wystąpić interakcja farmakodynamiczna. Należy podkreślić, że jednoczesne stosowanie inhibitorów reduktazy HMG-CoA oraz gemfibrozylu, fenofibratu, innych fibratów i niacyny (kwasu nikotynowego) w dawkach zmniejszających stężenie lipidów (≥1 g/dobę) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem miopatii, prawdopodobnie ze względu na to, że leki te same mogą wywoływać miopatię.6
Ezetymib
U pacjentów z hipercholesterolemią jednoczesne stosowanie 10 mg rozuwastatyny i 10 mg ezetymibu powodowało 1,2-krotne zwiększenie wartości AUC rozuwastatyny. Nie można jednak wykluczyć interakcji farmakodynamicznej (w postaci działań niepożądanych) między produktem leczniczym Zahron Combi i ezetymibem.7
Leki zobojętniające kwas solny w żołądku
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i zawiesiny zobojętniającej kwas solny zawierającej wodorotlenek glinu i magnezu powodowało zmniejszenie o około 50% stężenia rozuwastatyny w osoczu. Efekt ten był mniej nasilony, gdy lek zobojętniający podawano 2 godziny po przyjęciu Zahron Combi. Znaczenie kliniczne tej interakcji nie zostało dotychczas zbadane.8
Erytromycyna
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i erytromycyny powodowało zmniejszenie o 20% wartości AUC i o 30% wartości Cmax rozuwastatyny. Interakcja ta może być spowodowana zwiększeniem motoryki jelita wywołanym przez erytromycynę.9
Enzymy cytochromu P450
Wyniki badań in vivo i in vitro wskazują, że rozuwastatyna nie hamuje ani nie pobudza izoenzymów układu cytochromu P450. Ponadto rozuwastatyna stanowi słaby substrat dla tych izoenzymów. Z tego powodu nie są spodziewane interakcje wynikające z wpływu na metabolizm zależny od układu enzymatycznego cytochromu P450. Nie stwierdzono również klinicznie istotnych interakcji między rozuwastatyną a flukonazolem (inhibitor CYP2C9 i CYP3A4) i ketokonazolem (inhibitor CYP2A6 i CYP3A4).10
Interakcje wymagające dostosowania dawki rozuwastatyny
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania rozuwastatyny i innych produktów leczniczych, które zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę, należy odpowiednio zmodyfikować dawkę rozuwastatyny. Maksymalną dawkę dobową rozuwastatyny należy dostosować tak, aby przewidywana ekspozycja na rozuwastatynę nie przekraczała ekspozycji uzyskiwanej po podaniu rozuwastatyny w dawce dobowej 40 mg, bez uwzględnienia produktów leczniczych powodujących interakcje. Dla przykładu, stosowanie 20 mg rozuwastatyny z gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie ekspozycji) oraz 10 mg rozuwastatyny z połączeniem atazanawiru i rytonawiru (3,1-krotne zwiększenie ekspozycji) wymaga odpowiedniego dostosowania dawki.11
Wpływ rozuwastatyny na jednocześnie stosowane produkty lecznicze
Rozuwastatyna może również wpływać na farmakokinetykę innych leków przyjmowanych jednocześnie:
- Antagoniści witaminy K: Rozpoczęcie leczenia lub zwiększenie dawki rozuwastatyny u pacjentów leczonych jednocześnie antagonistami witaminy K (np. warfaryną lub innym kumarynowym lekiem przeciwzakrzepowym) może powodować zwiększenie wartości INR. Odstawienie lub zmniejszenie dawki rozuwastatyny może natomiast powodować zmniejszenie wartości INR. W takich przypadkach należy odpowiednio kontrolować wartość tego wskaźnika.12
- Doustne środki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza (HTZ): Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych powoduje zwiększenie wartości AUC dla etynyloestradiolu o 26%, a dla norgestrelu o 34%. Zwiększone stężenie w osoczu należy uwzględnić przy doborze dawki środka antykoncepcyjnego. Brak dostępnych danych farmakokinetycznych dotyczących jednoczesnego stosowania rozuwastatyny i HTZ, dlatego nie można wykluczyć podobnego efektu.13
- Digoksyna: Na podstawie badań dotyczących swoistych interakcji, nie przewiduje się występowania istotnych klinicznie interakcji z digoksyną.14
- Kwas fusydowy: Jednoczesne stosowanie kwasu fusydowego podawanego ogólnoustrojowo i statyn może zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji nie został jeszcze dokładnie poznany. U pacjentów, u których podawanie ogólnoustrojowo kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie rozuwastatyną należy przerwać na czas terapii kwasem fusydowym.15
Tabela interakcji rozuwastatyny z innymi lekami
| Lek powodujący interakcję (schemat dawkowania) | Schemat dawkowania rozuwastatyny | Wpływ na ekspozycję rozuwastatyny (AUC) | Poziom istotności interakcji |
|---|---|---|---|
| Cyklosporyna 75-200 mg BID, 6 miesięcy | 10 mg OD, 10 dni | 7,1-krotny ↑ | Bardzo wysoki – przeciwwskazanie |
| Regorafenib 160 mg OD, 14 dni | 5 mg, dawka pojedyncza | 3,8-krotny ↑ | Bardzo wysoki |
| Atazanawir 300 mg/rytonawir 100 mg OD, 8 dni | 10 mg, dawka pojedyncza | 3,1-krotny ↑ | Bardzo wysoki |
| Simeprewir 150 mg OD, 7 dni | 10 mg, dawka pojedyncza | 2,8-krotny ↑ | Wysoki |
| Welpataswir 100 mg OD | 10 mg, dawka pojedyncza | 2,7-krotny ↑ | Wysoki |
| Ombitaswir 25 mg/parytaprewir 150 mg/rytonawir 100 mg OD/dazabuwir 400 mg BID, 14 dni | 5 mg, dawka pojedyncza | 2,6-krotny ↑ | Wysoki |
| Grazoprewir 200 mg/elbaswir 50 mg OD, 11 dni | 10 mg, dawka pojedyncza | 2,3-krotny ↑ | Wysoki |
| Glekaprewir 400 mg/pibrentaswir 120 mg OD, 7 dni | 5 mg OD, 7 dni | 2,2-krotny ↑ | Wysoki |
| Lopinawir 400 mg/rytonawir 100 mg BID, 17 dni | 20 mg OD, 7 dni | 2,1-krotny ↑ | Wysoki |
| Klopidogrel 300 mg (dawka nasycająca), następnie 75 mg po 24 h | 20 mg, dawka pojedyncza | 2-krotny ↑ | Umiarkowany |
| Gemfibrozyl 600 mg BID, 7 dni | 80 mg, dawka pojedyncza | 1,9-krotny ↑ | Umiarkowany |
| Eltrombopag 75 mg OD, 10 dni | 10 mg, dawka pojedyncza | 1,6-krotny ↑ | Umiarkowany |
| Darunawir 600 mg/rytonawir 100 mg BID, 7 dni | 10 mg OD, 7 dni | 1,5-krotny ↑ | Umiarkowany |
| Typranawir 500 mg/rytonawir 200 mg BID, 11 dni | 10 mg, dawka pojedyncza | 1,4-krotny ↑ | Niski |
| Dronedaron 400 mg BID | brak danych | 1,4-krotny ↑ | Niski |
| Itrakonazol 200 mg OD, 5 dni | 10 mg, dawka pojedyncza | 1,4-krotny ↑ | Niski |
| Ezetymib 10 mg OD, 14 dni | 10 mg OD, 14 dni | 1,2-krotny ↑ | Niski |
| Erytromycyna 500 mg QID, 7 dni | 80 mg, dawka pojedyncza | 20% ↓ | Niski |
| Baikalina 50 mg TID, 14 dni | 20 mg, dawka pojedyncza | 47% ↓ | Umiarkowany |
OD – raz na dobę; BID – dwa razy na dobę; TID – trzy razy na dobę; QID – cztery razy na dobę; ↑ – zwiększenie; ↓ – zmniejszenie16
Interakcje związane z amlodypiną
Amlodypina, jako drugi składnik aktywny preparatu Zahron Combi, również podlega licznym interakcjom z innymi lekami, z których część ma istotne znaczenie kliniczne.17
Wpływ innych leków na amlodypinę
- Inhibitory CYP3A4: Jednoczesne stosowanie amlodypiny z silnymi lub umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 (inhibitory proteazy, azole przeciwgrzybicze, antybiotyki makrolidowe takie jak erytromycyna, klarytromycyna, werapamil lub diltiazem) może znacząco zwiększyć ekspozycję na amlodypinę, co zwiększa ryzyko obniżenia ciśnienia tętniczego. Efekt ten może być szczególnie wyraźny u pacjentów w podeszłym wieku, dlatego konieczna może być odpowiednia kontrola kliniczna oraz modyfikacja dawki.18
- Induktory CYP3A4: Brak jest dostępnych danych dotyczących wpływu induktorów CYP3A4 na amlodypinę. Jednak jednoczesne stosowanie induktorów tego enzymu (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) może obniżać stężenie amlodypiny w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania amlodypiny z induktorami CYP3A4.19
- Grejpfrut i sok grejpfrutowy: Nie zaleca się stosowania amlodypiny z grejpfrutem lub sokiem grejpfrutowym ze względu na możliwość zwiększenia biodostępności u niektórych pacjentów, co może nasilać działanie obniżające ciśnienie tętnicze.20
- Dantrolen: U zwierząt po dożylnym podaniu werapamilu i dantrolenu obserwowano śmiertelne przypadki migotania komór i zapaści krążeniowej związane z hiperkaliemią. Ze względu na ryzyko hiperkaliemii zaleca się unikanie jednoczesnego podawania antagonistów wapnia, takich jak amlodypina, u pacjentów podatnych na hipertermię złośliwą oraz podczas leczenia hipertermii złośliwej.21
Wpływ amlodypiny na inne leki
- Leki o działaniu przeciwnadciśnieniowym: Działanie obniżające ciśnienie krwi wywierane przez amlodypinę nasila efekt przeciwnadciśnieniowy innych leków o podobnym działaniu.22
- Takrolimus: Przy jednoczesnym podawaniu amlodypiny istnieje ryzyko zwiększenia stężenia takrolimusu we krwi. W celu uniknięcia toksyczności takrolimusu, u pacjentów leczonych takrolimusem i amlodypiną należy monitorować stężenie takrolimusu we krwi i w razie potrzeby dostosować dawkę takrolimusu.23
- Inhibitory kinazy mTOR: Inhibitory kinazy mTOR, takie jak syrolimus, temsyrolimus i ewerolimus, są substratami CYP3A. Amlodypina jest słabym inhibitorem CYP3A, co może zwiększać ekspozycję na inhibitory kinazy mTOR podczas jednoczesnego stosowania.24
- Cyklosporyna: Nie przeprowadzono badań interakcji między cyklosporyną i amlodypiną u zdrowych ochotników lub innych populacji, z wyjątkiem pacjentów po przeszczepieniu nerki, u których obserwowano zmienne zwiększenie stężenia cyklosporyny (0-40%). U pacjentów po przeszczepieniu nerki, przyjmujących amlodypinę, należy monitorować stężenie cyklosporyny i w razie potrzeby zmniejszyć jej dawkę.25
- Symwastatyna: Jednoczesne, wielokrotne podawanie dawek 10 mg amlodypiny i 80 mg symwastatyny prowadziło do zwiększenia o 77% ekspozycji na symwastatynę w porównaniu do monoterapii symwastatyną. U pacjentów przyjmujących amlodypinę należy ograniczyć dawkę symwastatyny do 20 mg na dobę.26
W badaniach klinicznych interakcji wykazano, że amlodypina nie wpływa na właściwości farmakokinetyczne atorwastatyny, digoksyny ani warfaryny.27
Interakcje z alkoholem
Interakcje rozuwastatyny z alkoholem
Nie przeprowadzono szczegółowych badań klinicznych oceniających bezpośrednią interakcję między rozuwastatyną a alkoholem. Jednak należy uwzględnić następujące kwestie:
- Zarówno rozuwastatyna, jak i alkohol podlegają metabolizmowi wątrobowemu, co teoretycznie mogłoby prowadzić do konkurencji o enzymy wątrobowe.
- Przewlekłe spożywanie alkoholu może indukować enzymy wątrobowe i potencjalnie wpływać na metabolizm rozuwastatyny.
- Alkohol może nasilać efekty niepożądane ze strony wątroby związane ze stosowaniem statyn, w tym rozuwastatyny.
- Z uwagi na ryzyko hepatotoksyczności, jednoczesne nadużywanie alkoholu i stosowanie rozuwastatyny może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby.
Interakcje amlodypiny z alkoholem
Interakcje między amlodypiną a alkoholem są lepiej udokumentowane:
- Spożywanie alkoholu podczas terapii amlodypiną może nasilać działanie hipotensyjne tego leku poprzez synergistyczne działanie rozszerzające naczynia krwionośne.
- Jednoczesne stosowanie alkoholu i amlodypiny może zwiększać ryzyko zawrotów głowy, niedociśnienia ortostatycznego oraz omdleń.
- Alkohol może zwiększać biodostępność amlodypiny i prowadzić do nieprzewidywalnego wzrostu stężenia leku w osoczu.
- U pacjentów w podeszłym wieku efekty tej interakcji mogą być szczególnie nasilone, ze względu na zmniejszoną zdolność do metabolizowania zarówno alkoholu, jak i amlodypiny.
Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii lekiem Zahron Combi
Biorąc pod uwagę powyższe informacje, podczas stosowania leku Zahron Combi zaleca się:
- Unikanie nadmiernego spożywania alkoholu ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu sercowo-naczyniowego (nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego) oraz wątroby.
- Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia nasilonego działania hipotensyjnego podczas jednoczesnego spożywania alkoholu, co może objawiać się zawrotami głowy, omdleniami i zwiększonym ryzykiem upadków.
- Zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami wątroby lub przyjmujących inne leki działające na ośrodkowy układ nerwowy.
- Unikanie spożywania dużych ilości alkoholu jednorazowo (tzw. picie okazjonalne), które może prowadzić do nagłego, znacznego spadku ciśnienia tętniczego.
- Regularna kontrola parametrów wątrobowych u pacjentów regularnie spożywających alkohol podczas terapii lekiem Zahron Combi.
W przypadku planowania spożycia alkoholu, pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem prowadzącym w celu oceny indywidualnego ryzyka i ewentualnego dostosowania terapii.
Zestawienie najważniejszych interakcji leku Zahron Combi
| Lek/substancja | Składnik leku Zahron Combi | Rodzaj interakcji | Konsekwencje kliniczne | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Cyklosporyna | Rozuwastatyna | 7,1-krotny ↑ AUC rozuwastatyny | Znacznie zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Inhibitory proteaz (atazanawir/rytonawir) | Rozuwastatyna | 3,1-krotny ↑ AUC rozuwastatyny | Zwiększone ryzyko miopatii | Konieczna znaczna redukcja dawki rozuwastatyny |
| Gemfibrozyl | Rozuwastatyna | 1,9-krotny ↑ AUC rozuwastatyny | Zwiększone ryzyko miopatii | Redukcja dawki rozuwastatyny, ścisłe monitorowanie |
| Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) | Amlodypina | Znaczne ↑ stężenia amlodypiny | Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego | Rozważyć redukcję dawki amlodypiny, monitorowanie ciśnienia |
| Dantrolen (dożylnie) | Amlodypina | Ryzyko hiperkaliemii | Migotanie komór, zapaść krążeniowa | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Symwastatyna | Amlodypina | 77% ↑ ekspozycji na symwastatynę | Zwiększone ryzyko miopatii związanej z symwastatyną | Ograniczyć dawkę symwastatyny do 20 mg/dobę |
| Takrolimus | Amlodypina | ↑ stężenia takrolimusu we krwi | Ryzyko toksyczności takrolimusu | Monitorowanie stężenia takrolimusu, dostosowanie dawki |
| Kwas fusydowy | Rozuwastatyna | Interakcja farmakodynamiczna/kinetyczna | Zwiększone ryzyko rabdomiolizy | Przerwać stosowanie rozuwastatyny na czas terapii kwasem fusydowym |
| Leki zobojętniające kwas solny | Rozuwastatyna | 50% ↓ stężenia rozuwastatyny | Zmniejszona skuteczność leczenia | Przyjmować rozuwastatynę 2h przed lekiem zobojętniającym |
| Antagoniści witaminy K (warfaryna) | Rozuwastatyna | ↑ wartości INR | Zwiększone ryzyko krwawień | Regularne monitorowanie INR, zwłaszcza przy zmianie dawki |
| Doustne środki antykoncepcyjne | Rozuwastatyna | 26% ↑ AUC etynyloestradiolu | Zmieniona skuteczność i bezpieczeństwo antykoncepcji | Uwzględnić zwiększone stężenie przy doborze dawki |
| Grejpfrut/sok grejpfrutowy | Amlodypina | ↑ biodostępności amlodypiny | Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego | Nie zaleca się jednoczesnego spożywania |
| Alkohol | Amlodypina + Rozuwastatyna | Nasilenie działania hipotensyjnego, potencjalne zwiększenie hepatotoksyczności | Niedociśnienie, zawroty głowy, ryzyko uszkodzenia wątroby | Unikać nadmiernego spożycia, zachować ostrożność |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania