Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Venlafaxine Teva może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotny wpływ na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji tego produktu leczniczego z uwzględnieniem ich mechanizmów i znaczenia klinicznego.¹

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. W zależności od rodzaju IMAO stosowane są następujące zalecenia:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – nie należy stosować jednocześnie z wenlafaksyną. Leczenie wenlafaksyną można rozpocząć nie wcześniej niż po 14 dniach od zakończenia terapii nieodwracalnym, nieselektywnym IMAO. Leczenie IMAO można rozpocząć po minimum 7 dniach od zakończenia podawania wenlafaksyny.³
• Odwracalne, selektywne IMAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną nie jest zalecane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO można rozważyć krótszy niż 14-dniowy odstęp przed włączeniem wenlafaksyny. Stosowanie odwracalnych IMAO można rozpocząć po upływie minimum 7 dni od zakończenia leczenia wenlafaksyną.⁴
• Odwracalne, nieselektywne IMAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

Raportowano ciężkie działania niepożądane u pacjentów, którzy rozpoczęli leczenie wenlafaksyną wkrótce po zakończeniu terapii IMAO lub odwrotnie. Obserwowano: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgony.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Podobnie jak w przypadku innych leków serotoninergicznych, podczas leczenia wenlafaksyną istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu zagrażającego życiu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie przy jednoczesnym stosowaniu innych substancji oddziałujących na układ serotoninergiczny:⁷

• Tryptany
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sybutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Opioidy (np. buprenorfina, fentanyl i jego odpowiedniki, tramadol, dekstrometorfan, tapentadol, petydyna, metadon, pentazocyna)
• Leki zaburzające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• Leki przeciwpsychotyczne
• Inne antagoniści dopaminy⁸

Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptanem), zaleca się ścisłe monitorowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia i podczas zwiększania dawki. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu).⁹

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Ryzyko jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z innymi substancjami działającymi na OUN nie zostało systematycznie ocenione. Należy zachować ostrożność podczas takiego leczenia skojarzonego.¹⁰

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa się ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub komorowych zaburzeń rytmu serca (np. torsade de pointes). Należy unikać jednoczesnego stosowania takich produktów leczniczych z wenlafaksyną. Do grup leków przedłużających odstęp QT należą:¹¹

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre makrolidy (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki z grupy chinolonów (np. moksyfloksacyna)¹²

Powyższa lista nie jest kompletna i należy unikać stosowania również innych leków, które w istotny sposób wydłużają odstęp QT.¹³

Wpływ innych leków na działanie wenlafaksyny

Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) – badania farmakokinetyczne wykazały, że podanie ketokonazolu pacjentom intensywnie metabolizującym (EM) i słabo metabolizującym (PM) z udziałem CYP2D6 powoduje zwiększenie wartości AUC wenlafaksyny (odpowiednio o 70% u PM i 21% u EM) oraz O-demetylowenlafaksyny (odpowiednio o 33% u PM i 23% u EM).¹⁴

Jednoczesne stosowanie innych inhibitorów CYP3A4 (takich jak atazanawir, klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, worykonazol, posakonazol, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna) z wenlafaksyną może zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami CYP3A4 i wenlafaksyną.¹⁵

Wpływ wenlafaksyny na działanie innych leków

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.¹⁶

Diazepam – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie wiadomo, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁷

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Zaobserwowano zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy podczas podawania wenlafaksyny w dawce od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i imipraminy.¹⁸

Haloperydol – badania farmakokinetyczne z haloperydolem wykazały zmniejszenie o 42% całkowitego doustnego klirensu, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany okresu półtrwania dla haloperydolu. Należy uwzględnić te zmiany podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest w pełni poznane.¹⁹

Rysperydon – wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie oddziaływuje na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²⁰

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników wykazało zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu nie uległo zmianie. Kliniczne znaczenie tej obserwacji dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i metoprololu.²¹

Indynawir – badania farmakokinetyczne indynawiru wykazały zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²²

Leki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450 – badania in vivo wskazują, że wenlafaksyna jest stosunkowo słabym inhibitorem CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamuje CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina), CYP1A2 (kofeina), CYP2C9 (tolbutamid) ani CYP2C19 (diazepam) in vivo.²³

Doustne środki antykoncepcyjne – po wprowadzeniu wenlafaksyny do obrotu odnotowano przypadki nieplanowanych ciąż u kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne równocześnie z wenlafaksyną. Nie ma jednak przekonujących dowodów, że ciąże te były wynikiem interakcji środków antykoncepcyjnych z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji wenlafaksyny z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁴

Interakcje leku z alkoholem

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z alkoholem etylowym nie jest zalecane. Pacjenta należy poinformować, aby powstrzymał się od spożywania alkoholu podczas terapii wenlafaksyną. Istnieją trzy główne przyczyny, dla których kombinacja alkoholu i wenlafaksyny jest niewskazana:²⁵

1. Nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy – alkohol może nasilać depresyjne działanie wenlafaksyny na OUN, co może prowadzić do zwiększonej sedacji, zaburzeń koordynacji psychoruchowej oraz spowolnienia czasu reakcji.
2. Nasilenie zaburzeń psychicznych – alkohol może prowadzić do zaostrzenia objawów zaburzeń psychicznych leczonych wenlafaksyną, co może negatywnie wpływać na skuteczność terapii.
3. Ryzyko interakcji farmakodynamicznych – możliwość wystąpienia niepożądanych interakcji między alkoholem a wenlafaksyną, które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.²⁶

Tabela interakcji leku Venlafaxine Teva