Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Validol

Produkt leczniczy Validol, zawierający jako substancję czynną mieszaninę mentolu i izowalerianianu mentylu, został poddany szeregowi badań przedklinicznych oceniających jego profil bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące toksyczności poszczególnych składników produktu uzyskane w badaniach na zwierzętach laboratoryjnych.¹

Badania toksyczności izowalerianianu mentylu

Izowalerianian mentylu, jeden z głównych składników produktu Validol, charakteryzuje się stosunkowo niskim profilem toksyczności w badaniach na zwierzętach. Określona wartość LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) dla tej substancji wynosi 4 g/kg masy ciała.²

W badaniach toksyczności ostrej wykazano, że jednorazowe podanie izowalerianianu mentylu w dawkach 1,25-11,8 mg/kg nie powodowało efektów toksycznych u badanych zwierząt.³ Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu wykazały, że długotrwała ekspozycja szczurów na izowalerianian mentylu prowadziła do zaburzeń motoryki oraz pogorszenia orientacji w terenie.⁴

Istotne jest, że poza wymienionymi efektami, nie zaobserwowano innych negatywnych skutków wpływających na ogólny stan zdrowia badanych zwierząt.⁵ Ponadto, badania przeprowadzone na psach wykazały brak wpływu izowalerianianu mentylu na parametry hematologiczne, w tym stężenie hemoglobiny, liczbę leukocytów i erytrocytów.⁶ W tych samych badaniach nie zaobserwowano również hepatotoksyczności produktu Validol.⁷

Zarówno w badaniach toksyczności przewlekłej trwających 3 tygodnie, jak i po jednorazowym podaniu, wykazano bardzo niską toksyczność izowalerianianu mentylu.⁸

Badania toksyczności mentolu

Mentol, jako drugi składnik czynny produktu Validol, został poddany badaniom toksyczności miejscowej oraz ogólnoustrojowej. W testach drażniącego działania na oko królika wykazano, że mentol może powodować poważne uszkodzenia oka ocenione na 9 w skali 1-10 po 24-godzinnej ekspozycji na tę substancję.⁹ Krótsze, 5-minutowe podanie 10 mg mentolu skutkowało jedynie lekkim zamgleniem rogówki oraz zwężeniem źrenicy.¹⁰

W badaniach ogólnoustrojowych przeprowadzonych na szczurach nie zaobserwowano encefalopatii po podaniu mentolu. Ustalona wartość NOEL (najwyższy poziom, przy którym nie obserwuje się efektów) wynosi mniej niż 200 mg/kg masy ciała.<sup data-drug="Validol" data-section="Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie" title="Po podaniu ogólnoustrojowym u szczurów, nie zaobserwowano encefalopatii. Wartość NOEL wynosi 11

Warto odnotować, że w praktyce klinicznej opisano przypadki nadwrażliwości u ludzi związane ze stosowaniem produktów zawierających mentol, np. papierosów mentolowych.¹² Ponadto, u niemowląt, którym podawano krople do nosa zawierające mentol, obserwowano przypadki skurczu krtani oraz zaburzenia ze strony układu nerwowego i pokarmowego.¹³

Zgodnie z ustaleniami dotyczącymi bezpieczeństwa, dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) mentolu jako dodatku do żywności wynosi od 0 do 4 mg/kg masy ciała na dobę.¹⁴

Badania kwasu izowalerianowego

Kwas izowalerianowy, który związany jest z izowalerianianem mentylu występującym w produkcie Validol, należy do grupy związków naturalnie występujących w korzeniu kozłka lekarskiego (Valerianae radix), obok kwasu walerianowego oraz walepotriatów.¹⁵ Badania długoterminowe przeprowadzone na szczurach, którym podawano wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego przez okres 4-8 tygodni, wykazały niską toksyczność tych składników.¹⁶

Zestawienie wyników badań przedklinicznych

Przedstawione dane przedkliniczne wskazują na stosunkowo niską toksyczność składników produktu leczniczego Validol przy standardowym stosowaniu.¹⁷ Należy jednak uwzględnić potencjalne zagrożenia związane z występowaniem reakcji nadwrażliwości na mentol oraz możliwość wystąpienia działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu izowalerianianu mentylu, szczególnie w wysokich dawkach.¹⁸