Wprowadzenie do działań niepożądanych leku Vaciclor 1000 mg

Vaciclor 1000 mg to lek zawierający walacyklowir (Valaciclovirum) w postaci walacyklowiru chlorowodorku jednowodnego, dostępny w formie białych, owalnych tabletek powlekanych o wymiarach 22 × 11 mm z oznakowaniem „VC3” po jednej stronie.¹

Podczas terapii walacyklowirem mogą wystąpić różnorodne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów stosujących walacyklowir w badaniach klinicznych są ból głowy i nudności. Istnieją również poważniejsze działania niepożądane, takie jak zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół hemolityczno-mocznicowy, ostra niewydolność nerek, zaburzenia neurologiczne oraz zespół DRESS.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się według następujących kategorii:³

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u więcej niż 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1 000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Należy zaznaczyć, że kategoryzacja częstości występowania działań niepożądanych opiera się na wynikach badań klinicznych, w których udowodniono związek przyczynowo-skutkowy z zastosowaniem walacyklowiru. Natomiast dla działań niepożądanych zgłoszonych po wprowadzeniu produktu do obrotu, ale nieobserwowanych w badaniach klinicznych, zastosowano najbardziej konserwatywną wartość szacunkową (tzw. „regułę trzech”).⁴

Baza danych dotyczących bezpieczeństwa została stworzona na podstawie obserwacji 5855 pacjentów przyjmujących walacyklowir w badaniach klinicznych obejmujących różne wskazania, w tym leczenie półpaśca, leczenie i zapobieganie opryszczce narządów płciowych oraz leczenie opryszczki wargowej.⁵

Działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych

W trakcie badań klinicznych zidentyfikowano następujące działania niepożądane związane ze stosowaniem walacyklowiru:⁶

Zaburzenia układu nerwowego

• Ból głowy – występuje bardzo często (≥1/10) i jest najczęściej zgłaszanym neurologicznym działaniem niepożądanym

Zaburzenia żołądka i jelit

• Nudności – występują często (≥1/100 do <1/10)

Działania niepożądane obserwowane po wprowadzeniu produktu do obrotu

Po wprowadzeniu walacyklowiru do obrotu zidentyfikowano szereg dodatkowych działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania.⁷

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

• Leukopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek) – obserwowana głównie u pacjentów z osłabioną odpornością
• Małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi) – może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień

Zaburzenia układu immunologicznego

• Anafilaksja – ciężka reakcja alergiczna, która może zagrażać życiu, wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej

Zaburzenia psychiczne i zaburzenia układu nerwowego

• Często: zawroty głowy
• Niezbyt często: dezorientacja, omamy, zaburzona świadomość, drżenia, pobudzenie
• Rzadko: ataksja (zaburzenia koordynacji ruchowej), zaburzenia mowy, drgawki, encefalopatia, śpiączka, objawy psychotyczne, delirium

Należy podkreślić, że zaburzenia neurologiczne mogą mieć ciężki przebieg i być związane z encefalopatią. Objawy takie jak dezorientacja, pobudzenie, drgawki, omamy czy śpiączka są zwykle przemijające i częściej występują u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub z innymi czynnikami predysponującymi. Pacjenci po przeszczepieniu narządu, otrzymujący wysokie dawki walacyklowiru (8000 mg/dobę) w profilaktyce zakażeń CMV, doświadczają reakcji neurologicznych znacznie częściej niż pacjenci przyjmujący mniejsze dawki w innych wskazaniach.⁸

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

• Duszność – trudności w oddychaniu mogące towarzyszyć reakcjom nadwrażliwości

Zaburzenia żołądka i jelit

• Wymioty
• Biegunka
• Dolegliwości w obrębie brzucha – dyskomfort lub ból brzucha

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

• Przemijające zwiększenie wartości parametrów czynności wątroby – podwyższony poziom bilirubiny oraz enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

• Często: wysypka (w tym spowodowana nadwrażliwością na światło), świąd
• Niezbyt często: pokrzywka
• Rzadko: obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quinckego)
• Częstość nieznana: zespół DRESS (ang. Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms) – ciężka reakcja polekowa z towarzyszącą eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

• Często: ból nerek, krwiomocz (często związany z innymi zaburzeniami nerek)
• Niezbyt często: zaburzenie czynności nerek, ostra niewydolność nerek (szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów z uprzednimi zaburzeniami czynności nerek, otrzymujących większe dawki niż zalecane)
• Częstość nieznana: cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Warto zaznaczyć, że ból nerek może być związany z niewydolnością nerek. Notowano również wytrącanie się kryształków acyklowiru w nerkach. W celu zminimalizowania tego ryzyka podczas leczenia należy zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta.⁹

Informacje dotyczące szczególnych populacji pacjentów

U dorosłych pacjentów z ciężkim osłabieniem odporności (zwłaszcza w zaawansowanym stadium zakażenia wirusem HIV), którzy otrzymywali w badaniach klinicznych wysokie dawki walacyklowiru (8000 mg/dobę) przez dłuższy okres, obserwowano niewydolność nerek, mikroangiopatyczną niedokrwistość hemolityczną i małopłytkowość (czasami występujące jednocześnie). Podobne objawy obserwowano również u pacjentów nieleczonych walacyklowirem, u których występowały te same choroby podstawowe lub schorzenia współistniejące.¹⁰

Tabela działań niepożądanych leku Vaciclor 1000 mg

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.¹¹

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.¹²