Specjalne ostrzeżenia
Unasyn

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Unasyn 375 mg

Sultamycylina, jako wspólny prolek sulbaktamu i ampicyliny, wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania u pacjentów ze względu na możliwość wystąpienia szeregu istotnych klinicznie działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat niebezpieczeństw oraz środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas leczenia pacjentów tym produktem leczniczym.¹

Reakcje nadwrażliwości i anafilaksja

U pacjentów przyjmujących preparaty z grupy penicylin, w tym sultamycylinę, odnotowano przypadki ciężkich reakcji nadwrażliwości o charakterze anafilaktycznym, które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem. Ryzyko wystąpienia tych reakcji jest podwyższone szczególnie u osób z udokumentowaną nadwrażliwością na penicyliny w wywiadzie oraz u pacjentów z wielochorobowością alergiczną.²

Należy zwrócić uwagę, że u osób z nadwrażliwością na penicyliny w wywiadzie opisywano również przypadki ciężkich reakcji nadwrażliwości po zastosowaniu cefalosporyn. Dlatego przed rozpoczęciem terapii produktem Unasyn, konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu dotyczącego wcześniejszych reakcji nadwrażliwości nie tylko na penicyliny, ale również na cefalosporyny i inne alergeny.³

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej, należy natychmiast przerwać podawanie produktu Unasyn i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. W sytuacji ciężkiej reakcji anafilaktycznej konieczne jest natychmiastowe zastosowanie:⁴

• Adrenaliny – jako leku pierwszego rzutu
• Tlenoterapii – w celu zapewnienia odpowiedniego utlenowania tkanek
• Dożylnej sterydoterapii – do opanowania reakcji zapalnej
• Zabezpieczenia drożności dróg oddechowych – w razie potrzeby włącznie z intubacją

Ciężkie reakcje skórne

Podczas leczenia kombinacją sulbaktamu i ampicyliny raportowano występowanie ciężkich reakcji skórnych, które stanowią potencjalnie zagrażające życiu powikłania. Należą do nich:⁵

• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) – ciężka reakcja, charakteryzująca się rozległym złuszczaniem naskórka i błon śluzowych, odsłaniająca rany podobne do oparzeń
• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – poważne schorzenie skórne z towarzyszącym zajęciem błon śluzowych
• Złuszczające zapalenie skóry – stan charakteryzujący się uogólnionym złuszczaniem skóry
• Rumień wielopostaciowy – reakcja skórna przebiegająca z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi

W przypadku zaobserwowania objawów ciężkiej reakcji skórnej należy natychmiast przerwać podawanie produktu Unasyn oraz wprowadzić odpowiednie leczenie.⁶

Nadkażenia opornymi drobnoustrojami

Podobnie jak w przypadku stosowania innych antybiotyków, podczas terapii produktem Unasyn istnieje ryzyko nadkażeń drobnoustrojami opornymi na zastosowany antybiotyk, w tym również infekcjami grzybiczymi. Pacjent powinien być monitorowany pod kątem występowania objawów nadkażenia, a w przypadku ich stwierdzenia należy przerwać podawanie leku i/lub wprowadzić odpowiednie leczenie celowane.⁷

Biegunka związana z zakażeniem Clostridium difficile

Biegunka związana z zakażeniem Clostridium difficile (CDAD) była obserwowana u pacjentów przyjmujących niemal wszystkie produkty przeciwbakteryjne, w tym sultamycylinę. Obraz kliniczny CDAD może być zróżnicowany – od lekkiej biegunki aż do zapalenia okrężnicy zakończonego zgonem.⁸

Mechanizm rozwoju CDAD polega na tym, że antybiotykoterapia powoduje zaburzenie równowagi flory bakteryjnej okrężnicy, co sprzyja nadmiernemu wzrostowi szczepów C. difficile. Bakterie te wytwarzają toksyny A i B, które są odpowiedzialne za rozwój objawów klinicznych. Szczególnie niebezpieczne są szczepy wytwarzające hipertoksynę, gdyż prowadzą do ciężkiego przebiegu choroby, zwiększają chorobowość i śmiertelność. Infekcje wywołane tymi szczepami często są oporne na antybiotykoterapię i mogą wymagać leczenia chirurgicznego (kolektomii).⁹

Należy rozważyć możliwość CDAD u każdego pacjenta, u którego wystąpiła biegunka w trakcie lub po antybiotykoterapii. Istotne jest dokładne zebranie wywiadu, ponieważ objawy CDAD mogą pojawić się nawet po ponad dwóch miesiącach od zakończenia leczenia przeciwbakteryjnego.¹⁰

Hepatotoksyczność

W związku ze stosowaniem kombinacji ampicyliny z sulbaktamem obserwowano przypadki polekowego uszkodzenia wątroby, w tym cholestatycznego zapalenia wątroby z żółtaczką. Pacjenta należy poinformować o konieczności niezwłocznego skontaktowania się z lekarzem w przypadku wystąpienia objawów sugerujących chorobę wątroby, takich jak:¹¹

• Zażółcenie skóry i białkówek oczu
• Ból lub dyskomfort w prawym podżebrzu
• Ciemne zabarwienie moczu
• Odbarwione stolce
• Utrata apetytu
• Nudności i wymioty
• Świąd skóry

Mononukleoza zakaźna

Ampicylina, będąca składnikiem produktu Unasyn, nie powinna być stosowana u pacjentów z mononukleozą zakaźną, ponieważ jest to choroba o etiologii wirusowej. U znacznego odsetka pacjentów z mononukleozą po podaniu ampicyliny obserwuje się wysypkę skórną.¹²

Monitorowanie podczas długotrwałego leczenia

W przypadku długotrwałego leczenia produktem Unasyn zaleca się przeprowadzanie okresowej kontroli funkcji:¹³

• Nerek – poprzez ocenę parametrów nerkowych (mocznik, kreatynina, GFR)
• Wątroby – za pomocą badań laboratoryjnych oceniających funkcję wątroby (transaminazy, bilirubina)
• Układu krwiotwórczego – poprzez wykonywanie morfologii krwi z rozmazem

Stosowanie u noworodków

Główną drogą eliminacji sulbaktamu i ampicyliny po doustnym podaniu sultamycyliny są nerki. Należy pamiętać, że u noworodków czynność nerek nie jest w pełni rozwinięta, co powinno być uwzględnione podczas stosowania produktu Unasyn w tej grupie wiekowej. Może to prowadzić do wydłużonego czasu półtrwania leku i potencjalnie zwiększać ryzyko kumulacji oraz działań niepożądanych.¹⁴

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt Unasyn zawiera laktozę (34 mg w każdej tabletce powlekanej). Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, całkowitym brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.¹⁵