Właściwości farmakodynamiczne
Torvacard neo 40 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Atorwastatyna, substancja czynna leku Torvacard neo, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków zmniejszających stężenie cholesterolu i triglicerydów we krwi, a dokładniej do inhibitorów reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA05). Mechanizm działania atorwastatyny opiera się na selektywnym, kompetycyjnym hamowaniu enzymu reduktazy HMG-CoA, który jest kluczowym katalizatorem w procesie syntezy cholesterolu. Enzym ten odpowiada za przemianę 3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzymu A do mewalonianu, będącego prekursorem steroli, w tym cholesterolu.¹

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania atorwastatyny polega na zahamowaniu reduktazy HMG-CoA, co prowadzi do zmniejszenia biosyntezy cholesterolu w wątrobie. Efektem tego jest zwiększenie liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, co z kolei nasila wychwyt i katabolizm lipoprotein o małej gęstości (LDL). Należy zaznaczyć, że w warunkach fizjologicznych triglicerydy i cholesterol są wbudowywane w wątrobie w lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL) i uwalniane do osocza, skąd są transportowane do tkanek obwodowych. Z VLDL powstają lipoproteiny o małej gęstości (LDL), które są katabolizowane głównie za pośrednictwem receptorów o wysokim powinowactwie do LDL.²

Atorwastatyna zmniejsza produkcję LDL oraz ilość krążących cząsteczek LDL. Jednocześnie prowadzi do nasilonego i utrzymującego się wzrostu aktywności receptora LDL oraz korzystnych zmian jakościowych w krążących cząsteczkach LDL. Co istotne, atorwastatyna skutecznie zmniejsza stężenie LDL-C (cholesterolu frakcji LDL) również u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie odpowiadają na standardowe leczenie hipolipemizujące.³

Efekty kliniczne

Badania nad odpowiedzią terapeutyczną w zależności od wielkości stosowanej dawki wykazały, że atorwastatyna wywiera znaczący wpływ na profil lipidowy, powodując:⁴

• Zmniejszenie stężenia całkowitego cholesterolu o 30-46%
• Zmniejszenie stężenia LDL-C o 41-61%
• Zmniejszenie stężenia apolipoproteiny B o 34-50%
• Zmniejszenie stężenia triglicerydów o 14-33%
• Zwiększenie stężenia HDL-C i apolipoproteiny A1 w różnym stopniu

Te korzystne efekty obserwuje się zarówno u pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, jak i innymi postaciami hipercholesterolemii oraz hiperlipidemią mieszaną, w tym u osób z cukrzycą insulinoniezależną.⁵

Badania naukowe potwierdziły, że obniżenie stężenia całkowitego cholesterolu, LDL-C i apolipoproteiny B przyczynia się do zmniejszenia ryzyka wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych oraz śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych.⁶

Homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna

Skuteczność atorwastatyny w leczeniu homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej została potwierdzona w wieloośrodkowym, 8-tygodniowym badaniu otwartym, prowadzonym z wykorzystaniem procedury „compassionate use”, z opcjonalną fazą dodatkową o zmiennej długości. W badaniu tym uczestniczyło 335 pacjentów, z czego u 89 zdiagnozowano homozygotyczną hipercholesterolemię rodzinną. U tych 89 pacjentów zaobserwowano średnią procentową redukcję stężenia LDL-C wynoszącą około 20%. W badaniu atorwastatynę stosowano w dawkach do 80 mg na dobę.⁷

Wpływ na miażdżycę

Badanie REVERSAL (Reversing Atherosclerosis with Aggressive Lipid-Lowering Study) dostarczyło cennych informacji na temat wpływu intensywnego leczenia hipolipemizującego atorwastatyną na miażdżycę tętnic wieńcowych. W tym randomizowanym, wieloośrodkowym badaniu kontrolowanym z zastosowaniem podwójnie ślepej próby porównywano wpływ intensywnego leczenia atorwastatyną w dawce 80 mg ze standardowym leczeniem prawastatyną w dawce 40 mg. Do oceny zmian miażdżycowych wykorzystano ultrasonografię wewnątrznaczyniową (IVUS), którą wykonywano podczas pierwszej wizyty oraz po 18 miesiącach leczenia u 502 pacjentów z chorobą wieńcową potwierdzoną angiograficznie.⁸

Wyniki badania wykazały, że w grupie leczonej atorwastatyną (n=253) nie stwierdzono progresji miażdżycy. Mediana procentowej zmiany całkowitej objętości blaszek miażdżycowych w stosunku do wartości wyjściowych (główny punkt końcowy badania) wynosiła 0,4% (p=0,98) w grupie leczonej atorwastatyną i 2,7% (p=0,001) w grupie leczonej prawastatyną (n=249). Porównanie skuteczności atorwastatyny z prawastatyną wykazało statystycznie znamienną różnicę (p=0,02).⁹

Należy zaznaczyć, że w badaniu REVERSAL nie analizowano wpływu intensywnego leczenia hipolipemizującego na sercowo-naczyniowe punkty końcowe, takie jak konieczność przeprowadzenia rewaskularyzacji, zawał mięśnia sercowego niezakończony zgonem czy zgon wieńcowy.¹⁰

Wpływ na parametry lipidowe

W badaniu REVERSAL zaobserwowano znaczące zmiany w profilu lipidowym pacjentów leczonych atorwastatyną w porównaniu do grupy leczonej prawastatyną:<sup data-drug="Torvacard neo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W grupie leczonej atorwastatyną stężenie LDL-C uległo zmniejszeniu z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 28 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,04 ± 0,8 mmol/l (78,9 ± 30 mg/dl), a w grupie leczonej prawastatyną – z wartości wyjściowej wynoszącej średnio 3,89 ± 0,7 mmol/l (150 ± 26 mg/dl) do wartości wynoszącej średnio 2,85 ± 0,7 mmol/l (110 ± 26 mg/dl) (p11

Atorwastatyna powodowała znamienne zmniejszenie średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (w grupie prawastatyny o 18,4%, p<0,0001), średniego stężenia TG o 20% (w grupie prawastatyny o 6,8%, p<0,0009) i średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (w grupie prawastatyny o 22,0%, p<0,0001). Ponadto w grupie atorwastatyny zaobserwowano zwiększenie średniego stężenia HDL-C o 2,9% (w grupie prawastatyny o 5,6%, różnica nieznamienna statystycznie). Dodatkową korzyścią terapii atorwastatyną było zmniejszenie stężenia białka C-reaktywnego (CRP) średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną spadek ten wynosił średnio 5,2% (p<0,0001).<sup data-drug="Torvacard neo" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Atorwastatyna powodowała też znamienne zmniejszenie średniego stężenia całkowitego cholesterolu o 34,1% (prawastatyna o 18,4%, p<0,0001), średniego stężenia TG o 20% (prawastatyna o 6,8%, p<0,0009) i średniego stężenia apolipoproteiny B o 39,1% (prawastatyna o 22,0%, p<0,0001). Stosowanie atorwastatyny prowadziło do zwiększenia średniego stężenia HDL-C o 2,9% (po prawastatynie o 5,6%, wartość p nieznamienna statystycznie). W grupie leczonej atorwastatyną stwierdzono ponadto zmniejszenie stężenia CRP średnio o 36,4%, podczas gdy w grupie leczonej prawastatyną spadek ten wynosił średnio 5,2% (p12

Ważne jest, aby podkreślić, że wyniki badania REVERSAL uzyskano po zastosowaniu dawki 80 mg atorwastatyny, dlatego nie można ich ekstrapolować na mniejsze dawki. Profile bezpieczeństwa i tolerancji obu leków (atorwastatyny i prawastatyny) były porównywalne. W badaniu nie analizowano wpływu intensywnego leczenia hipolipemizującego na główne sercowo-naczyniowe punkty końcowe, dlatego znaczenie kliniczne tych wyników z uwzględnieniem pierwotnej oraz wtórnej prewencji epizodów sercowo-naczyniowych pozostaje nieustalone.¹³