Działania niepożądane
Tolutris 40 mg + 5 mg + 12,5 mg

Działania niepożądane leku Tolutris

Produkt leczniczy Tolutris, zawierający telmisartan, amlodypinę oraz hydrochlorotiazyd, charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa wynikającym z działania trzech substancji czynnych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych tego leku, ich częstości występowania oraz potencjalnego wpływu na organizm pacjenta.¹

Profil bezpieczeństwa – charakterystyka ogólna

Najczęściej zgłaszane działania niepożądane związane z leczeniem produktem Tolutris obejmują: senność, zawroty głowy, ból głowy, kołatanie serca, zaczerwienienia twarzy, ból brzucha, nudności, obrzęk kostek, obrzęk oraz zmęczenie. W rzadkich przypadkach (≥1/10 000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, który stanowi poważne powikłanie terapii.²

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według następującej konwencji częstości:³

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (od 1 przypadku na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (od 1 przypadku na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (od 1 przypadku na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Działania niepożądane według układów i narządów

Poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych w zależności od układów i narządów, których dotyczą. W każdej grupie częstości działania niepożądane przedstawiono zgodnie z malejącym nasileniem.⁴

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W zakresie zakażeń i zarażeń pasożytniczych obserwowano następujące działania niepożądane związane z poszczególnymi składnikami leku:⁵

• Telmisartan:
  • Niezbyt często: zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego (w tym zapalenie pęcherza)
  • Rzadko: posocznica (w tym zakończona zgonem)
• Telmisartan + HCTZ:
  • Niezbyt często: zapalenie oskrzeli, zapalenie gardła, zapalenie zatok
• HCTZ:
  • Nieznana: zapalenie ślinianki

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone

W przypadku hydrochlorotiazydu (HCTZ) z częstością nieznaną raportowano nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry – rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy skóry.⁶

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Wszystkie składniki leku Tolutris mogą powodować zaburzenia hematologiczne:⁷

• Telmisartan:
  • Niezbyt często: niedokrwistość
  • Rzadko: eozynofilia, małopłytkowość
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: leukocytopenia, trombocytopenia
• HCTZ:
  • Niezbyt często: małopłytkowość (niekiedy ze skazą krwotoczną)
  • Nieznana: niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza

Zaburzenia układu immunologicznego

Obserwowane reakcje immunologiczne obejmują:⁸

• Telmisartan:
  • Rzadko: nadwrażliwość, reakcje anafilaktyczne
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: reakcje alergiczne
• HCTZ:
  • Nieznana: reakcje anafilaktyczne, nadwrażliwość, zaostrzenie lub aktywacja tocznia rumieniowatego układowego

Zaburzenia endokrynologiczne

Dla hydrochlorotiazydu z częstością nieznaną raportowano niewłaściwą kontrolę cukrzycy.⁹

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Liczne zaburzenia metaboliczne mogą wystąpić w trakcie terapii, w zależności od składnika leku:¹⁰

• Telmisartan:
  • Niezbyt często: hiperkaliemia
  • Rzadko: hipoglikemia (u pacjentów z cukrzycą)
• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: hiperglikemia
• HCTZ:
  • Niezbyt często: hipomagnezemia, hiperkalcemia
  • Często: hipokaliemia
  • Nieznana: alkaloza hipochloremiczna, jadłowstręt, zmniejszony apetyt, zaburzenia równowagi elektrolitowej, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipowolemia, hiperurykemia, hiponatremia

Zaburzenia psychiczne

Działania niepożądane dotyczące sfery psychicznej obejmują:¹¹

• Amlodypina:
  • Niezbyt często: bezsenność, zmiany nastroju (w tym lęk), depresja
  • Rzadko: splątanie
• HCTZ:
  • Niezbyt często: zaburzenia snu
  • Rzadko: niepokój, depresja

Zaburzenia układu nerwowego

W zakresie układu nerwowego obserwowano:¹²

• Amlodypina:
  • Często: senność, zawroty głowy, ból głowy (szczególnie na początku leczenia)
  • Niezbyt często: drżenie, zaburzenia smaku, niedoczulica, parestezja
  • Bardzo rzadko: hipertonia, neuropatia obwodowa
  • Nieznana: zaburzenia pozapiramidowe
• Telmisartan:
  • Niezbyt często: ból głowy
• Telmisartan + HCTZ:
  • Niezbyt często: zawroty głowy
• HCTZ:
  • Niezbyt często: zawroty głowy, omdlenia, parestezja
  • Nieznana: bezsenność, zaburzenia snu

Zaburzenia oka

W zakresie zaburzeń narządu wzroku obserwowano:¹³

• Amlodypina:
  • Często: zaburzenia widzenia (w tym podwójne widzenie)
• HCTZ:
  • Nieznana: widzenie na żółto, nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność, ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania
• Telmisartan + HCTZ:
  • Niezbyt często: zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie

Zaburzenia ucha i błędnika

Zgłaszano zawroty głowy pochodzenia błędnikowego (niezbyt często) dla kombinacji telmisartan + HCTZ oraz szumy uszne (rzadko) dla amlodypiny.¹⁴

Zaburzenia serca

W zakresie układu sercowo-naczyniowego raportowano:¹⁵

• Telmisartan:
  • Niezbyt często: bradykardia
• Amlodypina:
  • Często: kołatanie serca
  • Niezbyt często: zaburzenia rytmu serca (w tym bradykardia, tachykardia komorowa i migotanie przedsionków)
  • Bardzo rzadko: zawał mięśnia sercowego
• HCTZ:
  • Niezbyt często: tachykardia, zaburzenia rytmu serca

Zaburzenia naczyniowe

Zaburzenia naczyniowe obejmują:¹⁶

• Amlodypina:
  • Często: nagłe zaczerwienienie, zwłaszcza twarzy
  • Niezbyt często: niedociśnienie
  • Bardzo rzadko: zapalenie naczyń krwionośnych
• HCTZ:
  • Niezbyt często: niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne
  • Nieznana: martwicze zapalenie naczyń krwionośnych

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

W zakresie układu oddechowego raportowano:¹⁷

• Telmisartan:
  • Niezbyt często: kaszel
  • Bardzo rzadko: śródmiąższowa choroba płuc
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: duszność, zapalenie błony śluzowej nosa
  • Bardzo rzadko: kaszel
• HCTZ:
  • Bardzo rzadko: zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS)
  • Nieznana: niewydolność oddechowa (w tym zapalenie płuc i obrzęk płuc)

Zaburzenia żołądka i jelit

Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego obejmują:¹⁸

• Amlodypina:
  • Często: ból brzucha, nudności, niestrawność, zmiana rytmu wypróżnień (w tym biegunka i zaparcie)
  • Niezbyt często: wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej
  • Rzadko: zapalenie trzustki, zapalenie błony śluzowej żołądka, rozrost dziąseł
• Telmisartan:
  • Niezbyt często: dolegliwości żołądkowe
• HCTZ:
  • Często: nudności
  • Niezbyt często: biegunka, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wzdęcia
  • Rzadko: ból brzucha, zaparcia, niestrawność, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka
  • Bardzo rzadko: zapalenie trzustki

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

W zakresie wątroby i dróg żółciowych obserwowano:¹⁹

• Amlodypina:
  • Bardzo rzadko: zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
• HCTZ:
  • Rzadko: żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka
• Telmisartan:
  • Rzadko: nieprawidłowa czynność wątroby/zaburzenia czynności wątroby

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Działania niepożądane skórne obejmują:²⁰

• Telmisartan:
  • Rzadko: wyprysk, wykwity skórne, toksyczne wykwity skórne, obrzęk naczynioruchowy (również zakończony zgonem), rumień, świąd, wysypka, nadmierne pocenie się, pokrzywka
• Amlodypina:
  • Niezbyt często: łysienie, plamica, zmiana koloru skóry, wzmożona potliwość, świąd, wysypka, wykwit skórny, pokrzywka
  • Bardzo rzadko: obrzęk naczynioruchowy, rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk Quinckego, nadwrażliwość na światło
  • Nieznana: toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka
• HCTZ:
  • Nieznana: zespół toczniopodobny, reakcje nadwrażliwości na światło, zapalenie naczyń skóry, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, rumień wielopostaciowy

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

W zakresie układu mięśniowo-szkieletowego raportowano:²¹

• Amlodypina:
  • Często: obrzęk okolicy kostek, kurcze mięśni
  • Niezbyt często: ból stawów, ból mięśni, ból pleców
• Telmisartan:
  • Niezbyt często: ból pleców, skurcze mięśni, ból mięśni
  • Rzadko: choroba zwyrodnieniowa stawów, ból ścięgna
• HCTZ:
  • Nieznana: ból stawów, kurcze mięśni, ból kończyn

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Działania niepożądane dotyczące układu moczowego obejmują:²²

• Amlodypina:
  • Niezbyt często: zaburzenia mikcji, oddawanie moczu w nocy, zwiększona częstość oddawania moczu
• Telmisartan:
  • Niezbyt często: zaburzenia czynności nerek (w tym ostra niewydolność nerek)
• HCTZ:
  • Nieznana: śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia czynności nerek, cukromocz

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

W zakresie układu rozrodczego obserwowano:²³

• Amlodypina:
  • Niezbyt często: impotencja, ginekomastia
• HCTZ:
  • Niezbyt często: zaburzenia erekcji

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Działania niepożądane o charakterze ogólnym obejmują:²⁴

• Amlodypina:
  • Bardzo często: obrzęk
  • Często: zmęczenie, osłabienie
  • Niezbyt często: ból w klatce piersiowej, ból, złe samopoczucie
• Telmisartan:
  • Niezbyt często: osłabienie, ból w klatce piersiowej, objawy grypopodobne, ból

Badania diagnostyczne

Obserwowano również nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych:²⁵

• Telmisartan:
  • Niezbyt często: zmniejszenie stężenia hemoglobiny
  • Nieznana: zmniejszenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych
• HCTZ:
  • Niezbyt często: zmniejszenie stężenia kwasu moczowego we krwi
  • Rzadko: zmniejszenie stężenia triglicerydów

Tabela działań niepożądanych produktu leczniczego Tolutris

Szczególne ostrzeżenia dotyczące ciężkich działań niepożądanych

Na szczególną uwagę zasługują niektóre działania niepożądane ze względu na ich potencjalny ciężki przebieg i konsekwencje:²⁶

• Obrzęk naczynioruchowy – rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), może mieć ciężki przebieg, niekiedy zakończony zgonem
• Posocznica – rzadko, ale może zakończyć się zgonem
• Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) – raportowany bardzo rzadko w związku z przyjmowaniem HCTZ
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka – poważne zaburzenie skórne o częstości nieznanej dla amlodypiny i HCTZ
• Zawał mięśnia sercowego – bardzo rzadko w związku z przyjmowaniem amlodypiny
• Ostra niewydolność nerek – niezbyt często w związku z telmisartanem

Znaczenie kliniczne działań niepożądanych

Leczenie preparatem Tolutris, będącym kombinacją trzech substancji aktywnych (telmisartanu, amlodypiny i hydrochlorotiazydu), wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Stosowanie leku wiąże się z możliwością wystąpienia licznych działań niepożądanych, charakterystycznych dla każdego ze składników.

Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia zaburzeń równowagi elektrolitowej, zwłaszcza hipokaliemii, która jest częstym efektem działania hydrochlorotiazydu. Spadek stężenia potasu we krwi może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i zwiększenia toksyczności niektórych jednocześnie stosowanych leków.

W przypadku pojawienia się objawów nadwrażliwości, obrzęku naczynioruchowego lub ciężkich reakcji skórnych, leczenie powinno zostać natychmiast przerwane. Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z chorobami nerek i wątroby, jako że wszystkie trzy składniki preparatu Tolutris mogą wpływać na funkcjonowanie tych narządów.