Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Prawidłowa ocena przeciwwskazań jest kluczowym elementem bezpiecznej farmakoterapii. W przypadku telmisartanu, selektywnego antagonisty receptora angiotensyny II (AT1), istnieje kilka jednoznacznych sytuacji klinicznych, w których jego stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Telmisartanu nie należy stosować u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na substancję czynną (telmisartan) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych objawów skórnych po zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne.²

Ciąża (drugi i trzeci trymestr)

Stosowanie telmisartanu w drugim i trzecim trymestrze ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane. Leki działające bezpośrednio na układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA) mogą powodować poważne uszkodzenia płodu, w tym zaburzenia rozwoju nerek, niedociśnienie tętnicze, hipoplazję czaszki oraz nawet zgon płodu. Należy bezwzględnie odradzić stosowanie tego leku u kobiet w zaawansowanej ciąży.³

Zaburzenia w odpływie żółci

Telmisartan jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami w odpływie żółci. Dotyczy to pacjentów z cholestazą, niedrożnością dróg żółciowych, stenozą przewodów żółciowych oraz innymi schorzeniami upośledzającymi przepływ żółci. Wynika to z faktu, że telmisartan jest eliminowany głównie z żółcią, a zaburzenia w jej odpływie mogą prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.⁴

Ciężka niewydolność wątroby

Pacjenci z ciężką niewydolnością wątroby nie powinni przyjmować telmisartanu. U tych pacjentów metabolizm i eliminacja leku są znacząco upośledzone, co może prowadzić do nieprzewidywalnej ekspozycji na lek i potencjalnie niebezpiecznego wzrostu stężenia telmisartanu we krwi. Ciężka niewydolność wątroby stanowi zatem bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania tego leku.⁵

Przeciwwskazania dotyczące interakcji lekowych

Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie dotyczące jednoczesnego stosowania telmisartanu z lekami zawierającymi aliskiren u określonych grup pacjentów. Ta interakcja jest bezwzględnie przeciwwskazana w dwóch grupach pacjentów:

• U pacjentów z cukrzycą – niezależnie od stopnia kontroli glikemii
• U pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) jest mniejszy niż 60 ml/min/1,73 m²

Jednoczesne stosowanie tych leków w wymienionych grupach pacjentów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem hiperkaliemii, pogorszenia czynności nerek oraz powikłań sercowo-naczyniowych, bez istotnych korzyści terapeutycznych.<sup data-drug="Telmisartan Viatris" data-section="Przeciwwskazania" title="Jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Telmisartan Mylan z lekami zawierającymi aliskiren jest przeciwwskazane u pacjentów z cukrzycą lub niewydolnością nerek (GFR 6

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Oprócz wymienionych powyżej bezwzględnych przeciwwskazań, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować szczególną ostrożność przy podejmowaniu decyzji o włączeniu telmisartanu do terapii. Chociaż nie są to bezwzględne przeciwwskazania, lekarz powinien rozważyć potencjalne korzyści i ryzyka, a także w niektórych przypadkach rozważyć alternatywne opcje terapeutyczne:

• Łagodna do umiarkowanej niewydolność wątroby – wskazana jest redukcja dawki i monitorowanie funkcji wątroby
• Zwężenie tętnicy nerkowej (obustronne lub jednostronne przy jednej czynnej nerce) – zwiększone ryzyko ciężkiej hipotonii i niewydolności nerek
• Hiponatremia lub hipowolemia – konieczna jest korekta przed rozpoczęciem leczenia
• Pierwotny hiperaldosteronizm – pacjenci ci zazwyczaj nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe działające poprzez hamowanie układu RAA
• Pierwszy trymestr ciąży – choć nie jest to bezwzględne przeciwwskazanie, stosowanie nie jest zalecane

Należy pamiętać, że w przypadku konieczności odstawienia telmisartanu ze względu na wystąpienie przeciwwskazań u pacjenta już leczonego, odstawienie powinno być stopniowe, pod ścisłą kontrolą lekarską, aby zapobiec gwałtownym wzrostom ciśnienia tętniczego.