Przedawkowanie
Telmisartan Viatris 40 mg

Przedawkowanie telmisartanu manifestuje się głównie zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego, w tym niedociśnieniem tętniczym oraz tachykardią, choć opisywano również bradykardię jako paradoksalną reakcję. Objawy te wynikają z nasilonej blokady receptorów angiotensyny II typu 1 (AT₁), prowadzącej do nadmiernej wazodylatacji i kompensacyjnej odpowiedzi układu krążenia. Dodatkowo, przedawkowanie może skutkować zawrotami głowy z powodu niedostatecznego ukrwienia OUN oraz zaburzeniami funkcji nerek, objawiającymi się wzrostem stężenia kreatyniny w surowicy i w ciężkich przypadkach ostrą niewydolnością nerek. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować regularne oznaczanie elektrolitów, kreatyniny oraz parametrów hemodynamicznych (ciśnienie tętnicze, tętno).

Przedawkowanie telmisartanu

Przedawkowanie telmisartanu stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Dostępne dane dotyczące przypadków przedawkowania u ludzi są ograniczone, co utrudnia pełną charakterystykę tego zjawiska, jednak znane są główne objawy kliniczne oraz zalecane postępowanie terapeutyczne.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie telmisartanu charakteryzuje się specyficznym obrazem klinicznym zdominowanym przez zaburzenia układu sercowo-naczyniowego. Do najważniejszych objawów należą niedociśnienie tętnicze oraz tachykardia. W literaturze opisywano również przypadki bradykardii, które mogą wystąpić jako alternatywna odpowiedź układu krążenia na przedawkowanie tego leku.2

Poza objawami ze strony układu krążenia, u pacjentów mogą wystąpić zawroty głowy będące prawdopodobnie konsekwencją niedociśnienia tętniczego. Przedawkowanie telmisartanu wpływa także na funkcję nerek, powodując zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi, a w poważniejszych przypadkach może prowadzić do ostrej niewydolności nerek.3

Postępowanie terapeutyczne

Leczenie przedawkowania telmisartanu wymaga kompleksowego podejścia obejmującego zarówno działania mające na celu usunięcie niewchłoniętego leku z przewodu pokarmowego, jak i leczenie objawowe zaburzeń wywołanych przez wchłonięty lek.4

Należy podkreślić, że telmisartan nie jest usuwany przez hemodializę, co ogranicza możliwości eliminacji leku z organizmu po jego wchłonięciu do krwiobiegu.5

W przypadku niedawnego przyjęcia leku zaleca się podjęcie następujących kroków:

  • Sprowokowanie wymiotów – metoda ta jest skuteczna w przypadku szybkiej interwencji po przedawkowaniu.6
  • Płukanie żołądka – procedura wykonywana w warunkach szpitalnych, szczególnie przydatna w przypadkach ciężkiego przedawkowania.7
  • Podanie węgla aktywowanego – pomaga w adsorpcji niewchłoniętego jeszcze leku i zapobiega jego dalszemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego.8

W trakcie leczenia przedawkowania konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem:

  • Regularne kontrolowanie stężenia elektrolitów w surowicy krwi9
  • Systematyczne oznaczanie stężenia kreatyniny w celu oceny funkcji nerek10
  • Monitorowanie parametrów hemodynamicznych (ciśnienie tętnicze, tętno)

W przypadku rozwoju niedociśnienia tętniczego, które jest jednym z głównych objawów przedawkowania telmisartanu, zaleca się:

  1. Ułożenie pacjenta w pozycji na plecach11
  2. Szybkie uzupełnienie płynów i elektrolitów12
  3. Przywrócenie prawidłowej objętości wewnątrznaczyniowej13

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Mechanizm Postępowanie
Niedociśnienie tętnicze Spadek ciśnienia tętniczego poniżej wartości prawidłowych, często z objawami ortostatycznymi Nasilona blokada receptorów angiotensyny II typu 1 (AT₁) powodująca nadmierną wazodylatację Ułożenie pacjenta na plecach, szybkie uzupełnienie płynów i elektrolitów, przywrócenie prawidłowej objętości wewnątrznaczyniowej
Tachykardia Przyspieszenie akcji serca, odruchowa odpowiedź na spadek ciśnienia Mechanizm kompensacyjny w odpowiedzi na niedociśnienie Normalizacja ciśnienia tętniczego poprzez uzupełnienie objętości wewnątrznaczyniowej
Bradykardia Spadek częstości akcji serca poniżej wartości prawidłowych Mechanizm paradoksalny, może wystąpić w niektórych przypadkach przedawkowania Monitorowanie, w razie potrzeby podanie atropiny lub zastosowanie czasowej stymulacji
Zawroty głowy Subiektywne uczucie wirowania lub niestabilności, często towarzyszące niedociśnieniu Niedostateczne ukrwienie OUN w wyniku spadku ciśnienia tętniczego Normalizacja ciśnienia tętniczego, ułożenie pacjenta w pozycji leżącej
Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy Podwyższenie markera uszkodzenia funkcji nerek Zmniejszenie przepływu nerkowego wskutek niedociśnienia i bezpośredniego wpływu na hemodynamikę wewnątrznerkową Monitorowanie funkcji nerek, nawodnienie, optymalizacja ciśnienia tętniczego
Ostra niewydolność nerek Nagłe pogorszenie funkcji nerek z zatrzymaniem produktów przemiany materii Przedłużona hipoperfuzja nerek i zaburzenie autoregulacji nerkowej wskutek blokady układu RAA Intensywne leczenie wspomagające, monitorowanie bilansu płynów i elektrolitów, w ciężkich przypadkach rozważenie metod nerkozastępczych (mimo że hemodializa nie usuwa telmisartanu)

Należy pamiętać, że skuteczność postępowania terapeutycznego w dużej mierze zależy od czasu, jaki upłynął od momentu przedawkowania oraz nasilenia objawów klinicznych. Dlatego tak istotne jest wczesne rozpoznanie przedawkowania i wdrożenie odpowiedniego leczenia, dostosowanego do indywidualnego przypadku.14

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl