Interakcje leku
Ranofren 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Olanzapina, jako substancja czynna produktu leczniczego Ranofren, wchodzi w istotne interakcje z wieloma lekami i substancjami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Badania dotyczące interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych pacjentów, brak jest danych dla populacji pediatrycznej.¹

Interakcje metaboliczne poprzez układ cytochromu P450

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, dlatego substancje wpływające na aktywność tego enzymu mogą znacząco modyfikować farmakokinetykę leku. Występują dwa główne mechanizmy interakcji związane z tym szlakiem metabolicznym:²

Indukcja enzymu CYP1A2 – przyspiesza metabolizm olanzapiny, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia we krwi. Do najważniejszych induktorów należą:

• Palenie tytoniu – może znacząco zmniejszać stężenie leku we krwi
• Karbamazepina – może obniżać skuteczność terapeutyczną olanzapiny

Obserwowano nieznaczne do średniego zwiększenie klirensu olanzapiny pod wpływem tych czynników. Chociaż znaczenie kliniczne tego zjawiska może być ograniczone, zaleca się monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.³

Hamowanie enzymu CYP1A2 – spowalnia metabolizm olanzapiny, zwiększając jej stężenie we krwi. Szczególnie istotny wpływ wywiera:

• Fluwoksamina – powoduje znaczące zwiększenie stężenia olanzapiny, przy czym efekt jest silniejszy u osób palących
• Cyprofloksacyna – również hamuje CYP1A2 i może zwiększać stężenie olanzapiny

Badania wykazały, że fluwoksamina zwiększa stężenie maksymalne (Cmax) olanzapiny średnio o 54% u niepalących kobiet i o 77% u palących mężczyzn. Pole pod krzywą (AUC) zwiększało się odpowiednio o 52% i o 108%. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania fluwoksaminy lub innego inhibitora CYP1A2 należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie, rozpoczynając leczenie inhibitorem CYP1A2 u pacjenta już przyjmującego olanzapinę, należy rozważyć redukcję jej dawki.⁴

Interakcje wpływające na biodostępność leku

Węgiel aktywowany znacząco zmniejsza biodostępność doustnie podanej olanzapiny o 50-60%. Aby zminimalizować tę interakcję, węgiel aktywowany powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed przyjęciem olanzapiny lub 2 godziny po jej zażyciu.⁵

Nie stwierdzono istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny w przypadku jednoczesnego stosowania:⁶

• Fluoksetyny (inhibitor CYP2D6)
• Leków zobojętniających kwas solny (zawierających glin, magnez)
• Cymetydyny

Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze

Olanzapina może wywierać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, co może mieć znaczenie kliniczne w terapiach wykorzystujących te substancje.⁷

Olanzapina nie hamuje in vitro głównych izoenzymów cytochromu P450 (takich jak 1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4), co zostało potwierdzone w badaniach in vivo. Nie wykazano hamowania metabolizmu następujących substancji:⁸

• Trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (metabolizowanych głównie przez CYP2D6)
• Warfaryny (metabolizowanej przez CYP2C9)
• Teofiliny (metabolizowanej przez CYP1A2)
• Diazepamu (metabolizowanego przez CYP3A4 i 2C19)

Nie stwierdzono istotnych interakcji olanzapiny podawanej jednocześnie z litem czy biperydenem.⁹

Monitorowanie stężeń terapeutycznych walpronianu w osoczu nie wskazuje na konieczność zmiany jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny, co sugeruje brak istotnych interakcji farmakokinetycznych między tymi lekami.¹⁰

Interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących olanzapinę jednocześnie z:¹¹

• Alkoholem – może nasilać sedację i depresję OUN
• Lekami hamującymi aktywność ośrodkowego układu nerwowego – ryzyko nasilenia działania sedatywnego

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i leków stosowanych w leczeniu choroby Parkinsona u pacjentów z tą chorobą oraz z otępieniem, ze względu na antagonistyczne działanie olanzapiny wobec receptorów dopaminowych.¹²

Interakcje wpływające na odstęp QTc

Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania olanzapiny z lekami powodującymi wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG, ze względu na możliwość sumowania się efektów i zwiększonego ryzyka wystąpienia zaburzeń rytmu serca.¹³

Interakcje olanzapiny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii olanzapiną wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalnie niebezpieczne interakcje. Alkohol może znacząco nasilać działanie olanzapiny na ośrodkowy układ nerwowy, powodując:¹⁴

• Nasilenie sedacji – alkohol wzmaga działanie uspokajające olanzapiny, co może prowadzić do nadmiernego uspokojenia i senności
• Zaburzenia psychomotoryczne – pogorszenie koordynacji ruchowej, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenia równowagi
• Nasilenie działania hipotensyjnego – zarówno olanzapina jak i alkohol mogą obniżać ciśnienie tętnicze, a ich jednoczesne stosowanie może powodować nadmierne spadki ciśnienia
• Zaburzenia funkcji poznawczych – nasilenie problemów z koncentracją, pamięcią i podejmowaniem decyzji

Ze względu na powyższe interakcje, pacjenci leczeni olanzapiną powinni być wyraźnie poinformowani o ryzyku związanym ze spożywaniem alkoholu podczas terapii i zaleca się całkowitą abstynencję alkoholową w tym okresie. Szczególnie niebezpieczne może być prowadzenie pojazdów mechanicznych i obsługiwanie urządzeń mechanicznych pod wpływem łącznego działania olanzapiny i alkoholu.

Tabela interakcji olanzapiny