Właściwości farmakokinetyczne
Quetiapine Aurovitas 200 mg

Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny

Profil farmakokinetyczny kwetiapiny obejmuje szereg procesów, które decydują o tym, w jaki sposób substancja aktywna jest absorbowana, dystrybuowana, metabolizowana i wydalana z organizmu. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące właściwości farmakokinetycznych leku Quetiapine Aurovitas.

Absorpcja i biodostępność

Kwetiapina charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym. Warto podkreślić, że mimo intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia, lek zachowuje odpowiednią biodostępność. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, przyjmowanie kwetiapiny wraz z pokarmem nie wpływa znacząco na jej biodostępność, co daje elastyczność w zakresie sposobu podawania leku. Metabolit kwetiapiny – norkwetiapina – osiąga w stanie stacjonarnym maksymalne stężenie molowe wynoszące około 35% wartości uzyskiwanych dla substancji macierzystej.¹

W zatwierdzonym zakresie dawkowania farmakokinetyka zarówno kwetiapiny, jak i jej aktywnego metabolitu norkwetiapiny, wykazuje charakter liniowy, co ułatwia przewidywanie stężeń leku we krwi po zmianie dawkowania.²

Dystrybucja w organizmie

Istotną cechą farmakokinetyczną kwetiapiny jest jej zdolność do wiązania się z białkami osocza. Badania wykazały, że około 83% kwetiapiny obecnej w krwiobiegu występuje w postaci związanej z białkami osocza. Stopień wiązania z białkami ma znaczenie dla objętości dystrybucji leku, a także może wpływać na interakcje z innymi substancjami o wysokim powinowactwie do białek osocza.³

Metabolizm wątrobowy

Kwetiapina podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, co potwierdza fakt, że mniej niż 5% podanej dawki wydala się w postaci niezmienionej z moczem i kałem. Badania z użyciem znakowanej radioaktywnie substancji jednoznacznie wykazały, że główną drogą eliminacji kwetiapiny jest metabolizm, a nie wydalanie w niezmienionej formie.⁴

Analizy in vitro zidentyfikowały kluczowy enzym odpowiedzialny za metabolizm kwetiapiny – jest nim izoenzym CYP3A4 należący do rodziny cytochromu P450. Ten sam enzym jest również głównym katalizatorem powstania i dalszego metabolizmu norkwetiapiny, aktywnego metabolitu kwetiapiny.⁵

Metabolizm kwetiapiny prowadzi głównie do powstania produktów wydalanych przez nerki – około 73% radioaktywnej dawki podlega wydaleniu z moczem, podczas gdy 21% wydala się z kałem.⁶

Potencjał interakcji metabolicznych

Z perspektywy interakcji lekowych istotne jest, że kwetiapina oraz jej metabolity wykazują jedynie słabe właściwości inhibicyjne wobec izoenzymów cytochromu P450. Badania in vitro wykazały, że zarówno kwetiapina, jak i kilka jej metabolitów (w tym norkwetiapina) słabo hamują aktywność ludzkich izoenzymów CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4. Hamowanie to występuje jednak wyłącznie przy stężeniach 5-50 razy wyższych niż obserwowane klinicznie w zakresie dawek 300-800 mg/dobę.⁷

Na podstawie wyników badań in vitro jest mało prawdopodobne, aby jednoczesne stosowanie kwetiapiny z innymi lekami powodowało klinicznie istotne zahamowanie metabolizmu tych leków za pośrednictwem enzymów cytochromu P450. Chociaż badania na zwierzętach sugerowały możliwość indukcji enzymów cytochromu P450 przez kwetiapinę, celowane badania kliniczne u pacjentów z psychozami nie wykazały zwiększenia aktywności tych enzymów po podaniu kwetiapiny.⁸

Eliminacja z organizmu

Okres półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny wynosi około 7 godzin, natomiast dla norkwetiapiny wartość ta jest nieco wyższa i wynosi około 12 godzin. Te parametry farmakokinetyczne determinują częstość dawkowania leku w schematach terapeutycznych. Wydalanie niezmienionej kwetiapiny oraz aktywnego metabolitu norkwetiapiny z moczem jest ograniczone – średnia frakcja molowa podanej dawki wydalana w tej postaci wynosi mniej niż 5%.<sup data-drug="Quetiapine Aurovitas" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Okresy półtrwania w fazie eliminacji kwetiapiny i norkwetiapiny wynoszą odpowiednio około 7 i 12 godzin. Średnia frakcja molowa podanej dawki w postaci wolnej kwetiapiny oraz aktywnego u ludzi metabolitu norkwetiapiny wydalana w moczu wynosi 9

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Różnice związane z płcią

Porównanie parametrów farmakokinetycznych kwetiapiny u mężczyzn i kobiet nie wykazało istotnych różnic związanych z płcią. Oznacza to, że dawkowanie kwetiapiny nie wymaga modyfikacji w zależności od płci pacjenta.¹⁰

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się zmniejszenie klirensu kwetiapiny o około 30-50% w porównaniu do osób dorosłych w wieku 18-65 lat. Ta znacząca różnica ma istotne implikacje kliniczne i uzasadnia dostosowanie dawkowania u pacjentów geriatrycznych.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 mL/min/1,73 m²) średni klirens kwetiapiny w osoczu był mniejszy o około 25% w porównaniu do osób z prawidłową funkcją nerek. Należy jednak zaznaczyć, że wartości klirensu u poszczególnych pacjentów mieściły się w zakresie prawidłowym, co sugeruje, że w tej grupie pacjentów dostosowanie dawki może nie być konieczne w każdym przypadku.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mają istotny wpływ na farmakokinetykę kwetiapiny. U pacjentów ze stabilną marskością alkoholową wątroby średni klirens kwetiapiny w osoczu zmniejsza się o około 25%. Ze względu na fakt, że kwetiapina jest intensywnie metabolizowana w wątrobie, u pacjentów z zaburzeniami funkcji tego narządu należy spodziewać się zwiększenia stężenia leku w osoczu. W związku z tym w tej grupie pacjentów może być konieczne dostosowanie dawki leku.¹³

Dzieci i młodzież

Właściwości farmakokinetyczne kwetiapiny zostały przebadane także w populacji pediatrycznej. Analizie poddano dane z badań przeprowadzonych z udziałem:

• 9 dzieci w wieku 10-12 lat
• 12 młodych pacjentów

Wszyscy uczestnicy badania otrzymywali ustalone dawki 400 mg kwetiapiny dwa razy na dobę. Wyniki wykazały, że znormalizowane względem dawki stężenie kwetiapiny w osoczu w stanie stacjonarnym u dzieci i młodzieży (10-17 lat) było zasadniczo porównywalne z wartościami obserwowanymi u osób dorosłych, choć maksymalne stężenia (Cmax) u dzieci osiągały wartości z górnej części zakresu obserwowanego u dorosłych.¹⁴

Interesującą obserwacją jest fakt, że wartości AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) i Cmax aktywnego metabolitu norkwetiapiny były znacząco wyższe u pacjentów pediatrycznych w porównaniu do dorosłych:

Te różnice w farmakokinetyce norkwetiapiny między populacją pediatryczną a dorosłymi mogą mieć znaczenie kliniczne i powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu dawkowania kwetiapiny u młodszych pacjentów.¹⁵