Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Ketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę interakcji lekowych obserwowanych podczas stosowania ketoprofenu (Profenid).¹

Przeciwwskazane łączenie leków

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania ketoprofenu z następującymi lekami ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:²

• Inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2) oraz salicylany w dużych dawkach – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko działań niepożądanych, szczególnie owrzodzeń przewodu pokarmowego i krwawień³
• Leki przeciwzakrzepowe – ketoprofen hamuje agregację płytek krwi oraz podrażnia błonę śluzową żołądka, co prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawienia, szczególnie z przewodu pokarmowego. Dotyczy to takich leków jak:
  • Heparyny
  • Antagoniści witaminy K (np. warfaryna)
  • Leki przeciwagregacyjne (np. tiklopidyna, klopidogrel)
  • Inhibitory trombiny (np. dabigatran)
  • Bezpośrednie inhibitory czynnika Xa (np. apiksaban, rywaroksaban, edoksaban)⁴
• Lit – ketoprofen, podobnie do innych NLPZ, hamuje wydalanie litu i może zwiększać jego stężenie w surowicy nawet do wartości toksycznych⁵
• Metotreksat w dawkach większych niż 15 mg/tydzień – jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko toksyczności hematologicznej poprzez wypieranie metotreksatu z połączeń z białkami osocza, zmniejszenie jego klirensu nerkowego i przedłużenie okresu półtrwania⁶

Leki wymagające zachowania szczególnej ostrożności

Podczas jednoczesnego stosowania ketoprofenu z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność i monitorować stan pacjenta:⁷

• Leki zwiększające stężenie potasu we krwi – ryzyko hiperkaliemii może być zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu z:
  • Solami potasu
  • Lekami moczopędnymi oszczędzającymi potas
  • Inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE)
  • Lekami blokującymi receptory angiotensyny II (ARB)
  • Innymi NLPZ
  • Heparynami (o małej masie cząsteczkowej lub niefrakcjonowaną)
  • Cyklosporyną, takrolimusem
  • Trimetoprimem⁸
• Leki moczopędne – u pacjentów stosujących diuretyki, szczególnie odwodnionych, ketoprofen może prowadzić do zmniejszenia przepływu nerkowego i wystąpienia niewydolności nerek. Pacjenci powinni zostać odpowiednio nawodnieni przed rozpoczęciem terapii skojarzonej, a czynność nerek powinna być monitorowana⁹
• Inhibitory ACE i ARB – szczególnie u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek (np. odwodnionych lub w podeszłym wieku), jednoczesne stosowanie tych leków z ketoprofenem może powodować dalsze pogorszenie czynności nerek, włącznie z ryzykiem ostrej niewydolności nerek¹⁰
• Metotreksat w dawkach mniejszych niż 15 mg/tydzień – podczas pierwszych tygodni jednoczesnego stosowania należy wykonywać pełne badanie morfologii krwi co tydzień; u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz w podeszłym wieku badania należy wykonywać częściej¹¹
• Kortykosteroidy – zwiększają ryzyko wystąpienia owrzodzenia w przewodzie pokarmowym i krwawienia¹²
• Pentoksyfilina – zwiększa ryzyko krwawienia; wymaga częstszej obserwacji pacjenta i monitorowania czasu krwawienia¹³
• Tenofowir – jednoczesne stosowanie fumaranu dizoproksylu tenofowiru z ketoprofenem zwiększa ryzyko niewydolności nerek¹⁴
• Nikorandyl – zwiększa ryzyko ciężkich powikłań, takich jak owrzodzenie, perforacja i krwawienie z przewodu pokarmowego¹⁵
• Glikozydy nasercowe – NLPZ mogą nasilać niewydolność serca i zwiększać stężenie glikozydów nasercowych we krwi; szczególna ostrożność zalecana jest u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek¹⁶
• Cyklosporyna – zwiększa ryzyko działania nefrotoksycznego, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku¹⁷
• Takrolimus – zwiększa ryzyko działania nefrotoksycznego, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku¹⁸
• Antybiotyki z grupy chinolonów – zwiększają ryzyko wystąpienia drgawek u pacjentów jednocześnie stosujących NLPZ¹⁹

Inne istotne interakcje

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie ketoprofenu jednocześnie z:²⁰

• Lekami przeciwnadciśnieniowymi (beta-blokery, inhibitory ACE, leki moczopędne) – ketoprofen może zmniejszać skuteczność tych leków poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn rozszerzających naczynia²¹
• Lekami trombolitycznymi – zwiększają ryzyko krwawienia²²
• Probenecydem – może znacznie zmniejszać klirens osoczowy ketoprofenu²³
• Inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) – zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego²⁴

Ketoprofen może również zmniejszać skuteczność domacicznych środków antykoncepcyjnych.²⁵

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu z ketoprofenem stanowi szczególne zagrożenie dla pacjentów ze względu na synergistyczne działanie tych substancji na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Zarówno ketoprofen, jak i alkohol mają drażniące działanie na śluzówkę żołądka, co prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia następujących powikłań:

• Zwiększone ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego – alkohol nasila uszkadzające działanie ketoprofenu na błonę śluzową żołądka
• Zwiększone ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego – połączenie tych substancji znacząco zwiększa częstość występowania wrzodów żołądka i dwunastnicy
• Wydłużony czas krwawienia – zarówno alkohol, jak i ketoprofen wpływają na funkcję płytek krwi
• Zwiększone obciążenie wątroby – jednoczesny metabolizm obu substancji może nasilać hepatotoksyczność
• Zwiększone ryzyko uszkodzenia nerek – szczególnie u osób z istniejącymi zaburzeniami funkcji nerek

Z tych powodów podczas terapii ketoprofenem zdecydowanie zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu.

Tabela interakcji ketoprofenu