Właściwości farmakokinetyczne
Profenid 100 mg

Ketoprofen, substancja czynna Profenidu (100 mg), charakteryzuje się całkowitym i szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) po 60-90 minutach. Spożycie posiłków spowalnia wchłanianie i nieznacznie obniża Cmax, nie wpływając na biodostępność. Ketoprofen wiąże się w 99% z albuminami osocza, dobrze penetruje do płynu maziowego, tkanek stawowych, płynu mózgowo-rdzeniowego oraz przez barierę łożyskową. Objętość dystrybucji wynosi około 7 litrów, a okres półtrwania (t1/2) około 2 godziny. Metabolizm zachodzi głównie przez hydroksylację i glukuronidację, z dominującym wydalaniem nerkowym metabolitów sprzężonych (65-85% dawki). Mniej niż 1% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, a eliminacja z moczem obejmuje 75-90% dawki w ciągu 5 dni, podczas gdy wydalanie z kałem stanowi 1-8% dawki.

Właściwości farmakokinetyczne ketoprofenu

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych ketoprofenu, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Profenid (100 mg, tabletki powlekane). Dane farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku, a także specyficzne różnice w poszczególnych grupach pacjentów.1

Wchłanianie

Ketoprofen charakteryzuje się dobrym i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie substancji czynnej w surowicy (Cmax) obserwuje się po 60-90 minutach od momentu przyjęcia preparatu. Spożywanie posiłków podczas terapii ketoprofenem ma pewien wpływ na proces wchłaniania – spowalnia jego szybkość oraz nieznacznie zmniejsza maksymalne stężenie leku w surowicy, jednakże nie wpływa na całkowitą biodostępność substancji czynnej. Warto zaznaczyć, że leki neutralizujące kwas żołądkowy pozostają bez wpływu na wchłanianie ketoprofenu.2

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu ketoprofen wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza, sięgający 99%, przy czym głównym białkiem transportującym są albuminy. Substancja czynna dobrze przenika do struktur stawowych, docierając do płynu maziowego, przestrzeni stawowych, torebki stawowej, maziówki oraz tkanek ścięgnistych. Ketoprofen ma również zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, osiągając płyn mózgowo-rdzeniowy, a także przez barierę łożyskową. Objętość dystrybucji ketoprofenu wynosi około 7 litrów. Okres połowicznej eliminacji z osocza (t1/2) wynosi około 2 godziny.3

Metabolizm

Ketoprofen podlega w organizmie procesom biotransformacji, które obejmują głównie dwa szlaki metaboliczne: hydroksylację oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym. Dominującą drogą metabolizmu jest proces glukuronidacji, prowadzący do powstawania metabolitów polarnych, łatwiej wydalanych z organizmu. Zaledwie niewielka ilość ketoprofenu, mniej niż 1% podanej dawki, jest wydalana w postaci niezmienionej. Zarówno macierzysta cząsteczka ketoprofenu, jak i jego metabolity są eliminowane głównie drogą nerkową. Metabolit sprzężony z kwasem glukuronowym stanowi około 65-85% podanej dawki leku wykrywanej w moczu.4

Eliminacja

Eliminacja ketoprofenu charakteryzuje się stosunkowo szybką kinetyką. Połowa podanej dawki leku zostaje wydalona z moczem w ciągu pierwszych 6 godzin od momentu przyjęcia. W dłuższej perspektywie, po 5 dniach od podania, około 75-90% zastosowanej dawki ketoprofenu zostaje wydalone drogą nerkową. Wydalanie z kałem stanowi zdecydowanie mniejszą drogę eliminacji i wynosi zaledwie od 1% do 8% podanej dawki.5

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Właściwości farmakokinetyczne ketoprofenu ulegają modyfikacji w określonych grupach pacjentów:6

Grupa pacjentów Wchłanianie Okres półtrwania (t1/2) Klirens Wiązanie z białkami
Osoby w podeszłym wieku Bez zmian Wydłużony (3 godziny) Zmniejszony klirens nerkowy i osoczowy Bez istotnych zmian
Pacjenci z niewydolnością nerek Bez istotnych zmian Wydłużony proporcjonalnie do ciężkości niewydolności Zmniejszony klirens nerkowy i osoczowy Bez istotnych zmian
Pacjenci z niewydolnością wątroby Bez istotnych zmian Bez istotnych zmian Bez zmian w klirensie osoczowym Około dwukrotny wzrost frakcji niezwiązanej z białkami
  • Osoby w podeszłym wieku: Proces wchłaniania ketoprofenu pozostaje niezmieniony, natomiast obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania produktu leczniczego do około 3 godzin. Dodatkowo dochodzi do zmniejszenia klirensu nerkowego i osoczowego, co może skutkować zwiększoną ekspozycją na lek.7
  • Pacjenci z niewydolnością nerek: U tej grupy pacjentów występuje zmniejszenie klirensu nerkowego i osoczowego ketoprofenu przy jednoczesnym wydłużeniu okresu półtrwania. Co istotne, stopień tych zmian jest proporcjonalny do nasilenia niewydolności nerek. Zjawisko to może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.8
  • Pacjenci z niewydolnością wątroby: W przypadku zaburzeń funkcji wątroby nie obserwuje się istotnych zmian w klirensie osoczowym ani w okresie półtrwania ketoprofenu. Jednakże ważną zmianą farmakokinetyczną jest około dwukrotny wzrost frakcji leku niezwiązanej z białkami osocza, co może skutkować zwiększoną aktywnością farmakologiczną oraz potencjalnie wyższym ryzykiem działań niepożądanych.9
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl