Przedawkowanie
Penicryl 5000 000 j.m.

Przedawkowanie benzylopenicyliny potasowej stanowi poważne zagrożenie kliniczne, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek oraz zaburzeniami bariery krew-płyn mózgowo-rdzeniowy. Preparat zawiera 8,42 mmol (329,07 mg) potasu na fiolkę 5 000 000 j.m., co może prowadzić do hiperkaliemii. Objawy przedawkowania obejmują szerokie spektrum reakcji toksycznych i anafilaktycznych, w tym nudności, wymioty, biegunkę, drżenia mięśniowe, drgawki miokloniczne, napady padaczkowe, śpiączkę, zaburzenia elektrolitowe, reakcje hemolityczne, kwasicę oraz niewydolność nerek rozwijającą się w ciągu 24-48 godzin. Reakcje anafilaktyczne, manifestujące się obrzękiem krtani, hipotensją i wstrząsem, mogą pojawić się w ciągu 20-40 minut od podania leku i wymagają natychmiastowej interwencji.

Przedawkowanie Penicrylu (benzylopenicylina potasowa)

Przedawkowanie benzylopenicyliny potasowej jest stanem klinicznym wymagającym szybkiej interwencji medycznej. Chociaż duże dawki benzylopenicyliny potasowej są zazwyczaj dobrze tolerowane przez organizm, w określonych warunkach mogą prowadzić do poważnych następstw klinicznych. Szczególne ryzyko występuje u pacjentów z współistniejącymi zaburzeniami czynności nerek oraz zaburzeniami bariery krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, gdzie pozajelitowe podanie dużych dawek może wywołać objawy toksyczne o różnym nasileniu.1

Mechanizmy toksyczności

Należy podkreślić, że ostre reakcje po przedawkowaniu benzylopenicyliny potasowej są głównie konsekwencją reakcji alergicznych, które mogą wystąpić nawet przy stosowaniu terapeutycznych dawek leku. W przypadku przedawkowania, ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości jest znacząco podwyższone.2

Penicryl zawiera 8,42 mmol (329,07 mg) potasu na fiolkę 5 000 000 j.m., co przy przedawkowaniu może prowadzić do hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek.3

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie benzylopenicyliny potasowej może manifestować się szerokim spektrum objawów klinicznych, które można zaklasyfikować jako reakcje toksyczne oraz reakcje anafilaktyczne.4

Kategoria objawów Objawy kliniczne Charakterystyka Czas wystąpienia
Objawy żołądkowo-jelitowe Nudności Mogą występować zarówno jako wczesny objaw toksyczności Zwykle w ciągu kilku godzin od przedawkowania
Wymioty Często towarzyszą nudnościom, mogą prowadzić do odwodnienia Zwykle w ciągu kilku godzin od przedawkowania
Biegunka Może być ostra i prowadzić do zaburzeń elektrolitowych Zwykle w ciągu kilku godzin od przedawkowania
Objawy neurologiczne Obniżenie świadomości Od senności do głębokiego stuporu Może rozwijać się stopniowo
Drżenia pęczkowe mięśni Nieregularne drgania włókien mięśniowych widoczne pod skórą Wczesny objaw neurotoksyczności
Drgawki miokloniczne Gwałtowne, nieregularne skurcze grup mięśniowych Objaw postępującej neurotoksyczności
Napady padaczkowe Od ogniskowych do uogólnionych, mogą być oporne na leczenie Objaw ciężkiej neurotoksyczności
Śpiączka Najcięższa postać zaburzeń świadomości Późny objaw ciężkiego przedawkowania
Objawy systemowe Zaburzenia elektrolitowe Głównie hiperkaliemia z powodu zawartości potasu w preparacie Mogą rozwijać się podstępnie
Reakcje hemolityczne Przyspieszony rozpad erytrocytów prowadzący do anemii Mogą wystąpić w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin
Kwasica Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Późny objaw związany z niewydolnością narządową
Objawy nerkowe Niewydolność nerek Od subklinicznej do ostrej niewydolności wymagającej dializoterapii Może rozwijać się w ciągu 24-48 godzin
Reakcja anafilaktyczna Pełnoobjawowa reakcja anafilaktyczna Obrzęk krtani, hipotensja, wstrząs, zaburzenia oddychania Występuje w ciągu 20-40 minut od podania

Reakcja anafilaktyczna

W wyjątkowych przypadkach przedawkowania benzylopenicyliny potasowej może wystąpić reakcja anafilaktyczna. Jest to stan zagrożenia życia, który rozwijaja się stosunkowo szybko – zwykle w ciągu 20-40 minut od podania leku. Reakcja anafilaktyczna wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.5

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania benzylopenicyliny potasowej powinno być dostosowane do nasilenia objawów klinicznych i obejmuje zarówno leczenie objawowe, jak i przyczynowe. W przypadku ciężkiego przedawkowania, szczególnie u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek, może być konieczne wdrożenie technik oczyszczania pozaustrojowego w postaci hemoperfuzji lub hemodializy.6

W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznej, postępowanie lecznicze powinno obejmować następujące elementy:

Powyższy schemat leczenia powinien być wdrożony niezwłocznie po rozpoznaniu reakcji anafilaktycznej.7

Zapobieganie przedawkowaniu

Aby zapobiec przedawkowaniu benzylopenicyliny potasowej, należy starannie dostosować dawkowanie do funkcji nerek pacjenta, jego masy ciała oraz ciężkości infekcji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz zaburzeniami bariery krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, gdzie kumulacja leku może prowadzić do objawów neurotoksycznych.8

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl