Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Gabapentyna, jako substancja czynna produktu leczniczego Neurontin, może wchodzić w interakcje z innymi lekami i substancjami. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe interakcje, zwłaszcza u pacjentów osłabionych, w podeszłym wieku, z ciężkimi współistniejącymi chorobami układu oddechowego, stosujących politerapię oraz u osób nadużywających substancji psychoaktywnych.¹

Interakcje z opioidami

Szczególnie istotna jest interakcja gabapentyny z opioidami. W badaniu klinicznym u zdrowych ochotników (n=12) zaobserwowano, że kiedy morfina w kapsułce o kontrolowanym uwalnianiu (60 mg) była podawana 2 godziny przed podaniem gabapentyny (600 mg), średnia wartość AUC (pole pod krzywą stężenia leku we krwi w czasie) dla gabapentyny uległa zwiększeniu o 44% w porównaniu do sytuacji, gdy gabapentyna podawana była bez morfiny.²

Ze względu na tę interakcję, pacjenci którzy wymagają jednoczesnego leczenia opioidami, powinni być uważnie obserwowani pod kątem występowania objawów zahamowania czynności ośrodkowego układu nerwowego (OUN), takich jak:³

• Senność – nadmierna potrzeba snu, nieadekwatna do sytuacji
• Uspokojenie polekowe – stan obniżonej aktywności psychoruchowej wywołany działaniem leków
• Depresja oddechowa – zagrażające życiu spowolnienie lub zatrzymanie oddechu

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy odpowiednio zmniejszyć dawkę gabapentyny lub opioidu.⁴

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji gabapentyny z innymi powszechnie stosowanymi lekami przeciwpadaczkowymi, takimi jak:⁵

• Fenobarbital – lek przeciwpadaczkowy z grupy barbituranów
• Fenytoina – lek przeciwpadaczkowy z grupy hydantoin
• Kwas walproinowy – lek przeciwpadaczkowy regulujący przewodnictwo sodowe i wapniowe
• Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy blokujący kanały sodowe

Farmakokinetyka gabapentyny w stanie stacjonarnym jest podobna zarówno u zdrowych ochotników, jak i u pacjentów z padaczką przyjmujących inne leki przeciwpadaczkowe.⁶

Interakcje z antykoncepcją hormonalną

Jednoczesne stosowanie gabapentyny i doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających noretyndron i/lub etynyloestradiol nie wpływa na farmakokinetykę w stanie stacjonarnym żadnej z tych substancji. Oznacza to, że gabapentyna nie zmniejsza skuteczności antykoncepcji hormonalnej, a doustne środki antykoncepcyjne nie wpływają na działanie gabapentyny.⁷

Interakcje z lekami zobojętniającymi

Stosowanie gabapentyny jednocześnie z produktami leczniczymi zobojętniającymi kwas żołądkowy, które zawierają glin i magnez, może prowadzić do znaczącego zmniejszenia dostępności biologicznej gabapentyny – nawet o 24%. Z tego powodu zaleca się przyjmowanie gabapentyny najwcześniej dwie godziny po przyjęciu leku zobojętniającego, aby uniknąć zmniejszenia wchłaniania gabapentyny.⁸

Interakcje z innymi lekami

Probenecyd, lek stosowany w leczeniu dny moczanowej, nie wpływa na wydalanie gabapentyny przez nerki.⁹

Cymetydyna, lek przeciwwydzielniczy stosowany w chorobie wrzodowej, może powodować niewielkie zmniejszenie wydalania gabapentyny, jednak uważa się, że efekt ten nie ma większego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania.¹⁰

Interakcje gabapentyny z alkoholem

Chociaż w dostarczonych materiałach źródłowych nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji gabapentyny z alkoholem, należy podkreślić, że alkohol, podobnie jak opioidy, działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. Teoretycznie może więc nasilać działanie depresyjne gabapentyny na OUN.

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii gabapentyną może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, takich jak:

• Senność – zwiększone ryzyko nadmiernej sedacji
• Zawroty głowy – nasilenie zaburzeń równowagi
• Zaburzenia koordynacji ruchowej – zwiększone ryzyko wypadków
• Zaburzenia funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci

Ze względów bezpieczeństwa zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia gabapentyną. Pacjentów należy wyraźnie poinformować o możliwym zwiększonym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych ze strony OUN przy jednoczesnym stosowaniu gabapentyny i alkoholu.

Tabela interakcji z gabapentyną

Najważniejsze interakcje gabapentyny

Klinicznie najistotniejsze interakcje gabapentyny występują z:

1. Opioidami – wzajemne nasilenie działania depresyjnego na OUN, zwiększenie AUC gabapentyny o 44%; wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i potencjalnej modyfikacji dawkowania
2. Lekami zobojętniającymi zawierającymi glin i magnez – zmniejszenie biodostępności gabapentyny do 24%; wymaga zachowania minimum 2-godzinnego odstępu między lekami
3. Alkoholem i innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN – zwiększone ryzyko sedacji, zaburzeń koordynacji i depresji oddechowej

Należy zwrócić szczególną uwagę na interakcje gabapentyny z opioidami ze względu na raporty o przypadkach depresji oddechowej, nasilonej sedacji, a nawet zgonów związanych z jednoczesnym stosowaniem tych leków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów osłabionych, w podeszłym wieku, z chorobami układu oddechowego oraz przy politerapii.¹¹