Dawkowanie i sposób podawania
Methotrexat-Ebewe 100 mg/ml

Dawkowanie i sposób podawania leku Methotrexat-Ebewe (100 mg/ml) – informacje ogólne

Metotreksat w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji powinien być przepisywany wyłącznie przez lekarzy posiadających doświadczenie w jego stosowaniu oraz pełną świadomość ryzyka związanego z leczeniem tym lekiem¹.

Lek może być podawany różnymi drogami:

• domięśniowo
• dożylnie (bolus lub wlew)
• dokanałowo
• dotętniczo

Dawkowanie jest ustalane na podstawie masy ciała lub powierzchni ciała pacjenta, z wyjątkiem podania dokanałowego, gdzie maksymalna zalecana dawka wynosi 15 mg, a maksymalne stężenie 5 mg/ml².

Modyfikacja dawki w szczególnych przypadkach

W przypadku obniżenia wartości parametrów hematologicznych, zaburzeń wątroby lub nerek, dawki leku należy odpowiednio zmniejszyć³.

Podawanie dużych dawek

Duże dawki (większe niż 100 mg) podawane są zazwyczaj we wlewie dożylnym przez okres nie dłuższy niż 24 godziny. Część dawki można podać jako wstępne szybkie wstrzyknięcie⁴.

Leczenie osłonowe folinianem wapnia

Stosując dawki większe niż 150 mg/m², należy podać pacjentowi folinian wapnia w celu ochrony przed toksycznym działaniem metotreksatu na komórki prawidłowe⁵.

Schematy dawkowania ochronnego folinianu wapnia zależą od podanej dawki metotreksatu:

• Przy dawkach metotreksatu >100 mg/m²: Zwykle stosuje się do 150 mg folinianu wapnia w dawkach podzielonych, w ciągu 12-24 godzin, podawanych domięśniowo, dożylnie w postaci szybkiego wlewu (bolus), we wlewie dożylnym lub doustnie, a następnie 12-25 mg domięśniowo, dożylnie lub 15 mg doustnie (jedna kapsułka) co sześć godzin przez następne 48 godzin⁶.
• Przy dawkach metotreksatu <100 mg/m²: Wystarczy podać jedną kapsułkę (15 mg) folinianu wapnia co sześć godzin przez 48 do 72 godzin⁷.

Leczenie osłonowe rozpoczyna się z opóźnieniem 8 do 24 godzin od rozpoczęcia wlewu z metotreksatem⁸.

Dawkowanie w poszczególnych wskazaniach

Poniższe schematy dawkowania należy traktować jako przykładowe⁹:

Białaczka

W leczeniu białaczki stosuje się różne schematy dawkowania¹⁰:

Rak piersi

W raku piersi zaleca się 40 mg/m² pc. dożylnie w połączeniu z innymi środkami cytostatycznymi w 1. dniu lub w 1. i 3. dniu lub w 1. i 8. dniu lub 3 razy w roku¹¹.

Nabłoniak kosmówkowy złośliwy

W leczeniu nabłoniaka kosmówkowego złośliwego stosuje się 15-30 mg na dobę przez 5 dni z przerwami w leczeniu wynoszącymi jeden tydzień lub więcej¹².

Łuszczyca

W leczeniu łuszczycy opornej na inne terapie zalecana początkowa dawka wynosi 7,5 mg raz w tygodniu¹³.

WAŻNE OSTRZEŻENIE: W leczeniu opornej na inne leczenie łuszczycy Methotreksat-Ebewe należy stosować wyłącznie raz na tydzień. Błędy w dawkowaniu mogą spowodować ciężkie działania niepożądane, w tym zgon¹⁴.

Lekarz przepisujący lek powinien wyraźnie określić na recepcie dzień jego przyjmowania¹⁵.

Efekt leczniczy w łuszczycy:

• Osiągany jest zwykle w ciągu 4-6 tygodni lub dłużej
• Stan pacjenta poprawia się w ciągu następnych 8-10 tygodni lub dłużej¹⁶

Jeśli po 6 tygodniach nie zostanie uzyskany efekt terapeutyczny, a jednocześnie nie obserwuje się działania toksycznego, dawkę można stopniowo zwiększać o 2,5 mg/tydzień. Zwykle optymalna dawka tygodniowa wynosi 10-25 mg¹⁷.

W celu wykrycia jakichkolwiek objawów idiosynkrazji, tydzień przed rozpoczęciem leczenia można podać jedną dawkę testową¹⁸.

Monitorowanie podczas leczenia

Pacjenta należy poinformować o ryzyku związanym z leczeniem, a lekarz klinicysta powinien zwrócić szczególną uwagę na potencjalne działanie toksyczne na wątrobę, przeprowadzając:

• Próby czynnościowe wątroby przed rozpoczęciem leczenia metotreksatem
• Kontrolne badania co 2-4 miesiące w trakcie terapii¹⁹

Większe dawki wymagają uważnego długotrwałego monitorowania możliwych działań toksycznych nie tylko na wątrobę, ale również na szpik kostny i płuca²⁰.

Suplementacja kwasem foliowym i folinowym

W celu zmniejszenia ryzyka długotrwałych działań toksycznych metotreksatu zaleca się jednoczesne podawanie:

• Kwasu foliowego – 1-2 mg na dobę, lub
• Kwasu folinowego (folinianu wapnia) – 2,5-5 mg raz na tydzień, 8-12 godzin po podaniu metotreksatu²¹

Należy podkreślić, że kwas foliowy lub kwas folinowy (folinian wapnia) w zalecanych dawkach nie wpływają na skuteczność metotreksatu²².

Interakcje z lekami przeciwbólowymi

Paracetamol lub kwas acetylosalicylowy można stosować z metotreksatem wyłącznie z zachowaniem szczególnej ostrożności, gdyż stosowane jednocześnie często powodują zaburzenia czynności wątroby. Zaburzenia te rzadziej występują podczas jednoczesnego stosowania metotreksatu z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi²³.