Właściwości farmakodynamiczne
Melatonina LEK-AM 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne melatoniny

Melatonina jest substancją aktywną należącą do grupy farmakoterapeutycznej leków nasennych i uspokajających, działających jako agoniści receptora melatoninowego (kod ATC: N 05C H01). W leku Melatonina LEK-AM występuje w dawkach 1 mg, 3 mg oraz 5 mg w postaci tabletek.¹

Pochodzenie i synteza melatoniny

Melatonina stanowi naturalnie występujący w organizmie człowieka neurohormon, którego głównym miejscem produkcji jest szyszynka zlokalizowana w ośrodkowym układzie nerwowym. Synteza tego związku odbywa się z aminokwasu tryptofanu. Warto zaznaczyć, że proces ten nie ogranicza się wyłącznie do szyszynki, ale zachodzi również w innych strukturach organizmu, takich jak:²

• Siatkówka oka
• Gruczoły łzowe
• Przewód pokarmowy
• Skóra
• Limfocyty

Wysokie stężenia melatoniny zostały również zaobserwowane w komórkach szpiku kostnego oraz w żółci ssaków, co wskazuje na jej powszechne występowanie w organizmie.³

Regulacja rytmu biologicznego

Melatonina pełni kluczową funkcję w regulacji rytmu okołodobowego organizmu. Hormon ten odpowiada za kontrolę cyklu snu i czuwania w ciągu doby. Charakterystyczną cechą endogennej melatoniny jest jej rytmiczny profil wydzielania – w ciągu dnia stężenia hormonu utrzymują się na niskim poziomie, natomiast osiągają najwyższe wartości w nocy. Oprócz dobowego rytmu, wydzielanie melatoniny podlega również zmianom sezonowym, które są bezpośrednio związane ze zmianami długości okresu oświetlenia w różnych porach roku.⁴

Mechanizmy działania w leczeniu zaburzeń snu

W terapii zaburzeń snu melatonina wykazuje dwa główne kierunki działania:⁵

1. Efekt nasenny bezpośredni – prawdopodobnie wynika z interakcji z ośrodkowym układem GABA-ergicznym, prowadząc do inicjacji i ułatwienia zasypiania.⁶
2. Działanie chronobiologiczne – polega na dostosowaniu zmian w zakresie rytmu snu i czuwania do zmian oświetlenia oraz długości trwania dnia i nocy. Ten mechanizm jest realizowany głównie poprzez aktywację specyficznych ośrodkowych receptorów melatoninowych MT1 i MT2.⁷

Dodatkowe właściwości farmakodynamiczne

Oprócz podstawowego wpływu na procesy związane ze snem, melatonina wykazuje szereg dodatkowych właściwości farmakodynamicznych o istotnym znaczeniu klinicznym:⁸

• Wpływ na parametry snu – pozytywnie oddziałuje na proces zasypiania, regulację faz snu i jego długość
• Działanie przeciwzapalne – hamuje procesy zapalne w organizmie
• Właściwości antyoksydacyjne – neutralizuje szkodliwe wolne rodniki
• Aktywność immunostymulująca – wzmacnia układ odpornościowy
• Działanie przeciwnowotworowe – może hamować procesy karcinogenezy
• Efekt hipotensyjny – wpływa na obniżenie ciśnienia tętniczego
• Właściwości termoregulacyjne – uczestniczy w regulacji temperatury ciała
• Działanie cytoprotekcyjne – chroni komórki przed uszkodzeniem

Co istotne, badania eksperymentalne potwierdziły, że wszystkie wymienione wyżej efekty farmakodynamiczne mogą być wywoływane nie tylko przez endogenną melatoninę, ale również poprzez jej egzogenne podanie w formie preparatu leczniczego.⁹