Właściwości farmakokinetyczne
Melatonina LEK-AM 5 mg

Melatonina, dostępna w dawkach 1 mg, 3 mg i 5 mg w preparacie Melatonina LEK-AM, charakteryzuje się znaczną zmiennością farmakokinetyczną, w tym biodostępnością wahającą się od 3% do 76%, co wskazuje na indywidualne różnice w metabolizmie. Po podaniu doustnym melatonina szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w zakresie 0,5-2 godzin (Tmax). Wchłanianie jest istotnie zwiększone przez obecność pokarmu, co może mieć kliniczne znaczenie przy ustalaniu schematu dawkowania. Substancja podlega intensywnemu efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie do 60% dawki ulega metabolizmowi, co wpływa na zmienną biodostępność. Okres półtrwania (t1/2) melatoniny jest krótki i wynosi od 30 do 50 minut, co tłumaczy ograniczony czas działania, głównie w początkowej fazie snu.

Właściwości farmakokinetyczne melatoniny

Melatonina, jako substancja aktywna produktu leczniczego Melatonina LEK-AM (dostępna w dawkach 1 mg, 3 mg i 5 mg) charakteryzuje się zróżnicowanymi parametrami farmakokinetycznymi. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych z uwzględnieniem poszczególnych etapów losów leku w organizmie.1

Biodostępność

Biodostępność melatoniny wykazuje znaczną zmienność międzyosobniczą i waha się w szerokim zakresie od 3% do 76%. Wskazuje to na istotne różnice indywidualne w metabolizmie tej substancji u poszczególnych pacjentów.2

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym ma istotny wpływ na proces absorpcji melatoniny. Badania wykazały, że spożycie posiłku zwiększa wchłanianie substancji czynnej, co może mieć znaczenie kliniczne przy ustalaniu optymalnego czasu podawania leku.3

Efekt pierwszego przejścia

Melatonina podlega znacznemu efektowi pierwszego przejścia przez wątrobę. Wykazano, że nawet do 60% wchłoniętej dawki leku ulega metabolizmowi podczas pierwszego przejścia przez układ wrotny i wątrobę, co częściowo tłumaczy zmienną biodostępność substancji po podaniu doustnym.4

Dystrybucja

Melatonina charakteryzuje się dobrą przenikalnością przez bariery ustrojowe. Szybko przenika do płynów ustrojowych, takich jak:

  • Ślina – umożliwiając potencjalnie nieinwazyjne monitorowanie stężenia leku5
  • Płyn mózgowo-rdzeniowy – co potwierdza jej zdolność do przenikania przez barierę krew-mózg6
  • Płyn omoczniowy – wskazując na przenikanie przez łożysko7

Czas osiągnięcia stężenia maksymalnego

Po podaniu doustnym melatonina wykazuje stosunkowo szybką absorpcję. Maksymalne stężenie we krwi (Cmax) osiągane jest w czasie od 0,5 do 2 godzin po zażyciu leku (Tmax). Ten parametr ma istotne znaczenie przy określaniu optymalnego czasu przyjmowania preparatu w przypadku zaburzeń snu.8

Okres półtrwania

Okres półtrwania (t1/2) melatoniny po podaniu doustnym jest stosunkowo krótki i mieści się w zakresie od 30 do 50 minut. Ten krótki okres półtrwania wyjaśnia, dlaczego efekty działania melatoniny są zazwyczaj krótkotrwałe i ograniczone do początkowej fazy snu.9

Metabolizm

Melatonina podlega intensywnemu metabolizmowi, głównie w wątrobie. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

  1. Hydroksylację do 6-hydroksymelatoniny – główny metabolit melatoniny10
  2. Przekształcenie do N-acetyloserotoniny – metabolit powstający w wyniku demetylacji11

Wydalanie

Metabolity melatoniny przed wydaleniem ulegają dalszym procesom biotransformacji. W organizmie zachodzą reakcje sprzęgania metabolitów, które prowadzą do powstania:

Tak przetworzone metabolity są następnie wydalane wraz z moczem. Główną drogą eliminacji melatoniny i jej metabolitów jest więc wydalanie nerkowe.14

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Biodostępność 3-76% Znaczna zmienność międzyosobnicza
Efekt pierwszego przejścia Do 60% wchłoniętej dawki Istotny czynnik wpływający na biodostępność
Wpływ pokarmu Zwiększa wchłanianie Może wpływać na skuteczność terapii
Czas osiągnięcia Cmax (Tmax) 0,5-2 godziny Stosunkowo szybka absorpcja
Okres półtrwania (t1/2) 30-50 minut Krótki okres półtrwania
Główne metabolity 6-hydroksymelatonina, N-acetyloserotonina Przed wydaleniem sprzęgane jako glukuronidy lub siarczany
Dystrybucja do płynów ustrojowych Ślina, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn omoczniowy Dobra przenikliwość przez bariery ustrojowe
Główna droga eliminacji Wydalanie nerkowe W postaci metabolitów
  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl