Właściwości farmakodynamiczne
Maxon Active 25 mg

Mechanizm działania syldenafilu

Syldenafil, substancja czynna zawarta w produkcie Maxon Active, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków urologicznych stosowanych w leczeniu zaburzeń erekcji (kod ATC: G04BE03). Syldenafil jest doustnym produktem leczniczym, który przywraca zaburzony mechanizm erekcji poprzez zwiększenie dopływu krwi do prącia w odpowiedzi na pobudzenie seksualne.¹

Fizjologiczny mechanizm erekcji polega na uwalnianiu tlenku azotu (NO) w ciałach jamistych podczas pobudzenia seksualnego. Tlenek azotu aktywuje enzym cyklazę guanylową, co prowadzi do zwiększenia poziomu cyklicznego guanozynomonofosforanu (cGMP). Ten mechanizm powoduje rozkurcz mięśni gładkich w ciałach jamistych, umożliwiając napływ krwi do prącia.²

Syldenafil działa jako silny selektywny inhibitor fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), enzymu odpowiedzialnego za rozkład cGMP w ciałach jamistych. Zahamowanie aktywności PDE5 powoduje wzrost poziomu cGMP, co prowadzi do erekcji. Warto podkreślić, że syldenafil nie wykazuje bezpośredniego działania zwiotczającego na izolowane ludzkie ciała jamiste, a jedynie nasila rozkurczający wpływ tlenku azotu na tę tkankę. Z tego powodu pobudzenie seksualne jest niezbędnym warunkiem dla osiągnięcia zamierzonego działania farmakologicznego syldenafilu.³

Selektywność działania na izoenzymy fosfodiesterazy

Badania in vitro wykazały wysoką selektywność syldenafilu wobec izoenzymu PDE5 uczestniczącego w mechanizmie erekcji. Syldenafil wykazuje następującą selektywność wobec różnych izoenzymów fosfodiesterazy:⁴

• Działa 10-krotnie bardziej selektywnie na PDE5 niż na PDE6 (izoenzym uczestniczący w przekazywaniu bodźców świetlnych w siatkówce oka)⁵
• Przy maksymalnych zalecanych dawkach działa 80-krotnie bardziej selektywnie na PDE5 niż na PDE1⁶
• Wykazuje ponad 700-krotnie większą selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 i 11⁷
• Szczególnie istotna jest ponad 4000-krotnie większa selektywność wobec PDE5 niż wobec PDE3 (izoenzym swoistego dla cAMP, wpływający na kurczliwość mięśnia sercowego)⁸

Wpływ na parametry hemodynamiczne

Syldenafil wywiera niewielki i przejściowy wpływ na obniżenie ciśnienia tętniczego. W większości przypadków efekt ten nie ma istotnego znaczenia klinicznego. Po podaniu doustnej dawki 100 mg obserwowano następujące zmiany ciśnienia:⁹

• Średnie maksymalne obniżenie skurczowego ciśnienia krwi (w pozycji leżącej): 8,4 mmHg¹⁰
• Odpowiadająca temu zmiana ciśnienia rozkurczowego (w pozycji leżącej): 5,5 mmHg¹¹

Obniżenie ciśnienia tętniczego wynika z rozszerzającego naczynia krwionośne działania syldenafilu, prawdopodobnie związanego ze wzrostem poziomu cGMP w mięśniówce naczyń. Warto zaznaczyć, że jednorazowe dawki syldenafilu do 100 mg nie powodowały u zdrowych ochotników klinicznie istotnych zmian w zapisie EKG.¹²

Wpływ na pacjentów z chorobą niedokrwienną serca

W badaniu hemodynamicznym po podaniu pojedynczej doustnej dawki 100 mg syldenafilu 14 pacjentom z ciężką chorobą niedokrwienną serca (CAD) (>70% zwężenia co najmniej jednej tętnicy wieńcowej) zaobserwowano:^{70% zwężenia, co najmniej jednej tętnicy wieńcowej)”>13}

• Obniżenie średniego ciśnienia skurczowego w spoczynku o 7% w porównaniu do wartości wyjściowych¹⁴
• Obniżenie średniego ciśnienia rozkurczowego w spoczynku o 6% w porównaniu do wartości wyjściowych¹⁵
• Obniżenie średniego ciśnienia skurczowego w tętnicy płucnej o 9%¹⁶

Co istotne, syldenafil nie wpływał na pojemność minutową serca, ani nie pogarszał przepływu krwi przez zwężone tętnice wieńcowe.¹⁷

W podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu wysiłkowym z udziałem 144 pacjentów z zaburzeniami erekcji i stabilną dławicą piersiową, którzy przyjmowali regularnie leki przeciwdławicowe (z wyjątkiem azotanów), nie wykazano istotnych klinicznie różnic w czasie wystąpienia objawów dławicy piersiowej między grupami otrzymującymi syldenafil i placebo.¹⁸

Czas działania syldenafilu

Przeprowadzono dwa badania kliniczne w celu oceny przedziału czasowego, w jakim syldenafil wywołuje erekcję w odpowiedzi na pobudzenie seksualne:¹⁹

• W badaniu metodą pletyzmografii penisa (RigiScan) u pacjentów przyjmujących syldenafil na czczo mediana czasu osiągnięcia erekcji o sztywności 60% (wystarczającej do odbycia stosunku płciowego) wynosiła 25 minut (zakres od 12 do 37 minut)²⁰
• W drugim badaniu przeprowadzonym metodą RigiScan wykazano, że syldenafil nadal mógł wywoływać erekcję w odpowiedzi na pobudzenie seksualne nawet po 4-5 godzinach od podania²¹

Wpływ na percepcję wzrokową

U niektórych osób zaobserwowano niewielkie, przejściowe utrudnienie rozróżniania kolorów (niebieskiego/zielonego) godzinę po zastosowaniu dawki 100 mg syldenafilu, co stwierdzono za pomocą testu rozróżniania barw Farnsworth-Munsell’a 100. Efekt ten zanikał po upływie 2 godzin od przyjęcia leku.²²

Mechanizmem odpowiedzialnym za te przejściowe zaburzenia rozróżniania kolorów jest prawdopodobnie zahamowanie aktywności izoenzymu PDE6, który uczestniczy w kaskadzie przewodzenia bodźca świetlnego w siatkówce oka. Istotne jest, że syldenafil nie wpływa na ostrość ani kontrastowość widzenia.²³

W niewielkim badaniu kontrolowanym placebo, z udziałem 9 pacjentów z udokumentowanymi wczesnymi, związanymi z wiekiem zmianami zwyrodnieniowymi plamki, syldenafil w pojedynczej dawce 100 mg nie wpływał istotnie na przeprowadzone testy okulistyczne (ostrość widzenia, siatka Amslera, test rozróżniania kolorów symulujący światła uliczne, perymetr Humphreya oraz wrażliwość na światło).²⁴

Wpływ na ruchliwość i morfologię plemników

Po podaniu jednorazowej dawki 100 mg syldenafilu u zdrowych ochotników nie stwierdzono zmian w ruchliwości ani morfologii plemników.²⁵

Skuteczność kliniczna

Populacje uczestniczące w badaniach klinicznych

W badaniach klinicznych syldenafil zastosowano u ponad 8000 pacjentów w wieku od 19 do 87 lat. Reprezentowane były następujące grupy pacjentów:²⁶

• Pacjenci w podeszłym wieku (19,9%)²⁷
• Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym (30,9%)²⁸
• Pacjenci z cukrzycą (20,3%)²⁹
• Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca (5,8%)³⁰
• Pacjenci z hiperlipidemią (19,8%)³¹
• Pacjenci po urazach rdzenia kręgowego (0,6%)³²
• Pacjenci z depresją (5,2%)³³
• Pacjenci po przebytej przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (3,7%)³⁴
• Pacjenci po radykalnej prostatektomii (3,3%)³⁵

Z badań klinicznych były wykluczone lub niewystarczająco reprezentowane następujące grupy pacjentów:³⁶

• Pacjenci po zabiegach chirurgicznych w obrębie miednicy³⁷
• Pacjenci po radioterapii³⁸
• Pacjenci z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby³⁹
• Pacjenci z niektórymi chorobami układu sercowo-naczyniowego⁴⁰

Skuteczność w zależności od dawki

W badaniach klinicznych z zastosowaniem stałej dawki produktu leczniczego, poprawę erekcji zaobserwowano u:⁴¹

W kontrolowanych badaniach klinicznych częstość przerwania terapii syldenafilem była mała i podobna do obserwowanej w grupie placebo.⁴²

Skuteczność w zależności od etiologii zaburzeń erekcji

Biorąc pod uwagę wyniki wszystkich badań klinicznych, odsetek pacjentów zgłaszających poprawę po zastosowaniu syldenafilu różnił się w zależności od etiologii zaburzeń erekcji i chorób współistniejących:⁴³

• Pacjenci z zaburzeniami erekcji o podłożu psychogennym: 84%⁴⁴
• Pacjenci z zaburzeniami erekcji o przyczynie mieszanej: 77%⁴⁵
• Pacjenci z zaburzeniami erekcji o podłożu organicznym: 68%⁴⁶
• Osoby w wieku podeszłym: 67%⁴⁷
• Pacjenci z cukrzycą: 59%⁴⁸
• Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca: 69%⁴⁹
• Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym: 68%⁵⁰
• Pacjenci po przezcewkowej resekcji gruczołu krokowego (TURP): 61%⁵¹
• Pacjenci po radykalnej prostatektomii: 43%⁵²
• Pacjenci po urazie rdzenia kręgowego: 83%⁵³
• Pacjenci z depresją: 75%⁵⁴

W badaniach długookresowych bezpieczeństwo i skuteczność syldenafilu utrzymywały się na niezmienionym poziomie.⁵⁵

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Europejska Agencja Leków uchyliła obowiązek dołączania wyników badań produktów leczniczych zawierających syldenafil we wszystkich podgrupach populacji dzieci i młodzieży w leczeniu zaburzeń erekcji.⁵⁶