Właściwości farmakodynamiczne lerkanidypiny

Lerkanidypina należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym, będąc pochodną dihydropirydyny, sklasyfikowaną kodem ATC: C08CA13. Mechanizm działania tego leku opiera się na hamowaniu przezbłonowego napływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego i mięśni gładkich naczyń krwionośnych.¹

Mechanizm działania przeciwnadciśnieniowego

Podstawowy mechanizm działania przeciwnadciśnieniowego lerkanidypiny polega na bezpośrednim efekcie rozkurczającym (zwiotczającym) na mięśnie gładkie naczyń krwionośnych. Efekt ten prowadzi do zmniejszenia całkowitego oporu obwodowego, co skutkuje obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi.²

Właściwości farmakologiczne

Lerkanidypina wykazuje szereg istotnych klinicznie właściwości farmakologicznych. Pomimo krótkiego okresu półtrwania w osoczu, lek charakteryzuje się przedłużonym działaniem przeciwnadciśnieniowym. Jest to możliwe dzięki wysokiemu współczynnikowi podziału błonowego, umożliwiającemu utrzymanie aktywnej substancji w błonach komórkowych przez dłuższy czas.³

Istotną cechą lerkanidypiny jest brak ujemnego działania inotropowego (nie osłabia siły skurczu mięśnia sercowego), co wynika z jej wysokiej selektywności naczyniowej. Jest to ważna przewaga kliniczna, szczególnie u pacjentów z współistniejącymi chorobami układu sercowo-naczyniowego.⁴

Profil bezpieczeństwa hemodynamicznego

Vazodilatacja (rozszerzenie naczyń) wywoływana przez lerkanidypinę następuje stopniowo, co przekłada się na rzadkie występowanie gwałtownych spadków ciśnienia tętniczego z towarzyszącą odruchową tachykardią u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Jest to klinicznie korzystny profil działania leku, zmniejszający ryzyko działań niepożądanych związanych z nagłym obniżeniem ciśnienia.⁵

Aktywność farmakologiczna lerkanidypiny wynika głównie z jej (S)-enancjomeru, co jest charakterystyczne dla asymetrycznych pochodnych 1,4-dihydropirydyny.⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania kliniczne oceniające skuteczność

Skuteczność i bezpieczeństwo lerkanidypiny w dawkach 10-20 mg podawanych raz na dobę zostały potwierdzone w kompleksowym programie badań klinicznych. Program ten obejmował:⁷

• Badania z podwójnie ślepą próbą kontrolowane placebo – uczestniczyło w nich 1200 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę oraz 603 pacjentów otrzymujących placebo
• Długoterminowe badania kliniczne z grupą kontrolną otrzymującą substancję czynną
• Badania bez grupy kontrolnej

Łącznie w programie badań klinicznych wzięło udział 3676 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Większość badań przeprowadzono z udziałem pacjentów z łagodnym do umiarkowanego pierwotnym nadciśnieniem tętniczym, w tym także u osób:⁸

• W podeszłym wieku
• Z współistniejącą cukrzycą

Badano skuteczność lerkanidypiny zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, takimi jak:⁹

• Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE)
• Diuretyki
• Beta-adrenolityki

Skuteczność w ciężkim nadciśnieniu tętniczym

Przeprowadzono również dodatkowe, mniejsze badanie niekontrolowane, ale randomizowane, z udziałem pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym (ciśnienie rozkurczowe 114,5 ± 3,7 mmHg). Wyniki tego badania wykazały, że ciśnienie tętnicze powróciło do wartości prawidłowych u:¹⁰

• 40% pacjentów (10 z 25) przyjmujących lerkanidypinę w dawce 20 mg raz na dobę
• 56% pacjentów (14 z 25) przyjmujących lerkanidypinę w dawce 10 mg dwa razy na dobę

Wyniki te sugerują, że u pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym schemat dawkowania dwa razy na dobę może zapewniać nieco wyższą skuteczność terapeutyczną niż podawanie leku raz na dobę.

Skuteczność w izolowanym skurczowym nadciśnieniu tętniczym

Lerkanidypina okazała się skuteczna również w leczeniu izolowanego skurczowego nadciśnienia tętniczego, co zostało potwierdzone w randomizowanym badaniu kontrolowanym placebo z zastosowaniem podwójnie ślepej próby. W badaniu tym zaobserwowano znaczącą redukcję ciśnienia skurczowego z początkowych wartości 172,6 ± 5,6 mmHg do 140,2 ± 8,7 mmHg pod wpływem leczenia lerkanidypiną.¹¹

Dane dotyczące populacji pediatrycznej

Należy podkreślić, że brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania lerkanidypiny u dzieci i młodzieży, gdyż nie przeprowadzono żadnych badań w tej populacji pacjentów.¹²