Interakcje leku
Lenalidomide Glenmark 5 mg

Lenalidomid wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które należy uwzględnić podczas terapii, zwłaszcza u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych skojarzeniem z deksametazonem. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych przy jednoczesnym stosowaniu czynników wpływających na erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej. Lenalidomid samodzielnie nie indukuje enzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5), co sugeruje brak wpływu na skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych, jednak deksametazon, będący słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, może obniżać ich efektywność, co wymaga stosowania dodatkowych metod antykoncepcji. W badaniach farmakokinetycznych lenalidomid w dawce 10 mg/dobę nie wpływał na R- i S-warfarynę, ani warfaryna (25 mg) na lenalidomid, jednak ze względu na możliwy wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny, zaleca się ścisłe monitorowanie INR.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Podczas terapii lenalidomidem należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje lekowe, które mogą wpływać na skuteczność leczenia oraz zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis interakcji lenalidomidu z różnymi grupami leków oraz substancjami, które mogą wystąpić podczas terapii.1

Leki wpływające na erytropoezę i czynniki zwiększające ryzyko zakrzepicy

U pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem, należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu czynników wpływających na erytropoezę (np. czynniki stymulujące erytropoezę) lub innych leków mogących zwiększać ryzyko zakrzepicy. Dotyczy to zwłaszcza hormonalnej terapii zastępczej, która w połączeniu z lenalidomidem może znacząco podwyższać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.2

Interakcje z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi

Pomimo braku specyficznych badań interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, badania in vitro wskazują, że sam lenalidomid nie indukuje enzymów cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. W związku z tym nie przewiduje się, aby lenalidomid stosowany w monoterapii wpływał na obniżenie skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych.3

Należy jednak pamiętać, że deksametazon, często stosowany w terapii skojarzonej z lenalidomidem, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4 i prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i transportery. Nie można więc wykluczyć, że podczas terapii skojarzonej skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może zostać zmniejszona. Z tego powodu podczas leczenia lenalidomidem z deksametazonem konieczne jest stosowanie skutecznych metod zapobiegania ciąży.4

Interakcje z warfaryną

Badania farmakologiczne wykazały, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawkach wielokrotnych wynoszących 10 mg raz na dobę nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie, jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.5

Jednak nie wiadomo, czy interakcje mogą zachodzić w warunkach klinicznych, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu. Ponieważ deksametazon jest słabym lub umiarkowanym induktorem enzymów, a jego wpływ na skuteczność warfaryny nie jest dokładnie poznany, zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia warfaryny w trakcie leczenia.6

Interakcje z digoksyną

Jednoczesne stosowanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę z digoksyną (0,5 mg, pojedyncza dawka) prowadziło do zwiększenia stężenia digoksyny w osoczu o 14% (90% przedział ufności: 0,52%-28,2%). Nie wiadomo jednak, czy efekt ten będzie silniejszy w praktyce klinicznej, gdy stosowane są większe dawki lenalidomidu lub jednoczesne leczenie deksametazonem.7

Z uwagi na wąski indeks terapeutyczny digoksyny oraz możliwość nasilenia jej działania przy jednoczesnym podawaniu lenalidomidu, zaleca się regularne monitorowanie stężenia digoksyny w trakcie leczenia lenalidomidem.8

Interakcje ze statynami

Jednoczesne stosowanie statyn z lenalidomidem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji może mieć charakter addytywny. Szczególnie w pierwszych tygodniach terapii skojarzonej zaleca się zwiększoną kontrolę kliniczną i laboratoryjną pacjentów, w tym monitorowanie aktywności enzymów mięśniowych.9

Interakcje z deksametazonem

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę). Oznacza to, że w tym przypadku nie ma konieczności modyfikacji dawki lenalidomidu przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu.10

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P

Badania in vitro wskazują, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), jednak sam nie jest jej inhibitorem. Przeprowadzone badania kliniczne z silnymi inhibitorami P-gp wykazały, że jednoczesne podawanie chinidyny (600 mg dwa razy na dobę), która jest silnym inhibitorem glikoproteiny P, lub temsyrolimusu (25 mg), będącego umiarkowanie silnym inhibitorem/substratem P-gp, nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg).11

Co więcej, jednoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało farmakokinetyki temsyrolimusu, co potwierdza brak istotnych interakcji pomiędzy tymi lekami na poziomie glikoproteiny P.12

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Chociaż specyficzne badania dotyczące interakcji lenalidomidu z alkoholem nie zostały przeprowadzone, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu w trakcie terapii lenalidomidem. Alkohol może nasilać działania niepożądane lenalidomidu, szczególnie w odniesieniu do układu nerwowego, takie jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji.

Ponadto, zarówno lenalidomid jak i alkohol mogą wpływać na funkcje wątroby, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka hepatotoksyczności. U pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo upośledzać metabolizm lenalidomidu.

Pacjenci leczeni lenalidomidem powinni być poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z konsumpcją alkoholu i zaleca się unikanie lub znaczne ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii tym lekiem.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi lekami i substancjami

Lek/substancja Typ interakcji Opis interakcji Poziom ważności Zalecenia
Czynniki wpływające na erytropoezę Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zakrzepicy u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem i deksametazonem Wysoki Zachować szczególną ostrożność, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową
Hormonalna terapia zastępcza Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko zakrzepicy u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem i deksametazonem Wysoki Zachować szczególną ostrożność, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową
Doustne środki antykoncepcyjne Farmakokinetyczna Sam lenalidomid nie wpływa na skuteczność, ale jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać ich skuteczność Średni Stosować dodatkowe metody antykoncepcji
Warfaryna Farmakokinetyczna Brak wpływu w badaniach, ale możliwa interakcja w praktyce klinicznej przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu Średni Ścisła kontrola INR
Digoksyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia digoksyny w osoczu o 14% Średni Monitorowanie stężenia digoksyny
Statyny Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko rabdomiolizy Wysoki Zwiększona kontrola kliniczna i laboratoryjna, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia
Deksametazon Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu Niski Nie wymaga modyfikacji dawki
Inhibitory glikoproteiny P (np. chinidyna, temsyrolimus) Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu Niski Nie wymaga modyfikacji dawki
Alkohol Farmakodynamiczna Możliwe nasilenie działań niepożądanych lenalidomidu, szczególnie ze strony układu nerwowego i wątroby Średni Unikać lub znacznie ograniczyć spożycie alkoholu

Przedstawiona tabela zawiera najważniejsze interakcje lenalidomidu z innymi lekami i substancjami. Przy wszystkich rodzajach terapii należy dokładnie monitorować pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub przy zmianie dawkowania.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl