Działania niepożądane leku Lenalidomide Glenmark

Działania niepożądane lenalidomidu zostały szczegółowo udokumentowane podczas licznych badań klinicznych u pacjentów z różnymi wskazaniami, w tym szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza. Poniżej przedstawiono kompleksową analizę profilu bezpieczeństwa tego leku, z uwzględnieniem ciężkich działań niepożądanych oraz częstości ich występowania.¹

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu w leczeniu szpiczaka mnogiego

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi u pacjentów po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT) otrzymujących lenalidomid w leczeniu podtrzymującym wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych. W badaniu CALGB 100104 ciężkie działania niepożądane obejmowały zakażenie płuc (9,4%), podczas gdy w badaniu IFM 2005-02 najczęstszym ciężkim działaniem niepożądanym było zapalenie płuc (10,6%).²

W badaniu IFM 2005-02 najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi przy stosowaniu lenalidomidu były: neutropenia (60,8%), zapalenie oskrzeli (47,4%), biegunka (38,9%), zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%), skurcze spastyczne mięśni (33,4%), leukopenia (31,7%), astenia (29,7%), kaszel (27,3%), trombocytopenia (23,5%), zapalenie żołądka i jelit (22,5%) oraz gorączka (20,5%).³

W badaniu CALGB 100104 dominowały: neutropenia (79,0%), trombocytopenia (72,3%), biegunka (54,5%), wysypka (31,7%), zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%), zmęczenie (22,8%), leukopenia (22,8%) i niedokrwistość (21,0%).⁴

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy otrzymywali lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (i nie kwalifikowali się do przeszczepu), najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥5%) były: niedociśnienie tętnicze (6,5%), zakażenie płuc (5,7%) i odwodnienie (5,0%). Częstymi działaniami niepożądanymi w tej grupie były: zmęczenie (73,7%), neuropatia obwodowa (71,8%), trombocytopenia (57,6%), zaparcie (56,1%) i hipokalcemia (50,0%).⁵

W przypadku pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd i Rd18), ciężkimi działaniami niepożądanymi były: zapalenie płuc (9,8%) i niewydolność nerek (6,3%). Najczęstsze działania niepożądane w tych grupach to: biegunka (45,5%), zmęczenie (32,8%), ból pleców (32,0%), astenia (28,2%), bezsenność (27,6%), wysypka (24,3%), osłabione łaknienie (23,1%), kaszel (22,7%), gorączka (21,4%) i skurcze spastyczne mięśni (20,5%).⁶

Działania niepożądane lenalidomidu w zespołach mielodysplastycznych

U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi najczęściej obserwowanymi ciężkimi zdarzeniami niepożądanymi były żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna), neutropenia 3. lub 4. stopnia, gorączka neutropeniczna oraz trombocytopenia 3. lub 4. stopnia.⁷

Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi były: neutropenia (76,8%), trombocytopenia (46,4%), biegunka (34,8%), zaparcia (19,6%), nudności (19,6%), świąd (25,4%), wysypka (18,1%), zmęczenie (18,1%) oraz skurcze mięśni (16,7%).⁸

Działania niepożądane lenalidomidu w chłoniaku z komórek płaszcza

Ciężkie działania niepożądane obserwowane u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza to neutropenia (3,6%), zatorowość płucna (3,6%) i biegunka (3,6%). Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były neutropenia (50,9%), niedokrwistość (28,7%), biegunka (22,8%), zmęczenie (21,0%), zaparcie (17,4%), gorączka (16,8%) oraz wysypka (16,2%).⁹

Istotną obserwacją był zwiększony odsetek wczesnych zgonów u pacjentów z dużym rozmiarem guza w badaniu MCL-002. W ciągu pierwszych 20 tygodni odnotowano 16/81 (20%) zgonów w grupie lenalidomidu i 2/28 (7%) w grupie kontrolnej. Po 52 tygodniach wartości te wzrosły odpowiednio do 32/81 (39,5%) i 6/28 (21%).¹⁰

Działania niepożądane lenalidomidu w chłoniaku grudkowym

W leczeniu chłoniaka grudkowego lenalidomidem w skojarzeniu z rytuksymabem, najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (≥1%) były: gorączka neutropeniczna (2,7%), zatorowość płucna (2,7%) i zapalenie płuc (2,7%). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to: neutropenia (58,2%), biegunka (30,8%), leukopenia (28,8%), zaparcie (21,9%), kaszel (21,9%) i zmęczenie (21,9%).¹¹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane lenalidomidu zgłoszone w badaniach klinicznych u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, otrzymujących lenalidomid w leczeniu podtrzymującym. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów i narządów.<sup data-drug="Lenalidomide Glenmark" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem zostały wymienione poniżej według klasyfikacji układów i narządów i częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (12

Szczegółowe informacje o najczęstszych działaniach niepożądanych

Hematologiczne działania niepożądane

Neutropenia jest najczęstszym działaniem niepożądanym obserwowanym we wszystkich wskazaniach. Występuje ona z częstością 60,8-79,0% u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, 76,8% u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi, 50,9% u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i 58,2% u pacjentów z chłoniakiem grudkowym. Neutropenia stopnia 3-4 była również powszechnie obserwowana, szczególnie przy stosowaniu lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym po przeszczepieniu szpiku.¹³

Trombocytopenia występowała bardzo często, z częstością od 23,5% do 72,3% u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, 46,4% u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi i była znaczącym problemem klinicznym, zwłaszcza u pacjentów po ASCT.¹⁴

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Zakażenia stanowią istotny problem kliniczny u pacjentów leczonych lenalidomidem. Zapalenie płuc było najczęściej zgłaszanym ciężkim zakażeniem (5,7-10,6%) w różnych badaniach klinicznych. Inne istotne ciężkie zakażenia obejmowały posocznicę, bakteriemię, zakażenia dolnych dróg oddechowych i półpasiec.¹⁵

Zaburzenia żołądka i jelit

Biegunka była bardzo częstym działaniem niepożądanym, występującym u 34,8-54,5% pacjentów w zależności od wskazania i schematu leczenia. Zaparcia, nudności i wymioty również występowały często i mogły znacząco wpływać na jakość życia pacjentów.¹⁶

Zaburzenia naczyniowe i zatorowo-zakrzepowe

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, stanowi istotne ryzyko u pacjentów leczonych lenalidomidem, szczególnie gdy jest on stosowany w skojarzeniu z deksametazonem u pacjentów ze szpiczakiem mnogim lub u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi.¹⁷

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Wysypka występowała bardzo często w różnych wskazaniach, z częstością od 16,2% do 31,7%. Suchość skóry i świąd również były częstymi problemami zgłaszanymi przez pacjentów.¹⁸

Specjalne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

U pacjentów z dużym rozmiarem guza w chłoniaku z komórek płaszcza obserwowano zwiększone ryzyko wczesnego zgonu. W ciągu pierwszych 20 tygodni odnotowano 20% zgonów w grupie lenalidomidu w porównaniu do 7% w grupie kontrolnej. Po 52 tygodniach odsetek zgonów wzrósł do 39,5% w grupie lenalidomidu i 21% w grupie kontrolnej.¹⁹

W pierwszym cyklu leczenia w badaniu MCL-002, leczenie przerwano u 14% pacjentów z dużym rozmiarem guza w grupie lenalidomidu w porównaniu do 4% w grupie kontrolnej. Główną przyczyną przerwania leczenia (64%) były zdarzenia niepożądane.²⁰