Właściwości farmakokinetyczne leku Ketalar 50

Ketalar 50 zawiera jako substancję czynną ketaminę (w postaci chlorowodorku) w stężeniu 50 mg/ml w formie przezroczystego, bezbarwnego roztworu do wstrzykiwań. Charakterystyka farmakokinetyczna ketaminy obejmuje szereg procesów, od momentu podania do eliminacji z organizmu, które zostaną szczegółowo omówione poniżej.¹

Wchłanianie

Po podaniu pozajelitowym ketamina charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do układu krążenia. Ten szybki proces absorpcji wpływa na skuteczność działania leku w procedurach anestezjologicznych.²

Dystrybucja

Proces dystrybucji ketaminy w organizmie charakteryzuje się trójfazowością. Substancja najpierw szybko przedostaje się do tkanek o wysokiej perfuzji, takich jak serce, płuca i mózg. W kolejnej fazie następuje dystrybucja do mięśni i tkanek obwodowych, a ostatecznie lek kumuluje się w tkance tłuszczowej.³

W badaniach przeprowadzonych u dorosłych pacjentów po podaniu dożylnym w bolusie dawki 2,5 mg/kg masy ciała zaobserwowano, że faza dystrybucyjna trwa około 45 minut. Okres półtrwania w tej fazie wynosi od 10 do 15 minut, co koreluje z czasem trwania efektu anestezjologicznego, wynoszącym około 20 minut.⁴

Stężenia osoczowe ketaminy

Stężenia ketaminy w osoczu krwi różnią się w zależności od drogi podania i dawki. Analiza farmakokinetyczna wykazała, że:

• U dorosłych oraz u dzieci i młodzieży po podaniu dożylnym w bolusie 2 mg/kg masy ciała, maksymalne stężenie ketaminy w osoczu po 5 minutach wynosiło od 1,8 do 2,0 μg/ml⁵
• Po podaniu domięśniowym dawki 6 mg/kg masy ciała, stężenie w osoczu po 15 minutach wynosiło od 1,7 do 2,2 μg/ml⁶

Transfer łożyskowy

W położnictwie zbadano również transfer łożyskowy ketaminy. Po podaniu domięśniowym dawki 250 mg (około 4,2 mg/kg masy ciała) kobietom rodzącym, zaobserwowano, że transfer łożyskowy z aorty matki do żyły pępowinowej wynosił 47% ketaminy (1,72 μg/ml w porównaniu do 0,75 μg/ml) w trakcie porodu. W badanej grupie kobiet, średni czas porodu naturalnego od momentu podania ketaminy wynosił 12 minut.⁷

Metabolizm

Ketamina podlega złożonym procesom metabolicznym w wątrobie. Główne szlaki metaboliczne obejmują:

• N-demetylację w wątrobie przy udziale układu enzymatycznego cytochromu P450⁸
• Hydroksylację pierścienia cykloheksanowego, prowadzącą do powstania rozpuszczalnych w wodzie związków sprzężonych, które są następnie wydalane z moczem⁹

W procesie metabolizmu ketaminy istotną rolę odgrywają enzymy cytochromu P450. Głównym enzymem odpowiedzialnym za N-demetylację ketaminy do norketaminy w mikrosomach ludzkiej wątroby jest CYP3A4. W procesie tym uczestniczą również, choć w mniejszym stopniu, enzymy CYP2B6 i CYP2C9.¹⁰

W organizmie zachodzi również dalsze utlenianie metabolitów, prowadzące do wytworzenia pochodnych cykloheksanowych. Badania wykazały, że aktywność farmakologiczna metabolitów ketaminy jest znacząco niższa od związku macierzystego:

• Niesprzężony N-demetylowany metabolit ketaminy (norketamina) wykazuje działanie ponad sześciokrotnie słabsze niż ketamina¹¹
• Niesprzężona demetylowana pochodna cykloheksanowa charakteryzuje się działaniem ponad dziesięciokrotnie słabszym od związku macierzystego¹²

Eliminacja

Badania farmakokinetyczne w populacji ludzkiej dostarczyły danych na temat dróg eliminacji ketaminy z organizmu. Wykazano, że średnio 91% podanej dawki leku jest wydalane z moczem, natomiast około 3% z kałem. Te dane świadczą o dominującej roli nerek w procesie eliminacji metabolitów ketaminy.¹³