Dawkowanie i sposób podawania
Ketalar 50 50 mg/ml

Ketalar 50, zawierający ketaminę w stężeniu 50 mg/ml, jest stosowany jako środek znieczulający podawany dożylnie lub domięśniowo. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, uwzględniając masę ciała, wiek pacjenta oraz stosowane leki. Wprowadzenie do znieczulenia dożylnie odbywa się dawką 1-4,5 mg/kg mc. (przeciętnie 2 mg/kg), z czasem działania 5-10 minut, natomiast domięśniowo dawką 6,5-13 mg/kg mc. (przeciętnie 10 mg/kg), z czasem działania 12-25 minut. Infuzja dożylna stosowana jest w dawce wprowadzającej 0,5-2 mg/kg mc., a podtrzymującej 10-40 μg/kg mc./min (około 1-3 mg/min). W położnictwie zalecane dawki dożylne wynoszą 0,2-1 mg/kg mc., jednak brak jest danych dotyczących infuzji i podania domięśniowego w tej grupie. Ze względu na ryzyko zwiększonej sekrecji śliny, zaleca się premedykację lekami przeciwślinowymi (atropina, hioscyna, glikopyrrolat) oraz stosowanie benzodiazepin (midazolam, diazepam, lorazepam, flunitrazepam) w celu zmniejszenia objawów wybudzania.

Dawkowanie i sposób podawania leku Ketalar 50

Ketalar 50 (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) zawiera jako substancję czynną ketaminę w postaci chlorowodorku. Dawkowanie ketaminy wymaga szczególnej uwagi i dostosowania do indywidualnych potrzeb pacjenta, z uwzględnieniem drogi podania, wieku oraz jednocześnie stosowanych leków. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania i sposobu podawania leku, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego.1

Przygotowanie pacjenta do zabiegu

Chociaż Ketalar 50 może być bezpiecznie stosowany u pacjentów niebędących na czczo, zaleca się, aby w przypadku planowych zabiegów chirurgicznych pacjent nie przyjmował żadnych środków doustnych przez co najmniej 6 godzin przed znieczuleniem. Decyzja o zastosowaniu ketaminy u pacjenta niebędącego na czczo powinna opierać się na ocenie stosunku korzyści do ryzyka.2

Ze względu na to, że ketamina zwiększa wydzielanie śliny, zaleca się podanie z odpowiednim wyprzedzeniem przed znieczuleniem jednego z leków zmniejszających wydzielanie śliny, takich jak:3

  • atropina
  • hioscyna
  • glikopyrrolat
  • inne leki o działaniu przeciwślinowym

W celu zmniejszenia częstości występowania negatywnych objawów wybudzania z narkozy, można zastosować jako premedykację lub środki wspomagające ketaminę następujące leki:4

  • midazolam
  • diazepam
  • lorazepam
  • flunitrazepam

Charakterystyka działania znieczulającego

Ze względu na szybki początek działania po podaniu dożylnym, podczas aplikacji leku pacjent powinien znajdować się w pozycji podpartej. Czas wystąpienia i trwania znieczulenia zależy od drogi podania:5

  • Podanie dożylne: dawka 1-2 mg/kg masy ciała powoduje znieczulenie w czasie od 30 sekund do 1 minuty, utrzymujące się przez 5-10 minut
  • Podanie domięśniowe: dawka 10 mg/kg masy ciała wywołuje znieczulenie w czasie 3-4 minut, utrzymujące się przez 12-25 minut

Odzyskiwanie świadomości po znieczuleniu ketaminą następuje stopniowo.

Schematy dawkowania Ketalar 50

Ketalar jako jedyny środek znieczulający

Infuzja dożylna – ta metoda podawania umożliwia dokładniejsze dawkowanie, zmniejszając całkowitą ilość podawanego leku w porównaniu do podawania przerywanego. Skraca to czas wybudzania i wpływa korzystnie na stabilność parametrów życiowych pacjenta.6

Do infuzji stosuje się zazwyczaj roztwór o stężeniu 1 mg ketaminy/ml w 5% roztworze glukozy lub 0,9% roztworze chlorku sodu. W przypadku konieczności ograniczenia podawania płynów, zawartość 1 fiolki Ketalar 50 można dodać do 250 ml płynu do infuzji, uzyskując stężenie około 2 mg ketaminy/ml.7

Wprowadzenie do znieczulenia: całkowita dawka wprowadzająca w infuzji wynosi 0,5-2 mg/kg masy ciała.8

Podtrzymywanie znieczulenia: znieczulenie podtrzymuje się poprzez powolny wlew w dawce 10-40 μg/kg masy ciała/min (około 1-3 mg/min). Szybkość infuzji należy dostosować do reakcji pacjenta i odpowiedzi na znieczulenie. Dawka może zostać zmniejszona w przypadku jednoczesnego stosowania środka blokującego przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe o długim czasie działania.9

Dawkowanie w położnictwie

W przypadku porodu naturalnego lub poprzez cesarskie cięcie zalecane są dawki od 0,2 do 1 mg/kg masy ciała w podaniu dożylnym. Należy zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących podtrzymującej dawki ketaminy stosowanej w infuzji w położnictwie, dlatego nie można ustalić jednoznacznych zaleceń w tym zakresie.10

Podawanie przerywane

Wprowadzenie do znieczulenia może odbywać się następującymi drogami:11

  1. Podanie dożylne:
    • Początkowa dawka: 1-4,5 mg/kg masy ciała
    • Przeciętna dawka dla zabiegu trwającego 5-10 minut: 2,0 mg/kg masy ciała
    • Roztwór należy podawać powoli (przez 60-120 sekund), aby uniknąć depresji oddechowej i nagłego wzrostu ciśnienia tętniczego
  2. Podanie domięśniowe:12
    • Początkowa dawka: 6,5-13 mg/kg masy ciała, najczęściej 10 mg/kg masy ciała
    • W mniej bolesnych zabiegach diagnostycznych stosowano niższą dawkę 4 mg/kg masy ciała
    • Dawka 10 mg/kg masy ciała zapewnia zazwyczaj 12-25 minut znieczulenia do zabiegu chirurgicznego

W położnictwie brak jest danych dotyczących stosowania domięśniowego ketaminy, dlatego nie można ustalić zalecanych dawek w tej grupie pacjentek.13

Podtrzymywanie znieczulenia

Zmniejszenie głębokości znieczulenia objawia się oczopląsem, ruchami w odpowiedzi na bodziec oraz wydawaniem dźwięków. W takim przypadku znieczulenie podtrzymuje się poprzez podawanie dodatkowych dawek ketaminy dożylnie lub domięśniowo.14

Każda dodatkowa dawka podtrzymująca wynosi od ½ do całej dawki zalecanej przy wprowadzeniu do znieczulenia wybraną drogą, niezależnie od drogi podania dawki wprowadzającej. Należy pamiętać, że im wyższa całkowita podana dawka produktu Ketalar 50, tym dłużej potrwa odzyskiwanie świadomości po znieczuleniu.15

Podczas znieczulenia ketaminą mogą występować nieświadome oraz toniczno-kloniczne ruchy kończyn. Ważne jest, aby personel medyczny wiedział, że ruchy te nie wskazują na nieodpowiednią głębokość znieczulenia i nie oznaczają konieczności podania dodatkowej dawki leku znieczulającego.16

Ketalar jako środek wprowadzający do znieczulenia

Ketalar 50 może być stosowany jako środek wprowadzający do znieczulenia przed zastosowaniem innych leków ogólnie znieczulających. Wprowadzenie do znieczulenia uzyskuje się przez dożylne lub domięśniowe podanie pełnej dawki ketaminy według zasad określonych powyżej.17

Należy uwzględnić następujące zasady przy planowaniu podania głównego leku znieczulającego:18

  • Jeśli ketaminę podano dożylnie, a główny lek znieczulający charakteryzuje się powolnym działaniem, może być konieczne podanie drugiej dawki ketaminy w ciągu 5-8 minut po dawce początkowej
  • Jeśli ketaminę podano domięśniowo, a główny lek znieczulający charakteryzuje się szybkim działaniem, podanie głównego leku znieczulającego można opóźnić do 15 minut po wstrzyknięciu ketaminy

Ketalar w połączeniu z innymi lekami znieczulającymi

Ketaminę można bezpiecznie łączyć z powszechnie stosowanymi lekami znieczulającymi o działaniu ogólnym i miejscowym, pod warunkiem utrzymania odpowiedniej wymiany oddechowej. Zakres dawek ketaminy stosowanej jednocześnie z innymi lekami znieczulającymi jest na ogół podobny do przedstawionego wcześniej, jednak należy pamiętać, że drugi lek znieczulający może niekiedy pozwolić na zmniejszenie dawki ketaminy.19

Postępowanie podczas wybudzania pacjenta ze znieczulenia

Po zakończeniu zabiegu należy zapewnić pacjentowi spokojne otoczenie i stałą obserwację. Nie wyklucza to konieczności monitorowania parametrów życiowych. W przypadku wystąpienia objawów majaczenia przy odzyskiwaniu świadomości należy rozważyć podanie:20

  • diazepamu w dawce 5-10 mg dożylnie u dorosłych
  • w przypadku ciężkich reakcji podczas wybudzania – nasennej dawki tiobarbitalu (50-100 mg dożylnie)

Należy pamiętać, że zastosowanie któregokolwiek z tych leków może wydłużyć okres wybudzania pacjenta.

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby lub innymi zaburzeniami czynności wątroby należy rozważyć zmniejszenie dawki ketaminy.21

Tabela dawkowania leku Ketalar 50

Droga podania Grupa pacjentów Dawka wprowadzająca Czas działania Dawka podtrzymująca
Dożylna Dorośli i dzieci 1-4,5 mg/kg mc.
Przeciętnie: 2 mg/kg mc.
5-10 minut ½ do całej dawki wprowadzającej
lub
10-40 μg/kg mc./min (infuzja)
Położnictwo 0,2-1 mg/kg mc. Zależny od dawki
Domięśniowa Dorośli i dzieci 6,5-13 mg/kg mc.
Przeciętnie: 10 mg/kg mc.
12-25 minut ½ do całej dawki wprowadzającej
Zabiegi mało bolesne 4 mg/kg mc. Krótszy niż przy standardowej dawce
Infuzja dożylna Dorośli i dzieci 0,5-2 mg/kg mc. Zależny od dawki 10-40 μg/kg mc./min
(około 1-3 mg/min)

Sposób podawania

Ketalar 50 może być podawany drogą dożylną lub domięśniową.22

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl