Właściwości farmakodynamiczne
Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy 500 mg + 500 mg

Imipenem z cylastatyną to lek przeciwbakteryjny z grupy beta-laktamów, stosowany ogólnie, kod ATC J01DH51. Imipenem działa bakteriobójczo poprzez hamowanie syntezy ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, wiążąc się z białkami wiążącymi penicylinę (PBP). Cylastatyna jest inhibitorem dehydropeptydazy-I, enzymu nerkowego metabolizującego imipenem, co zapobiega jego inaktywacji i zwiększa skuteczność leku. Skuteczność imipenemu koreluje z czasem utrzymywania stężenia powyżej MIC (minimalnego stężenia hamującego). Oporność na imipenem może wynikać ze zmniejszonej przepuszczalności błony zewnętrznej, aktywnego wypływu leku z komórki lub zmniejszonego powinowactwa PBP. Imipenem jest odporny na większość beta-laktamaz, z wyjątkiem rzadkich beta-laktamaz hydrolizujących karbapenemy.

Właściwości farmakodynamiczne

Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, kod ATC: J01D H51. Produkt ten zawiera dwa składniki aktywne: imipenem i sól sodową cylastatyny w stosunku wagowym 1:1.1

Mechanizm działania

Imipenem, znany również jako N-formimidoilotienamycyna, jest półsyntetyczną pochodną tienamycyny – macierzystego związku wytwarzanego przez bakterię nitkowatą Streptomyces cattleya. Jego bakteriobójcze działanie polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicylinę (PBP, ang. penicillin-binding proteins).2

Cylastatyna w postaci soli sodowej pełni rolę kompetycyjnego, odwracalnego i specyficznego inhibitora dehydropeptydazy-I – enzymu nerkowego, który metabolizuje i unieczynnia imipenem. Sama cylastatyna nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej ani nie wpływa na przeciwbakteryjne działanie imipenemu.3

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne (PK/PD)

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków beta-laktamowych, skuteczność terapeutyczna imipenemu najlepiej koreluje z czasem, w jakim utrzymuje się stężenie leku przekraczające minimalne stężenie hamujące (T>MIC).MIC).”>4

Mechanizm oporności

Oporność bakterii na imipenem może rozwijać się poprzez następujące mechanizmy:5

  • zmniejszenie przepuszczalności błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych (z powodu zmniejszonego wytwarzania puryn)6
  • aktywne usuwanie imipenemu z komórki bakteryjnej w wyniku działania pompy błonowej (wypływowej)7
  • zmniejszenie powinowactwa białek wiążących penicylinę (PBP) do imipenemu8

Imipenem wykazuje odporność na hydrolizę przez większość beta-laktamaz, w tym penicylinazy i cefalosporynazy wytwarzane przez bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne. Wyjątek stanowią stosunkowo rzadko występujące beta-laktamazy hydrolizujące karbapenemy. Szczepy oporne na działanie innych karbapenemów zwykle wykazują również oporność na imipenem. Nie stwierdzono oporności krzyżowej typu „target-based” między imipenemem a lekami z grup chinolonów, aminoglikozydów, makrolidów i tetracyklin.9

Wartości graniczne

Europejski Komitet Badania Wrażliwości Drobnoustrojów (EUCAST, ang. European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing) określił graniczne wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) imipenemu, które oddzielają drobnoustroje wrażliwe (S) od opornych (R).10

Drobnoustrój Wartości graniczne MIC
Enterobacteriaceae S ≤2 mg/l, R >8 mg/l
Pseudomonas spp. S ≤4 mg/l, R >8 mg/l
Acinetobacter spp. S ≤2 mg/l, R >8 mg/l
Staphylococcus spp. określone na podstawie wrażliwości na cefoksytynę
Enterococcus spp. S ≤4 mg/l, R >8 mg/l
Streptococcus A, B, C, G wrażliwość określona na podstawie wrażliwości na penicylinę
Streptococcus pneumoniae S ≤2 mg/l, R >2 mg/l
Inne paciorkowce S ≤2 mg/l, R >2 mg/l
Haemophilus influenzae S ≤2 mg/l, R >2 mg/l
Moraxella catarrhalis S ≤2 mg/l, R >2 mg/l
Neisseria gonorrhoeae brak wystarczających dowodów na to, że N. gonorrhoeae jest odpowiednim celem dla imipenemu
Beztlenowe bakterie Gram-dodatnie S ≤2 mg/l, R >8 mg/l
Beztlenowe bakterie Gram-ujemne S ≤2 mg/l, R >8 mg/l
Wartości graniczne niezwiązane z gatunkiem S ≤2 mg/l, R >8 mg/l

Wrażliwość mikroorganizmów

Rozpowszechnienie oporności nabytej na imipenem może być różne w zależności od regionu geograficznego i może zmieniać się w czasie dla określonych gatunków drobnoustrojów. Podczas leczenia ciężkich zakażeń konieczne jest uzyskanie aktualnych informacji dotyczących występowania oporności w danym regionie. W przypadkach gdy lokalne rozpowszechnienie oporności stawia pod znakiem zapytania skuteczność leku w niektórych typach zakażeń, zaleca się zasięgnięcie opinii eksperta.11

Drobnoustroje wrażliwe na imipenem

Gatunki zwykle wrażliwe:12

Gram-dodatnie bakterie tlenowe:

  • Enterococcus faecalis
  • Staphylococcus aureus (wrażliwy na metycylinę)*
  • Staphylococcus koagulazo-ujemny (wrażliwy na metycylinę)
  • Streptococcus agalactiae
  • Streptococcus pneumoniae
  • Streptococcus pyogenes
  • Grupa Streptococcus viridans

Gram-ujemne bakterie tlenowe:

  • Citrobacter freundii
  • Enterobacter aerogenes
  • Enterobacter cloacae
  • Escherichia coli
  • Haemophilus influenzae
  • Klebsiella oxytoca
  • Klebsiella pneumoniae
  • Moraxella catarrhalis
  • Serratia marcescens

Gram-dodatnie bakterie beztlenowe:

  • Clostridium perfringens**
  • Peptostreptococcus spp.**

Gram-ujemne bakterie beztlenowe:

  • Bacteroides fragilis
  • Grupa Bacteroides fragilis
  • Fusobacterium spp.
  • Porphyromonas asaccharolytica
  • Prevotella spp.
  • Veillonella spp.

Gatunki o oporności nabytej:13

Gram-ujemne bakterie tlenowe:

  • Acinetobacter baumannii
  • Pseudomonas aeruginosa

Gatunki z opornością wrodzoną:14

Gram-dodatnie bakterie tlenowe:

  • Enterococcus faecium

Gram-ujemne bakterie tlenowe:

  • Niektóre szczepy Burkholderia cepacia (dawniej Pseudomonas cepacia)
  • Legionella spp.
  • Stenotrophomonas maltophilia (dawniej Xanthomonas maltophilia, dawniej Pseudomonas maltophilia)

Inne:

  • Chlamydia spp.
  • Chlamydophila spp.
  • Mycoplasma spp.
  • Ureaplasma urealyticum

*Wszystkie gronkowce oporne na metycylinę są również oporne na imipenem z cylastatyną.15

**Mają zastosowanie określone przez EUCAST wartości graniczne stężeń niezwiązane z gatunkiem.16

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl