Właściwości farmakodynamiczne
Igzelym 90 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Igzelym

Lek Igzelym, zawierający 90 mg tikagreloru w postaci tabletek powlekanych, należy do grupy farmakoterapeutycznej obejmującej leki wpływające na krew i narządy krwiotwórcze, dokładniej – leki przeciwzakrzepowe hamujące agregację płytek krwi z wyłączeniem heparyny (kod ATC: B01AC24). ¹

Mechanizm działania

Tikagrelor, składnik aktywny leku Igzelym, należy do chemicznej klasy cyklopentylotriazolopirymidyn (CPTP). Jest to doustny, bezpośrednio działający, selektywny i wiążący się odwracalnie antagonista receptora P2Y₁₂. Jego mechanizm działania polega na zapobieganiu ADP-zależnej aktywacji i agregacji płytek krwi związanej z receptorem P2Y₁₂. Ważną cechą tikagreloru jest fakt, że nie zapobiega on wiązaniu ADP do receptora, lecz po przyłączeniu się do receptora P2Y₁₂ blokuje stymulowane przez ADP przekazywanie sygnału. ²

Dzięki zahamowaniu czynności płytek krwi, które uczestniczą w inicjowaniu i (lub) progresji zakrzepowych powikłań miażdżycy, tikagrelor przyczynia się do zmniejszenia ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zgon, zawał serca czy udar mózgu. ³

Dodatkowym mechanizmem działania tikagreloru jest zwiększanie miejscowego stężenia endogennej adenozyny poprzez hamowanie równowagowego transportera nukleozydów-1 (ENT-1, equilibrative nucleoside transporter 1). W badaniach wykazano, że tikagrelor nasila następujące działania zależne od adenozyny u zdrowych ochotników oraz pacjentów z OZW (Ostrym Zespołem Wieńcowym):

• rozszerzenie naczyń krwionośnych (mierzone jako wzrost przepływu wieńcowego)
• hamowanie czynności płytek krwi (w pełnej krwi ludzkiej w warunkach in vitro)
• występowanie duszności

Należy jednak zaznaczyć, że związek pomiędzy obserwowanym zwiększeniem stężenia adenozyny a wynikami klinicznymi (np. zachorowalność – śmiertelność) nie został wyraźnie określony. ⁴

Efekty farmakodynamiczne

Początek działania

U pacjentów ze stabilną chorobą wieńcową stosujących kwas acetylosalicylowy, tikagrelor wykazuje szybki początek działania farmakologicznego. Objawia się to średnim zahamowaniem agregacji płytek (ang. inhibition of platelet aggregation, IPA) wynoszącym około 41% już po 30 minutach od zastosowania dawki nasycającej 180 mg. Maksymalny efekt IPA osiąga wartość 89% po upływie 2-4 godzin od zastosowania leku i utrzymuje się przez 2-8 godzin. U 90% pacjentów największy stopień zahamowania aktywności płytek (>70%) obserwowany jest już po 2 godzinach od podania leku. ⁵

Koniec działania

W przypadku planowanego zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (CABG), ryzyko krwawienia związane ze stosowaniem tikagreloru jest większe w porównaniu z klopidogrelem, jeśli zaprzestanie się jego stosowania na krócej niż 96 godzin przed zabiegiem. ⁶

Dane dotyczące zmiany terapii

Zmiana leczenia z klopidogrelu w dawce 75 mg na tikagrelor w dawce 90 mg (dwa razy na dobę) skutkuje zwiększeniem IPA o 26,4% w liczbach bezwzględnych. Z kolei zmiana z tikagreloru na klopidogrel powoduje zmniejszenie IPA o 24,5% w liczbach bezwzględnych. Co istotne klinicznie, pacjenci mogą być przestawiani z klopidogrelu na tikagrelor bez zaburzenia działania przeciwpłytkowego. ⁷

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania w badaniach klinicznych

Dane kliniczne potwierdzające skuteczność i bezpieczeństwo stosowania tikagreloru pochodzą z dwóch kluczowych badań klinicznych fazy 3:

1. Badanie PLATO (PLATelet Inhibition and Patient Outcomes) – w którym tikagrelor porównywano z klopidogrelem, przy czym oba te leki podawano w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA) i z innymi standardowymi sposobami leczenia.
2. Badanie PEGASUS TIMI-54 (PrEvention with TicaGrelor of SecondAry Thrombotic Events in High-RiSk AcUte Coronary Syndrome Patients) – w którym tikagrelor w skojarzeniu z ASA porównywano z ASA w monoterapii.

Wyniki tych badań stanowią podstawę do oceny skuteczności i bezpieczeństwa tikagreloru w postaci tabletek powlekanych w leczeniu pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. ⁸