Przedawkowanie
Hydroxyzinum PPH 25 mg

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku (Hydroxizine Genoptim) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, manifestujące się szerokim spektrum objawów wynikających z działania przeciwcholinergicznego oraz wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Początkowo obserwuje się nudności, wymioty i tachykardię, a następnie gorączkę, senność, zaburzenia odruchu źrenicznego, drżenia, splątanie i omamy. W zaawansowanym stadium dochodzi do depresji świadomości, depresji oddechowej, drgawek, niedociśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca, co może prowadzić do śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej. Monitorowanie pacjenta powinno trwać co najmniej 24 godziny, obejmując kontrolę drożności dróg oddechowych, ciągły zapis EKG, tlenoterapię oraz monitorowanie ciśnienia tętniczego i akcji serca.

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku (preparatu Hydroxizine Genoptim) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Nadmierne przyjęcie tego leku może prowadzić do wystąpienia szeregu objawów związanych przede wszystkim z nadmiernym działaniem przeciwcholinergicznym oraz wpływem na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), które mogą manifestować się zarówno jako depresja OUN, jak i paradoksalne pobudzenie. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Spektrum objawów klinicznych przedawkowania hydroksyzyny może być bardzo szerokie, przy czym na początku najczęściej obserwuje się nudności, wymioty oraz tachykardię. W miarę rozwoju zatrucia dochodzi do wystąpienia gorączki, senności oraz zaburzeń odruchu źrenicznego. U pacjenta mogą pojawić się drżenia, splątanie oraz omamy. W dalszej kolejności możliwe jest pogorszenie stanu świadomości z postępującym obniżeniem jej poziomu, depresja oddechowa, drgawki, niedociśnienie tętnicze lub zaburzenia rytmu serca. W najcięższych przypadkach może rozwinąć się śpiączka i zapaść krążeniowo-oddechowa.2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku znacznego przedawkowania hydroksyzyny chlorowodorku konieczne jest wdrożenie kompleksowego postępowania terapeutycznego obejmującego następujące działania:

  • Ścisłe kontrolowanie drożności dróg oddechowych
  • Monitoring oddychania i krążenia poprzez ciągły zapis EKG
  • Zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu
  • Monitorowanie akcji serca i ciśnienia tętniczego przez co najmniej 24 godziny, aż do ustąpienia objawów przedawkowania

U pacjentów z zaburzeniami świadomości konieczne jest zebranie wywiadu w kierunku ewentualnego jednoczesnego przyjęcia innych leków lub alkoholu. W razie potrzeby należy rozważyć podanie tlenu, naloksonu, glukozy i tiaminy.3

W przypadku konieczności zastosowania środka obkurczającego naczynia zaleca się użycie noradrenaliny lub metaraminolu. Istotne jest, aby nie stosować adrenaliny z uwagi na potencjalne interakcje i ryzyko nasilenia działań niepożądanych.4

Dekontaminacja przewodu pokarmowego

U pacjentów z objawami przedawkowania oraz zaburzeniami świadomości, śpiączką lub drgawkami nie należy stosować preparatów wymiotnicy ze względu na ryzyko rozwoju zachłystowego zapalenia płuc. W przypadku klinicznie istotnego spożycia leku można wykonać płukanie żołądka, jednak wyłącznie po uprzedniej intubacji dotchawiczej, co zapewnia ochronę dróg oddechowych.5

Dane literaturowe wskazują na ograniczoną skuteczność węgla aktywnego w zatruciu hydroksyzyną. Również hemodializa i hemoperfuzja prawdopodobnie nie mają istotnego znaczenia w leczeniu przedawkowania tego leku. Nie istnieje swoista odtrutka na hydroksyzynę.6

Zastosowanie fizostygminy

W przypadku silnego, zagrażającego życiu działania przeciwcholinergicznego, które jest oporne na stosowanie innych preparatów, dane literaturowe wskazują, że skuteczne może być podanie fizostygminy w dawce terapeutycznej. Należy jednak pamiętać, że fizostygminy nie należy stosować wyłącznie w celu niedopuszczenia do zapadnięcia pacjenta w sen.7

Istnieją istotne przeciwwskazania do zastosowania fizostygminy:

  • Jednoczesne spożycie trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (ryzyko wywołania drgawek i opornego na leczenie zatrzymania akcji serca)
  • Zaburzenia przewodzenia sercowego

W takich przypadkach należy bezwzględnie unikać podawania fizostygminy.8

Tabela objawów przedawkowania hydroksyzyny

Układ/narząd Objawy przedawkowania Opis Mechanizm
Układ pokarmowy Nudności, wymioty Jedne z pierwszych objawów przedawkowania, pojawiają się zwykle na wczesnym etapie Działanie przeciwcholinergiczne oraz podrażnienie błony śluzowej żołądka
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie tętnicze Może prowadzić do zapaści krążeniowo-oddechowej w najcięższych przypadkach Działanie przeciwcholinergiczne i bezpośredni wpływ na układ przewodzący serca
Układ termoregulacji Gorączka Obserwowana w przypadku znacznego przedawkowania Zaburzenia ośrodka termoregulacji oraz działanie przeciwcholinergiczne
Ośrodkowy układ nerwowy Senność Jeden z wczesnych objawów, może szybko pogłębiać się do zaburzeń świadomości Działanie depresyjne na OUN
Drżenie Objaw wskazujący na toksyczne działanie na OUN Pobudzenie ośrodków ruchowych
Splątanie, omamy Mogą mieć charakter zarówno wzrokowy, jak i słuchowy Działanie przeciwcholinergiczne oraz zaburzenia neuroprzekaźnictwa
Drgawki Mogą występować w późniejszej fazie przedawkowania Obniżenie progu drgawkowego w wyniku toksycznego działania na OUN
Śpiączka Stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji Kumulacja efektów toksycznych oraz depresja ośrodków regulujących przytomność
Układ oddechowy Depresja oddechowa Może prowadzić do niewydolności oddechowej wymagającej wentylacji mechanicznej Tłumienie ośrodka oddechowego w pniu mózgu
Narząd wzroku Zaburzenia odruchu źrenicznego Najczęściej obserwuje się rozszerzenie źrenic i osłabienie reakcji na światło Działanie przeciwcholinergiczne

Uwagi końcowe

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku może przebiegać wieloetapowo, z początkową fazą pobudzenia, która następnie przechodzi w depresję OUN. Pogłębiające się objawy mogą prowadzić do śpiączki i zapaści krążeniowo-oddechowej, dlatego niezbędne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta przez co najmniej 24 godziny od momentu przedawkowania. Leczenie ma charakter głównie objawowy i podtrzymujący, przy czym w ciężkich przypadkach działania przeciwcholinergicznego można rozważyć podanie fizostygminy, uwzględniając istniejące przeciwwskazania.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl