Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna, jako substancja aktywna leku Hydroxizine Genoptim, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi oraz różnymi substancjami. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i uniknięcia potencjalnie niebezpiecznych następstw zdrowotnych dla pacjenta. Interakcje te można sklasyfikować według kilku kategorii, z uwzględnieniem ich znaczenia klinicznego oraz mechanizmu działania.¹

Przeciwwskazane połączenia

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT w zapisie EKG i/lub wywoływać groźne zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Połączenia takie są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na istotne zwiększenie ryzyka kardiotoksyczności.²

Do leków tych należą:³

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
• Leki gastroenterologiczne (np. prukalopryd)
• Niektóre leki przeciwnowotworowe (np. toremifen, wandetanib)
• Metadon

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Istnieje grupa leków, których jednoczesne stosowanie z hydroksyzyną wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta. Dotyczy to zwłaszcza preparatów, które mogą wywoływać bradykardię oraz hipokaliemię, co może potęgować ryzyko zaburzeń rytmu serca.⁴

Znaczące klinicznie interakcje występują także w przypadku jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z:⁵

• Lekami działającymi depresyjnie na OUN – może dojść do nasilenia efektu sedacyjnego; wymaga dostosowania dawkowania do indywidualnych potrzeb pacjenta
• Lekami o działaniu przeciwcholinergicznym – możliwe nasilenie działania antycholinergicznego, co może prowadzić do wzmożenia objawów niepożądanych
• Inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) – należy unikać jednoczesnego stosowania⁶
• Betahistyną i inhibitorami cholinoesterazy – hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec tych leków, potencjalnie zmniejszając ich skuteczność⁷
• Fenytoiną – hydroksyzyna może zmniejszać działanie przeciwdrgawkowe tego leku, co wykazano w badaniach na szczurach⁸

Interakcje na poziomie metabolizmu

Hydroksyzyna jest metabolizowana głównie przez dehydrogenazę alkoholową oraz izoenzymy CYP3A4/5 cytochromu P450. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi. Warto jednak zauważyć, że w przypadku hamowania tylko jednego szlaku metabolicznego, drugi może częściowo kompensować ten efekt.⁹

Istotne interakcje metaboliczne obejmują:¹⁰

• Cymetydyna w dawce 600 mg podawana dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36%, jednocześnie zmniejszając stężenie jej metabolitu – cetyryzyny o 20%

Sama hydroksyzyna jest również inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami tego enzymu.¹¹

W badaniach in vitro wykazano, że hydroksyzyna w stężeniu 100 μM hamuje izoenzymy 2C9, 2C19 i 3A4 cytochromu P450, jednak dzieje się to przy stężeniach znacznie większych niż stężenia maksymalne występujące w osoczu (IC50: 103 do 140 μM; 46 do 52 μg/ml). Z tego powodu jest mało prawdopodobne, aby hydroksyzyna w warunkach klinicznych istotnie wpływała na metabolizm leków będących substratami tych enzymów.¹²

Cetyryzyna, główny metabolit hydroksyzyny, w stężeniu 100 μM nie wykazuje działania hamującego na izoenzymy cytochromu P450 (1A2, 2A6, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) ani na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy.¹³

Interakcje z preparatami adrenaliny

Hydroksyzyna osłabia działanie adrenaliny zwiększające ciśnienie krwi, co może mieć znaczenie kliniczne w sytuacjach wymagających stabilizacji ciśnienia tętniczego za pomocą katecholamin.¹⁴

Wpływ na testy diagnostyczne

Hydroksyzyna może wpływać na wyniki niektórych testów diagnostycznych. Leczenie należy przerwać na co najmniej 5 dni przed przeprowadzeniem testów na alergię lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, aby uniknąć fałszywych wyników tych badań.¹⁵

Interakcje z alkoholem

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne przyjmowanie hydroksyzyny i spożywanie alkoholu. Etanol nasila działanie depresyjne hydroksyzyny na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do znacznego wzmożenia działania sedatywnego, uspokajającego i upośledzającego zdolności psychomotoryczne.¹⁶

Konsekwencje jednoczesnego stosowania hydroksyzyny i alkoholu mogą obejmować:

• Nadmierną senność i pogłębioną sedację
• Zaburzenia koordynacji ruchowej
• Wydłużony czas reakcji
• Upośledzenie zdolności poznawczych
• Potencjalne zaburzenia oddychania

Z tego powodu należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu podczas terapii hydroksyzyną. Pacjenci powinni być wyraźnie poinformowani o ryzyku wynikającym z łączenia tych substancji oraz o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi urządzeń w ruchu w przypadku jednoczesnego zastosowania hydroksyzyny i alkoholu, nawet w niewielkich ilościach.

Tabela interakcji lekowych z hydroksyzyną