Przeciwwskazania stosowania leku GNAK

Roztwór do infuzji GNAK, zawierający glukozę, elektrolity (sód, potas, magnez) oraz octany, posiada szereg przeciwwskazań wynikających z jego składu oraz właściwości farmakologicznych. Przed zastosowaniem leku należy dokładnie przeanalizować stan kliniczny pacjenta, uwzględniając przeciwwskazania wymienione poniżej. ¹

Zaburzenia elektrolitowe

Hiperkaliemia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania roztworu GNAK. Ze względu na zawartość potasu (20 mmol/l), podanie leku pacjentom z podwyższonym stężeniem potasu w surowicy może prowadzić do zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca i innych powikłań związanych z hiperkaliemią. ²

Niewydolność nerek

Lek GNAK jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, szczególnie przebiegającą ze skąpomoczem lub bezmoczem. U takich pacjentów zaburzenia wydalania elektrolitów i wody mogą prowadzić do retencji składników roztworu, pogłębiając istniejące zaburzenia elektrolitowe i gospodarkę wodno-elektrolitową. ³

Niewydolność krążeniowo-oddechowa

Stosowanie roztworu GNAK jest przeciwwskazane u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca lub niewyrównaną niewydolnością oddechową. Podanie płynów infuzyjnych w tych stanach może spowodować przewodnienie, nasilenie obrzęków i dalsze pogorszenie funkcji układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego. ⁴

Zaburzenia metabolizmu glukozy

Z uwagi na zawartość glukozy (50 g/1000 ml), roztwór GNAK jest przeciwwskazany w następujących stanach związanych z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów: ⁵

• Niewyrównana cukrzyca – podanie roztworu zawierającego glukozę może nasilić hiperglikemię i pogorszyć stan metaboliczny pacjenta
• Inne stwierdzone nietolerancje glukozy – różne formy zaburzeń metabolizmu węglowodanów, które mogą ulec nasileniu po podaniu egzogennej glukozy
• Śpiączka hiperosmolarna – stan charakteryzujący się skrajnie wysoką glikemią i hiperosmolarnością, gdzie podanie dodatkowej glukozy może pogłębić istniejące zaburzenia
• Hiperglikemia – podwyższone stężenie glukozy we krwi, które może ulec dalszemu nasileniu po infuzji roztworu GNAK
• Hiperlaktatemia – zwiększone stężenie mleczanów we krwi, które może być następstwem zaburzeń metabolizmu glukozy lub niedotlenienia tkanek

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek GNAK nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne zawarte w roztworze (glukoza, chlorek sodu, octan sodu, chlorek potasu, chlorek magnezu) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować różnorodne objawy, od łagodnych (pokrzywka, świąd) do zagrażających życiu (wstrząs anafilaktyczny). ⁶

Sytuacje kliniczne wymagające odstąpienia od podania leku

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją również stany kliniczne, w których zaleca się szczególną ostrożność lub odstąpienie od podania roztworu GNAK:

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej

Należy odstąpić od podania roztworu GNAK w przypadkach, gdy u pacjenta występują zaburzenia elektrolitowe, które mogłyby ulec nasileniu po infuzji. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z: ⁷

• Hipernatremią – ze względu na zawartość sodu (40 mmol/l)
• Hipermagnezemią – z uwagi na zawartość magnezu (1,5 mmol/l)
• Hiperchloremią – związaną z obecnością chlorków (40 mmol/l) w roztworze

Zaburzenia wynikające z osmolarności roztworu

Roztwór GNAK charakteryzuje się osmolarnością około 402 mOsm/l, co klasyfikuje go jako roztwór hipertoniczny. Należy zrezygnować z podania leku u pacjentów, u których występują: ⁸

• Stany odwodnienia hipertonicznego
• Ryzyko nasilenia obrzęku mózgu
• Zaburzenia mogące ulec nasileniu w wyniku dodatkowego obciążenia płynami (np. podkliniczny obrzęk płuc)

Stan pacjenta wymagający indywidualnej oceny

Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu roztworu GNAK, lekarz powinien dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta, uwzględniając potencjalne ryzyko związane z podaniem leku w przypadku:

• Łagodnej do umiarkowanej niewydolności nerek – ze względu na zawartość elektrolitów
• Wyrównanej, ale niestabilnej cukrzycy – ze względu na zawartość glukozy (50 g/1000 ml)
• Zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej – ze względu na obecność octanów (23 mmol/l), które są metabolizowane do wodorowęglanów
• Wyrównanej, ale niestabilnej niewydolności krążenia – ryzyko przewodnienia