Właściwości farmakodynamiczne
Fostex (100 mcg  + 6 mcg)/dawkę

Właściwości farmakodynamiczne

Fostex należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki stosowane w obturacyjnych chorobach dróg oddechowych, konkretnie jako leki adrenergiczne stosowane wziewnie. Przypisany kod klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) to R03AK08.¹

Mechanizm działania i działanie farmakodynamiczne

Produkt Fostex zawiera dwie substancje czynne: beklometazonu dipropionian i formoterol, które charakteryzują się odmiennym sposobem działania. Podobnie jak w przypadku innych skojarzeń wziewnych kortykosteroidów z agonistami receptorów beta2-adrenergicznych, łączne działanie tych składników powoduje znaczące zmniejszenie częstości występowania zaostrzeń astmy.²

Beklometazonu dipropionian

Beklometazonu dipropionian stosowany wziewnie w dawkach zalecanych przez producenta wykazuje silne działanie przeciwzapalne w obrębie płuc, co w konsekwencji prowadzi do redukcji nasilenia objawów oraz zmniejszenia częstości występowania zaostrzeń astmy. Istotną zaletą tego kortykosteroidu jest mniejsza częstość występowania działań niepożądanych w porównaniu do kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo.³

Formoterol

Formoterol to selektywny agonista receptorów beta2-adrenergicznych, który wywołuje rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli u pacjentów z odwracalną obturacją dróg oddechowych. Działanie rozszerzające oskrzela występuje szybko, już w ciągu 1-3 minut po podaniu inhalacyjnym i utrzymuje się przez 12 godzin po zastosowaniu pojedynczej dawki.⁴

Skuteczność kliniczna w leczeniu astmy

Skuteczność kliniczna terapii podtrzymującej

Badania kliniczne przeprowadzone u dorosłych pacjentów wykazały, że dodanie formoterolu do beklometazonu dipropionianu skutecznie łagodzi objawy astmy, poprawia czynność płuc oraz zmniejsza częstość występowania zaostrzeń choroby. W 24-tygodniowym badaniu klinicznym stwierdzono, że wpływ produktu Fostex na czynność płuc był co najmniej równy działaniu beklometazonu dipropionianu i formoterolu podawanych osobno, a większy niż efekt monoterapii samym beklometazonem dipropionianem.⁵

Skuteczność kliniczna terapii podtrzymującej i doraźnej

W 48-tygodniowym badaniu równoległym z udziałem 1701 pacjentów z niedostatecznie kontrolowaną, umiarkowaną lub ciężką astmą porównywano dwa schematy leczenia:

• Fostex stosowany jako terapia podtrzymująca (1 inhalacja 2 razy na dobę) oraz doraźna (do 8 inhalacji na dobę)
• Fostex stosowany jako terapia podtrzymująca (1 inhalacja 2 razy na dobę) oraz salbutamol stosowany doraźnie w razie potrzeby

Wyniki badania wykazały, że Fostex stosowany zarówno jako terapia podtrzymująca, jak i doraźna, istotnie wydłużył czas do wystąpienia pierwszego ciężkiego zaostrzenia w porównaniu do schematu, w którym doraźnie stosowano salbutamol (p<0,001, zarówno w populacji ITT, jak i PP). Roczna częstość występowania ciężkich zaostrzeń astmy była znacząco niższa w grupie stosującej Fostex jako terapię podtrzymującą i doraźną (0,1476) w porównaniu do grupy stosującej doraźnie salbutamol (0,2239), co stanowi statystycznie istotną redukcję (p<0,001).<sup data-drug="Fostex" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W 48-tygodniowym badaniu w grupach równoległych z udziałem 1701 pacjentów z astmą porównywano skuteczność produktu Fostex stosowanego w terapii podtrzymującej (1 inhalacja 2 razy na dobę) i terapii doraźnej (do 8 inhalacji na dobę) z jego stosowaniem w terapii podtrzymującej (1 inhalacja 2 razy na dobę) oraz doraźnym zastosowaniem w razie potrzeby salbutamolu u pacjentów dorosłych z niedostatecznie kontrolowaną umiarkowaną lub ciężką astmą. Wyniki wykazały, że produkt Fostex, stosowany jako terapia podtrzymująca i doraźna, powodował istotne wydłużenie czasu do pierwszego ciężkiego zaostrzenia (*) w porównaniu do zastosowania produktu Fostex w terapii podtrzymującej i salbutamolu stosowanego doraźnie (p<0,001, zarówno w populacji ITT, jak i PP). Częstość występowania ciężkiego zaostrzenia astmy u pacjentów w ciągu roku uległa znacznemu zmniejszeniu w grupie stosującej terapię podtrzymującą i doraźną, w porównaniu do grupy stosującej salbutamol: odpowiednio 0,1476 w porównaniu do 0,2239 (statystycznie istotne zmniejszenie: p6

W grupie pacjentów stosujących produkt Fostex zarówno jako terapię podtrzymującą, jak i doraźną, zaobserwowano klinicznie istotną poprawę w zakresie kontroli astmy. W obu grupach terapeutycznych zmniejszyła się średnia liczba doraźnych inhalacji na dobę oraz odsetek pacjentów korzystających z leku doraźnego.⁷

Należy zaznaczyć, że w badaniu klinicznym ciężkie zaostrzenie astmy definiowano jako pogorszenie stanu chorobowego, które wymagało hospitalizacji, wizyty na oddziale pomocy doraźnej lub leczenia steroidami ogólnoustrojowymi przez okres dłuższy niż 3 dni.⁸

W innym badaniu klinicznym, przeprowadzonym u pacjentów z astmą, u których zastosowano metacholinę do wywołania skurczu oskrzeli, wykazano, że pojedyncza dawka produktu Fostex o mocy (100+6) mikrogramów na dawkę inhalacyjną powoduje szybki efekt bronchodylatacyjny oraz natychmiastowe złagodzenie objawów duszności. Działanie to było porównywalne z efektem uzyskiwanym po podaniu salbutamolu w dawce 200 mikrogramów.⁹

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W 12-tygodniowym badaniu z udziałem młodzieży chorującej na astmę, produkt Fostex o mocy (100+6) mikrogramów nie wykazał przewagi nad monoterapią beklometazonu dipropionianem w zakresie pierwszorzędowego punktu końcowego, jakim była zmiana w stosunku do wartości początkowej średniego szczytowego przepływu wydechowego (PEF) mierzonego przed podaniem porannej dawki leku. Podobnie, przewagi nie zaobserwowano również w odniesieniu do wtórnych zmiennych dotyczących skuteczności ani w ocenie poprawy klinicznej.¹⁰

Zbadano również działanie rozszerzające oskrzela pojedynczej dawki produktu Fostex o mocy (50+6) mikrogramów podawanego poprzez komorę inhalacyjną Aerochamber Plus dzieciom z astmą w wieku 5-11 lat. Efekt bronchodylatacyjny był porównywalny z działaniem dostępnych na rynku leków zawierających beklometazonu dipropionian i formoterol fumaran stosowanych oddzielnie. Fostex o mocy (50+6) mikrogramów nie wykazał wyższości względem oddzielnego podawania beklometazonu dipropionianu i formoterolu fumaranu w zakresie średniej wartości FEV1 ocenianej przez 12 godzin po porannym podaniu leku. Dolna granica 95% przedziału ufności dla skorygowanej średniej różnicy wyniosła -0,047 L i była wyższa niż wcześniej ustalony limit dla porównywalnej skuteczności wynoszący -0,1 L.¹¹

W innym badaniu klinicznym, w którym Fostex o mocy (50+6) mikrogramów na dawkę podawano przez komorę inhalacyjną Aerochamber Plus dzieciom z astmą w wieku 5-11 lat przez okres 12 tygodni, lek nie wykazał przewagi nad monoterapią beklometazonu dipropionianem. Jednocześnie nie stwierdzono gorszego działania w porównaniu do oddzielnego podawania beklometazonu dipropionianu i formoterolu fumaranu w odniesieniu do parametrów czynnościowych płuc, z których pierwszorzędowym punktem końcowym była zmiana porannej wartości FEV1 przed podaniem leku.¹²

Skuteczność kliniczna w leczeniu POChP

Przeprowadzono dwa 48-tygodniowe badania kliniczne, które analizowały wpływ leku na czynność płuc oraz wskaźnik zaostrzeń choroby u pacjentów z ciężką postacią POChP (30% < FEV1 < 50% wartości należnej).<sup data-drug="Fostex" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W dwóch 48-tygodniowych badaniach oceniono wpływ na czynność płuc oraz na wskaźnik zaostrzeń choroby (zdefiniowany jako konieczność zastosowania doustnych steroidów i (lub) antybiotyków i (lub) hospitalizacje) u pacjentów z ciężką postacią POChP (30% < FEV1 13

W pierwszym badaniu klinicznym wykazano znaczącą poprawę czynności płuc (pierwszorzędowy punkt końcowy: zmiana FEV1 przed podaniem dawki leku) w porównaniu do monoterapii formoterolem po 12 tygodniach leczenia. Skorygowana średnia różnica między produktem Fostex a formoterolem wynosiła 69 ml. Poprawa utrzymywała się podczas każdej wizyty kontrolnej przez cały 48-tygodniowy okres badania.¹⁴

W 48-tygodniowym badaniu obejmującym łącznie 1199 pacjentów z ciężką postacią POChP stwierdzono, że średnia liczba zaostrzeń choroby na jednego pacjenta w ciągu roku (współczynnik zaostrzeń, który stanowił wspólny pierwszorzędowy punkt końcowy) uległa istotnej statystycznie redukcji u pacjentów otrzymujących Fostex w porównaniu do pacjentów leczonych formoterolem. Skorygowany średni współczynnik zaostrzeń wynosił 0,80 w grupie stosującej Fostex w porównaniu do 1,12 w grupie przyjmującej formoterol (skorygowany współczynnik 0,72, p<0,001). Dodatkowo, wykazano istotne wydłużenie czasu do wystąpienia pierwszego zaostrzenia u pacjentów stosujących Fostex w porównaniu do pacjentów przyjmujących formoterol.<sup data-drug="Fostex" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu, w którym leczono przez 48 tygodni ogółem 1199 pacjentów z ciężkim POChP, wykazano, że średnia liczba zaostrzeń choroby na jednego pacjenta w ciągu roku (współczynnik zaostrzeń, wspólny pierwszorzędowy punkt końcowy) zmniejszyła się istotnie statystycznie u pacjentów stosujących Fostex w porównaniu do pacjentów leczonych formoterolem (skorygowany średni współczynnik zaostrzeń wynosił 0,80 w porównaniu do 1,12 w grupie stosującej formoterol, skorygowany współczynnik wynosił 0,72 przy p15

Przewagę produktu Fostex nad formoterolem w zakresie redukcji współczynnika zaostrzeń potwierdzono zarówno w podgrupie pacjentów przyjmujących jednocześnie tiotropium (około 50% pacjentów w każdej leczonej podgrupie), jak i w podgrupie nieotrzymującej tego leku.¹⁶

W drugim badaniu klinicznym, będącym randomizowanym badaniem z trzema równoległymi grupami, przeprowadzonym z udziałem 718 pacjentów, potwierdzono wyższą skuteczność leczenia produktem Fostex w porównaniu z monoterapią formoterolem w zakresie zmian wartości FEV1 przed podaniem leku oraz na końcu 48-tygodniowego okresu leczenia. Dodatkowo badanie wykazało, że skuteczność produktu Fostex jest nie mniejsza (ang. non-inferiority) niż produktu złożonego zawierającego budezonid z formoterolem w ustalonych dawkach w odniesieniu do tego samego parametru.¹⁷