Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fluconazole Polfarmex 100 mg
Dane przedkliniczne dotyczące flukonazolu wskazują na brak potencjału rakotwórczego przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi, co potwierdzają badania na myszach i szczurach, gdzie dawki 2,5-10 mg/kg mc./dobę przez 24 miesiące nie wykazały istotnych zmian nowotworowych, z wyjątkiem częstszego występowania gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców szczurów przy dawkach 5-10 mg/kg mc./dobę. Flukonazol nie wpływa negatywnie na płodność samców i samic szczurów przy dawkach doustnych 5-20 mg/kg mc./dobę oraz pozajelitowych 5-75 mg/kg mc./dobę. Teratogenność obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne (25-320 mg/kg mc.), manifestującą się anatomicznymi zmianami u płodów, takimi jak dodatkowe żebra, poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego, opóźnienie kostnienia, falistość żeber, rozszczep podniebienia oraz nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki, a także zwiększoną śmiertelnością zarodków przy najwyższych dawkach.
- drożdżakowe zakażenie błony śluzowej
- drożdżakowe zapalenie żołędzi
- drożdżyca pochwy
- grzybica paznokci
- grzybica skóry
- inwazyjna kandydoza
- kokcydioidomikoza
- kryptokokowe zapalenie opon mózgowych
- nawroty drożdżakowego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
- nawroty drożdżycy pochwy
- nawroty kryptokokowego zapalenia opon mózgowych
- przewlekłe zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej
- zakażenie grzybicze u pacjenta z neutropenią
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania flukonazolu wskazują, że wpływ zaobserwowany podczas badań nieklinicznych ma ograniczone znaczenie dla zastosowania klinicznego. Istotny jest fakt, że obserwowane efekty wystąpiły po podaniu dawek, które powodowały ekspozycję znacząco wyższą niż ta, która występuje u ludzi podczas standardowej terapii.1
Potencjał rakotwórczy
W długoterminowych badaniach na modelach zwierzęcych, flukonazol nie wykazywał potencjału rakotwórczego. Myszy i szczury otrzymywały doustnie dawki 2,5, 5 lub 10 mg/kg masy ciała na dobę przez okres 24 miesięcy, co odpowiada około 2-7-krotnie wyższej ekspozycji niż dawka zalecana u ludzi. Jedynym istotnym znaleziskiem było częstsze występowanie gruczolaków wątrobowokomórkowych u samców szczurów, którym podawano flukonazol w dawkach 5 lub 10 mg/kg masy ciała na dobę.2
Wpływ na płodność
Badania przedkliniczne wykazały, że flukonazol nie wpływa na płodność samców ani samic szczurów. Zwierzęta otrzymywały związek drogą doustną w dawkach 5, 10 lub 20 mg/kg masy ciała na dobę, jak również pozajelitowo w dawkach 5, 25 lub 75 mg/kg masy ciała. W żadnej z tych grup nie zaobserwowano negatywnego wpływu na parametry płodności.3
Wpływ na rozwój płodu
Flukonazol w mniejszych dawkach (5 lub 10 mg/kg masy ciała) nie wykazywał działania teratogennego na płód. Jednak przy zastosowaniu wyższych dawek – 25 i 50 mg/kg masy ciała oraz dawek większych – zaobserwowano więcej rodzajów zmian anatomicznych u płodów, takich jak:
- występowanie dodatkowych żeber
- poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego
- opóźnienie procesu kostnienia
Przy znacznie wyższych dawkach, w zakresie od 80 do 320 mg/kg masy ciała, odnotowano istotne zwiększenie śmiertelności zarodków szczurzych. Ponadto, wady rozwojowe płodu obserwowane przy tych dawkach obejmowały:
- falistość żeber
- rozszczep podniebienia
- nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki
Wszystkie wymienione efekty teratogenne występowały przy dawkach wielokrotnie przekraczających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi.4
Wpływ na przebieg porodu
Badania przedkliniczne wykazały, że flukonazol może wpływać na przebieg porodu u zwierząt laboratoryjnych. Po doustnym podaniu flukonazolu w dawce 20 mg/kg masy ciała obserwowano nieznaczne opóźnienie rozpoczęcia porodu. Z kolei przy podaniu dożylnym dawek 20 mg/kg lub 40 mg/kg masy ciała u niektórych samic zanotowano przedłużony poród. Zaburzenia przebiegu porodu występujące po zastosowaniu wymienionych dawek prowadziły do:
- niewielkiego zwiększenia liczby płodów martwych
- zmniejszenia przeżywalności noworodków
Warto podkreślić, że obserwowany wpływ na poród jest związany z gatunkowo-specyficznymi właściwościami flukonazolu, polegającymi na zmniejszaniu stężenia estrogenów przy stosowaniu dużych dawek. Co istotne, takich zmian hormonalnych nie stwierdzano u kobiet leczonych flukonazolem w dawkach terapeutycznych.5
Charakterystyka danych przedklinicznych
| Rodzaj badania | Badany gatunek | Dawki flukonazolu | Główne obserwacje |
|---|---|---|---|
| Rakotwórczość | Myszy i szczury | 2,5-10 mg/kg mc./dobę (doustnie, 24 miesiące) | Brak potencjału rakotwórczego; u samców szczurów przy dawkach 5-10 mg/kg mc./dobę częstsze występowanie gruczolaków wątrobowokomórkowych |
| Wpływ na płodność | Szczury (samce i samice) | 5-20 mg/kg mc./dobę (doustnie) | Brak wpływu na płodność |
| 5-75 mg/kg mc. (pozajelitowo) | |||
| Teratogenność | Szczury | 5-10 mg/kg mc. | Brak działania na płód |
| 25-50 mg/kg mc. | Zmiany anatomiczne u płodów (dodatkowe żebra, poszerzenie układu kielichowo-miedniczkowego), opóźnienie kostnienia | ||
| 80-320 mg/kg mc. | Zwiększona śmiertelność zarodków, falistość żeber, rozszczep podniebienia, nieprawidłowe kostnienie twarzoczaszki | ||
| Wpływ na poród | Szczury | 20 mg/kg mc. (doustnie) | Opóźnienie rozpoczęcia porodu |
| 20-40 mg/kg mc. (dożylnie) | Przedłużony poród, zwiększenie liczby martwych płodów, zmniejszenie przeżywalności noworodków |
Podsumowując, dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania flukonazolu wskazują, że lek nie wykazuje potencjału rakotwórczego w dawkach terapeutycznych. Efekty teratogenne oraz wpływ na przebieg porodu obserwowane były wyłącznie przy zastosowaniu dawek wielokrotnie przekraczających dawki stosowane w praktyce klinicznej. Mechanizm wpływu na poród ma podłoże hormonalne i jest specyficzny gatunkowo, co oznacza, że podobne działanie nie jest obserwowane u kobiet leczonych flukonazolem.6
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania