Przeciwwskazania stosowania leku Finospir

Lek Finospir, zawierający jako substancję czynną spironolakton w dawkach 25 mg, 50 mg lub 100 mg, posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed wdrożeniem terapii. Stosowanie tego produktu leczniczego jest zabronione w określonych stanach klinicznych zarówno u pacjentów dorosłych, jak i w populacji pediatrycznej.¹

Przeciwwskazania ogólne

Spironolakton nie powinien być stosowany u pacjentów, u których stwierdzono:²

• Nadwrażliwość na substancję czynną (spironolakton) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy jednowodnej (57 mg w tabletce 25 mg, 114 mg w tabletce 50 mg, 228 mg w tabletce 100 mg), która może być istotna klinicznie u osób z nietolerancją tego cukru.³⁴
• Hiperkaliemia – ze względu na mechanizm działania spironolaktonu jako antagonisty aldosteronu, lek ten powoduje zatrzymanie potasu w organizmie, co przy wyjściowo podwyższonym stężeniu potasu może prowadzić do zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca.⁵
• Hiponatremia – spironolakton może nasilać niedobór sodu w organizmie, co może prowadzić do pogorszenia objawów hiponatremii i związanych z nią zaburzeń neurologicznych.⁶
• Przełom nadnerczowy – stan wymagający natychmiastowej intensywnej interwencji terapeutycznej, w którym modyfikacja gospodarki wodno-elektrolitowej przez spironolakton może być niebezpieczna.⁷
• Porfiria – spironolakton może nasilać objawy lub wywoływać ataki tej choroby metabolicznej, stanowiąc istotne zagrożenie dla pacjentów.⁸

Przeciwwskazania związane z funkcją nerek

Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z funkcją nerek:⁹

• Ostra niewydolność nerek – niezależnie od jej przyczyny, stosowanie spironolaktonu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń elektrolitowych i pogorszenia funkcji nerek
• Przewlekła niewydolność nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min – w tej grupie pacjentów spironolakton może prowadzić do nasilenia hiperkaliemii i innych zaburzeń elektrolitowych
• Bezmocz – stan wskazujący na ciężką dysfunkcję nerek, w którym stosowanie spironolaktonu może być niebezpieczne¹⁰

Przeciwwskazania w populacji pediatrycznej

U dzieci obowiązują wszystkie wymienione powyżej przeciwwskazania. Dodatkowo, w przeciwieństwie do pacjentów dorosłych, spironolakton jest przeciwwskazany u dzieci z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek. Jest to istotna różnica w porównaniu z populacją dorosłą, gdzie przeciwwskazaniem jest tylko ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 30 ml/min).¹¹

Sytuacje, w których należy odradzić stosowanie leku

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, istnieją również sytuacje kliniczne, w których należy rozważyć odradzenie pacjentowi stosowania spironolaktonu lub przepisać go z dużą ostrożnością:

Ryzyko hiperkaliemii

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka hiperkaliemii:¹²

• Pacjenci przyjmujący inne leki oszczędzające potas (np. triamteren, amiloryd)
• Pacjenci stosujący suplementy potasu
• Pacjenci przyjmujący inhibitory ACE lub sartany, szczególnie w połączeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi
• Pacjenci z cukrzycą, zwłaszcza z towarzyszącą nefropatią cukrzycową
• Osoby starsze z naturalnie zmniejszonym klirensem kreatyniny związanym z wiekiem

Pacjenci z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek

U dorosłych pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) stosowanie spironolaktonu wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i elektrolitów. Konieczne może być dostosowanie dawki i częstsze kontrole parametrów laboratoryjnych.¹³

Pacjenci z nietolerancją laktozy

Finospir zawiera laktozę jednowodną w znaczących ilościach (57 mg w tabletce 25 mg, 114 mg w tabletce 50 mg, 228 mg w tabletce 100 mg). Pacjentom z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie należy zalecać stosowania tego produktu leczniczego.¹⁴

Warunki specjalne wymagające odradzenia terapii

Należy rozważyć odradzenie stosowania spironolaktonu w następujących sytuacjach:

• W okresie planowania ciąży, ciąży i karmienia piersią
• U pacjentów z niestabilną funkcją nerek
• U pacjentów z tendencją do kwasicy metabolicznej
• U pacjentów z trudnościami w regularnym monitorowaniu stężenia elektrolitów i funkcji nerek
• U pacjentów, u których nie można zapewnić odpowiedniej kontroli medycznej podczas terapii