obrzęk związany z nadciśnieniem wrotnym
Wskazanie

Obrzęk związany z nadciśnieniem wrotnym to stan patologiczny, w którym dochodzi do nadmiernego gromadzenia płynu w tkankach, najczęściej w obrębie kończyn dolnych oraz jamy brzusznej (wodobrzusze), wskutek zwiększonego ciśnienia w układzie żyły wrotnej. Nadciśnienie wrotne jest najczęściej konsekwencją marskości wątroby, ale może wynikać również z zakrzepicy żyły wrotnej, zespołu Budda-Chiariego czy schistosomatozy.

Mechanizm powstawania obrzęków w nadciśnieniu wrotnym jest złożony i obejmuje zaburzenia hemodynamiczne (rozszerzenie naczyń obwodowych, zwiększony rzut serca), aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz retencję sodu i wody. W przypadku wodobrzusza, płyn gromadzi się w jamie otrzewnej na skutek zwiększonego ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach trzewnych oraz zmniejszonego ciśnienia onkotycznego osocza związanego z hipoalbuminemią.

W leczeniu obrzęków związanych z nadciśnieniem wrotnym stosuje się diuretyki oszczędzające potas (spironolakton – Spironol, Verospiron) w połączeniu z diuretykami pętlowymi (furosemid – Furosemidum, Furosemid Polpharma, Torsemed). W przypadkach opornych na leczenie diuretyczne można zastosować tolvaptan (Samsca) – antagonistę receptora wazopresyny. W leczeniu nadciśnienia wrotnego stosuje się także beta-blokery nieselektywne (propranolol – Propranolol WZF, nadolol – Corgard) oraz leki rozszerzające naczynia trzewne (nitrates, statyny).

W przypadku wodobrzusza opornego na leczenie farmakologiczne stosuje się okresowe paracentezy odbarczające z jednoczesnym podaniem albumin (Albumina ludzka, Alburex, Flexbumin) w celu zapobiegania hipowolemii. W wybranych przypadkach można rozważyć implantację wewnątrzwątrobowego zespolenia wrotno-systemowego (TIPS), które zmniejsza ciśnienie w układzie wrotnym.

Największe trudności w leczeniu obrzęków związanych z nadciśnieniem wrotnym to oporność na diuretyki, pogorszenie funkcji nerek (zespół hepatonerkowy), hiponatremia rozcieńczeniowa oraz spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej. Szczególnym wyzwaniem jest równoczesne występowanie wodobrzusza i encefalopatii wątrobowej, gdyż leki stosowane w terapii jednego stanu mogą pogarszać drugi. Ostatecznym rozwiązaniem w przypadku postępującej niewydolności wątroby z opornymi na leczenie obrzękami jest przeszczepienie wątroby.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl