Interakcje leku
Eprocliv 850 mg + 50 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Jednoczesne podawanie sytagliptyny i metforminy w dawkach wielokrotnych (sytagliptyna 50 mg dwa razy na dobę i metformina 1000 mg dwa razy na dobę) u pacjentów z cukrzycą typu 2 nie powoduje istotnych zmian w farmakokinetyce żadnej z tych substancji czynnych. Chociaż nie przeprowadzono szczegółowych badań farmakokinetycznych dotyczących interakcji produktu złożonego Eprocliv z innymi lekami, przeprowadzono takie badania dla poszczególnych substancji aktywnych wchodzących w skład preparatu.¹

Niezalecane jednoczesne stosowanie

Interakcje z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia produktem Eprocliv wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia kwasicy mleczanowej. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w przypadkach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Mechanizm tej interakcji polega na wpływie alkoholu na metabolizm wątrobowy oraz proces eliminacji kwasu mlekowego, co w połączeniu z działaniem metforminy może prowadzić do niebezpiecznego nagromadzenia kwasu mlekowego w organizmie.²

Pacjentom przyjmującym Eprocliv należy zalecić całkowitą abstynencję od alkoholu lub znaczące ograniczenie jego spożycia, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej, która stanowi rzadkie, ale poważne powikłanie leczenia metforminą, mogące zagrażać życiu.

Środki kontrastowe zawierające jod

Stosowanie jodowych środków kontrastowych podczas badań obrazowych u pacjentów leczonych produktem Eprocliv wymaga szczególnej ostrożności. Leczenie preparatem Eprocliv musi zostać przerwane przed badaniem obrazowym lub podczas jego wykonywania. Nie wolno wznawiać leczenia przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Ponowne włączenie leku jest możliwe wyłącznie po ponownej ocenie czynności nerek i potwierdzeniu, że jest ona stabilna.³

Skojarzenia leków wymagające środków ostrożności

Niektóre produkty lecznicze mogą wpływać negatywnie na czynność nerek, co zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej podczas stosowania metforminy. Do takich leków należą:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2) – mogą zaburzać filtrację kłębuszkową poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn
• Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) – wpływają na hemodynamikę nerkową
• Antagoniści receptora angiotensyny II – podobnie jak inhibitory ACE, modyfikują przepływ krwi przez nerki
• Leki moczopędne, szczególnie diuretyki pętlowe – mogą powodować odwodnienie i zmniejszać filtrację kłębuszkową

W przypadku jednoczesnego stosowania wyżej wymienionych leków z produktem Eprocliv konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek.⁴

Interakcje związane z transporterami nerkowymi

Szczególnej uwagi wymagają produkty lecznicze, które wpływają na wspólny układ transportu w kanalikach nerkowych biorący udział w wydalaniu metforminy. Jednoczesne stosowanie inhibitorów transportera kationów organicznych 2 (OCT2) lub transportera usuwania wielu leków i toksyn (MATE), takich jak:

• Ranolazyna – lek przeciwdławicowy
• Wandetanib – lek przeciwnowotworowy
• Dolutegrawir – lek przeciwwirusowy
• Cymetydyna – lek blokujący receptory H2

może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę i ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków z produktem Eprocliv zaleca się rozważenie korzyści i zagrożeń, ścisłe monitorowanie kontroli glikemii, dostosowanie dawki w ramach zalecanego dawkowania oraz ewentualną modyfikację leczenia cukrzycy.⁵

Leki o działaniu hiperglikemicznym

Niektóre leki wykazują wewnętrzną aktywność hiperglikemiczną, co może osłabiać skuteczność terapii produktem Eprocliv. Do leków tych należą:

• Glikokortykosteroidy (stosowane ogólnie lub miejscowo) – nasilają glukoneogenezę wątrobową
• Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych – stymulują glikogenolizę i glukoneogenezę
• Diuretyki – mogą powodować hiperglikemię poprzez mechanizmy związane z insulinoopornością

Należy poinformować pacjenta o możliwości wzrostu glikemii podczas stosowania powyższych leków oraz zwiększyć częstotliwość kontroli stężenia glukozy we krwi, zwłaszcza na początku leczenia tymi produktami. W razie potrzeby należy dostosować dawkę produktu Eprocliv zarówno w trakcie leczenia tymi lekami, jak i po ich odstawieniu.⁶

Inhibitory ACE

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) mogą obniżać stężenie glukozy we krwi, powodując potencjalne wzmocnienie działania hipoglikemizującego produktu Eprocliv. Mechanizm tego działania obejmuje poprawę wrażliwości tkanek na insulinę. W przypadku jednoczesnego stosowania tych leków może być konieczne dostosowanie dawki produktu Eprocliv, zarówno podczas rozpoczynania leczenia inhibitorem ACE, jak i podczas jego odstawiania.⁷

Specyficzne interakcje dotyczące sytagliptyny

Wpływ innych produktów leczniczych na sytagliptynę

Badania in vitro oraz dane kliniczne wskazują, że ryzyko wystąpienia znaczących klinicznie interakcji w następstwie jednoczesnego podania innych produktów leczniczych z sytagliptyną jest niskie. Głównym enzymem odpowiedzialnym za ograniczony metabolizm sytagliptyny jest CYP3A4, ze współudziałem CYP2C8.⁸

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, metabolizm z udziałem CYP3A4 ma niewielki wpływ na klirens sytagliptyny. Jednak u osób z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub schyłkową niewydolnością nerek (ESRD), metabolizm może mieć bardziej istotny wpływ na eliminację sytagliptyny. Z tego powodu silnie działające inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zmieniać farmakokinetykę sytagliptyny u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności nerek lub ESRD.⁹

Badania transportu leku wykazały, że sytagliptyna jest substratem dla glikoproteiny P oraz transportera anionów organicznych 3 (OAT3). Transport sytagliptyny za pośrednictwem OAT3 jest hamowany in vitro przez probenecyd, choć ryzyko istotnych klinicznie interakcji uznawane jest za niewielkie.¹⁰

Interakcja z cyklosporyną

Przeprowadzono badanie oceniające wpływ cyklosporyny, silnego inhibitora glikoproteiny P, na farmakokinetykę sytagliptyny. Jednoczesne podanie sytagliptyny w pojedynczej dawce doustnej 100 mg z cyklosporyną w pojedynczej dawce doustnej 600 mg zwiększało wartość AUC oraz Cₘₐₓ sytagliptyny odpowiednio o około 29% i 68%. Te zmiany farmakokinetyczne nie są uznawane za istotne klinicznie. Również klirens nerkowy sytagliptyny nie uległ znaczącej zmianie. W związku z tym nie należy spodziewać się istotnych interakcji z innymi inhibitorami glikoproteiny P.¹¹

Wpływ sytagliptyny na inne produkty lecznicze

Digoksyna: Sytagliptyna wywiera niewielki wpływ na stężenie digoksyny w osoczu. Po 10 dniach jednoczesnego stosowania digoksyny w dawce 0,25 mg i sytagliptyny w dawce 100 mg na dobę, osoczowe AUC dla digoksyny zwiększyło się przeciętnie o 11%, a wartości Cₘₐₓ o 18%. Nie jest zalecane dostosowywanie dawki digoksyny, jednak w przypadku jednoczesnego stosowania sytagliptyny i digoksyny należy monitorować pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zatrucia digoksyną.¹²

Badania in vitro wskazują, że sytagliptyna nie hamuje ani nie indukuje izoenzymów CYP450. W badaniach klinicznych sytagliptyna nie powodowała znaczących zmian farmakokinetyki metforminy, gliburydu, symwastatyny, rozyglitazonu, warfaryny czy doustnych środków antykoncepcyjnych, co wskazuje na niewielką możliwość wchodzenia w interakcje z substratami CYP3A4, CYP2C8, CYP2C9 i transporterem kationów organicznych (OCT) in vivo. Sytagliptyna może być natomiast słabym inhibitorem glikoproteiny P in vivo.¹³

Tabela interakcji produktu Eprocliv

Szczegółowy opis interakcji produktu Eprocliv z alkoholem

Interakcja metforminy (składnika produktu Eprocliv) z alkoholem jest szczególnie istotna z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii. Metformina i alkohol wpływają na metabolizm kwasu mlekowego, co w przypadku jednoczesnego stosowania może prowadzić do kwasicy mleczanowej.

Mechanizm interakcji z alkoholem

Metformina hamuje glukoneogenezę wątrobową, co prowadzi do zmniejszenia utylizacji mleczanów. Z kolei alkohol:

• Zwiększa produkcję kwasu mlekowego w organizmie
• Hamuje jego metabolizm w wątrobie poprzez konkurencję o te same enzymy
• W dużych ilościach może powodować uszkodzenie wątroby, dodatkowo zaburzając metabolizm mleczanów
• Może prowadzić do odwodnienia, które upośledza wydalanie metforminy przez nerki

Czynniki zwiększające ryzyko interakcji

Szczególnie narażeni na wystąpienie kwasicy mleczanowej przy jednoczesnym stosowaniu produktu Eprocliv i alkoholu są pacjenci z:

• Upośledzoną czynnością wątroby
• Niedożywieniem
• Głodzeniem
• Zaburzeniami czynności nerek
• Podeszłym wiekiem
• Chorobami współistniejącymi prowadzącymi do hipoksji tkanek

Zalecenia dotyczące alkoholu

Pacjentom leczonym produktem Eprocliv należy udzielić następujących zaleceń dotyczących spożywania alkoholu:

1. Najlepiej całkowicie powstrzymać się od spożywania alkoholu
2. Jeśli pacjent decyduje się na spożycie alkoholu, powinno być ono bardzo ograniczone
3. Unikać spożywania alkoholu na czczo
4. Zachować odpowiednie nawodnienie podczas i po spożyciu alkoholu
5. Znać objawy kwasicy mleczanowej (bóle brzucha, wymioty, osłabienie, senność, duszność, hipotermia)
6. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów natychmiast skontaktować się z lekarzem

Ze względu na potencjalnie zagrażające życiu konsekwencje, interakcja pomiędzy produktem Eprocliv a alkoholem uważana jest za interakcję o wysokim poziomie istotności klinicznej i należy ją szczególnie podkreślić podczas edukacji pacjenta.