Działania niepożądane
Dipromal 200 mg
Walproinian magnezu, substancja czynna leku Dipromal, jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi obejmującymi różne układy i narządy. Najczęściej występują zaburzenia przewodu pokarmowego u około 20% pacjentów, w tym ból, nudności i wymioty (bardzo często ≥1/10). Szczególnie istotnym zagrożeniem jest ciężkie uszkodzenie wątroby, które może prowadzić do zgonu, zwłaszcza u dzieci poniżej 3. roku życia oraz przy stosowaniu dużych dawek lub w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwpadaczkowymi. Objawy wskazujące na toksyczność wątrobową to m.in. nawrót napadów, osłabienie, utrata apetytu, nudności, bóle w nadbrzuszu, obrzęki, zaburzenia świadomości i ruchowe. Rzadko obserwuje się także zapalenie trzustki i encefalopatię, czasem z podwyższonym stężeniem amoniaku we krwi. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, jednak ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie wątroby i zapalenie trzustki, jest wyższe.
Działania niepożądane leku Dipromal (walproinian magnezu)
Stosowanie walproinianu magnezu, substancji czynnej zawartej w leku Dipromal, wiąże się z wieloma działaniami niepożądanymi, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Najczęściej obserwowane są zaburzenia przewodu pokarmowego, występujące u około 20% pacjentów. Szczególnie niebezpieczne jest ciężkie uszkodzenie wątroby, które może prowadzić nawet do zgonu, zwłaszcza u dzieci przyjmujących walproinian w dużych dawkach lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi.1
Kategorie częstości występowania działań niepożądanych
Przy opisie częstości występowania działań niepożądanych stosuje się następujące określenia:2
- Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczególne zagrożenia związane z ciężkimi działaniami niepożądanymi
Uszkodzenie wątroby stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń podczas terapii walproinianem. Należy zwracać szczególną uwagę na objawy takie jak: zmniejszenie skuteczności przeciwpadaczkowej (nawrót lub zwiększenie częstości napadów), uczucie osłabienia fizycznego, utrata apetytu, nudności lub powtarzające się wymioty, bóle w nadbrzuszu o niejasnej przyczynie, obrzęki (uogólnione lub miejscowe), apatia, zaburzenia świadomości ze splątaniem, pobudzenie i zaburzenia ruchowe.3
W bardzo rzadkich przypadkach obserwowano również uszkodzenie trzustki z podobnymi objawami klinicznymi. Dzieci i niemowlęta wymagają ścisłej kontroli i obserwacji tych objawów. Jeśli wymienione objawy są uporczywe lub ciężkie, oprócz starannej oceny stanu klinicznego pacjenta należy przeprowadzić odpowiednie badania laboratoryjne.4
W niektórych przypadkach, w krótkim czasie po zastosowaniu walproinianu obserwowano encefalopatię o nieznanej patogenezie, która ustępowała po odstawieniu leku. W kilku przypadkach zanotowano zwiększenie stężenia amoniaku we krwi, a u pacjentów przyjmujących jednocześnie fenobarbital, również zwiększenie stężeń fenobarbitalu. W pojedynczych przypadkach, szczególnie u pacjentów przyjmujących walproinian w dużych dawkach lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, występowała encefalopatia przewlekła z objawami neurologicznymi oraz zaburzeniami wyższych czynności kory mózgowej.5
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa walproinianu u dzieci i młodzieży jest generalnie porównywalny do dorosłych, jednak niektóre działania niepożądane przebiegają ciężej lub występują głównie w tej grupie wiekowej. Szczególne ryzyko obejmuje:6
- Ciężkie uszkodzenie wątroby – szczególnie wysokie ryzyko u niemowląt i małych dzieci, zwłaszcza poniżej 3. roku życia
- Zapalenie trzustki – zwiększone ryzyko u małych dzieci, które zmniejsza się z wiekiem
- Zaburzenia psychiczne – takie jak agresja, pobudzenie, zaburzenia koncentracji, nieprawidłowe zachowanie, nadpobudliwość psychomotoryczna i problemy z uczeniem się występują głównie u dzieci i młodzieży7
Tabela działań niepożądanych walproinianu
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość | Często |
| Leukopenia | Często | |
| Zaburzenia szpiku kostnego | Bardzo rzadko | |
| Limfopenia, neutropenia, pancytopenia | Bardzo rzadko | |
| Niedokrwistość | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Rzadko |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Hiperandrogenizm | Rzadko |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperamonemia | Często |
| Zwiększenie lub zmniejszenie łaknienia | Często | |
| Hiperinsulinemia | Rzadko | |
| Obrzęk | Rzadko | |
| Otyłość | Rzadko | |
| Zaburzenia psychiczne | Drażliwość | Rzadko |
| Urojenia | Rzadko | |
| Splątanie | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność | Często |
| Drżenie | Często | |
| Parestezje | Często | |
| Przejściowa śpiączka (w niektórych przypadkach ze zwiększeniem częstości drgawek) | Niezbyt często | |
| Ból głowy | Rzadko | |
| Nadmierna aktywność, spastyczność, ataksja | Rzadko | |
| Stupor, diplopia | Rzadko | |
| Encefalopatia | Bardzo rzadko | |
| Otępienie związane z zanikiem mózgu, (odwracalny) zespół parkinsonowski | Bardzo rzadko | |
| Uspokojenie, zaburzenia pozapiramidowe | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Upośledzenie słuchu | Bardzo rzadko |
| Szumy uszne | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok | Niezbyt często |
| Zapalenie naczyń | Rzadko | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból | Bardzo często |
| Nudności | Bardzo często | |
| Wymioty | Bardzo często | |
| Biegunka, zapalenie trzustki, nadmierne wydzielanie śliny | Rzadko | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Ciężkie uszkodzenie wątroby | Rzadko |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Przejściowa utrata włosów | Często |
| Zmniejszenie pigmentacji i zwijanie się włosów | Często | |
| Zaburzenia paznokci i łożyska paznokcia | Często | |
| Wysypka, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella | Rzadko do bardzo rzadko | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Toczeń rumieniowaty | Rzadko |
| Zmniejszenie gęstości masy kostnej | Częstość nieznana | |
| Osteopenia, osteoporoza i złamania | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zespół Fanconiego | Bardzo rzadko |
| Moczenie się u dzieci | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Brak miesiączki | Często |
| Zespół policystycznych jajników | Rzadko | |
| Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne | Wrodzone wady rozwojowe i zaburzenia rozwojowe | Bardzo często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Hipotermia | Rzadko |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała | Często |
| Zmiany wyników testów czynnościowych wątroby | Często | |
| Małe stężenie białka wiążącego insulinopodobny czynnik wzrostowy typu I | Rzadko | |
| Zmniejszenie stężenia fibrynogenu i (lub) czynnika VIII | Bardzo rzadko | |
| Upośledzenie agregacji płytek, wydłużenie czasu krwawienia, nieprawidłowe wyniki badań czynności tarczycy | Bardzo rzadko |
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane poprzez Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:8
- Al. Jerozolimskie 181C, PL-02 222 Warszawa
- tel.: + 48 22 49 21 301
- faks: + 48 22 49 21 309
- strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.9
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania