Przeciwwskazania stosowania leku Dipromal

Lek Dipromal (tabletki powlekane zawierające 200 mg magnezu walproinianu) posiada szereg istotnych przeciwwskazań, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Odpowiednia kwalifikacja pacjentów do leczenia ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Bezwzględne przeciwwskazania ogólne

Stosowanie leku Dipromal jest bezwzględnie przeciwwskazane w przypadku:²

• Nadwrażliwość na substancję czynną (walproinian magnezu) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w charakterystyce produktu leczniczego³
• Porfiria – ze względu na ryzyko zaostrzenia tej choroby metabolicznej⁴
• Choroby wątroby (również w przeszłości i w wywiadzie rodzinnym) i (lub) ciężkie zaburzenia czynności wątroby – walproinian może powodować hepatotoksyczność⁵
• Ciężkie zaburzenia czynności trzustki – ze względu na potencjalne ryzyko zaostrzenia stanu pacjenta⁶
• Przypadki śmierci rodzeństwa spowodowanej niewydolnością wątroby w trakcie leczenia walproinianem magnezu – wskazuje to na możliwe genetyczne podłoże hepatotoksyczności⁷

Przeciwwskazania związane z zaburzeniami genetycznymi

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z:⁸

• Zaburzeniami mitochondrialnymi wywołanymi mutacjami genu jądrowego kodującego enzym mitochondrialny – polimerazę γ (POLG), np. z zespołem Alpersa-Huttenlochera
• Dzieci poniżej 2. roku życia z podejrzeniem zaburzeń związanych z POLG

Przeciwwskazania związane z ciążą i wiekiem rozrodczym

Ze względu na wysokie ryzyko teratogenności walproinianu, istnieją ścisłe ograniczenia dotyczące stosowania leku Dipromal u kobiet w wieku rozrodczym i w ciąży. Należy rozróżnić przeciwwskazania w zależności od wskazania terapeutycznego:⁹

W leczeniu padaczki:

• Ciąża – stosowanie leku jest przeciwwskazane w ciąży, chyba że nie istnieje odpowiednie alternatywne leczenie. W takich wyjątkowych przypadkach należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.¹⁰
• Kobiety w wieku rozrodczym – stosowanie leku jest przeciwwskazane, chyba że spełnione są wszystkie warunki programu zapobiegania ciąży, który obejmuje odpowiednią antykoncepcję i świadomą zgodę pacjentki.¹¹

W leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej:

• Ciąża – stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane, bez żadnych wyjątków¹²
• Kobiety w wieku rozrodczym – stosowanie leku jest przeciwwskazane, chyba że spełnione są wszystkie warunki programu zapobiegania ciąży¹³

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku Dipromal?

Poza wymienionymi powyżej bezwzględnymi przeciwwskazaniami, należy rozważyć odradzenie stosowania leku Dipromal w następujących sytuacjach:

Pacjenci ze zwiększonym ryzykiem hepatotoksyczności

Należy szczególnie ostrożnie podchodzić do kwalifikacji pacjentów z czynnikami ryzyka uszkodzenia wątroby:¹⁴

• Pacjenci z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie
• Osoby przyjmujące inne leki potencjalnie hepatotoksyczne
• Pacjenci z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku chorób wątroby

Kobiety w wieku rozrodczym niespełniające warunków programu zapobiegania ciąży

Należy odradzić stosowanie leku Dipromal kobietom w wieku rozrodczym, które:¹⁵

• Nie stosują skutecznej metody antykoncepcji
• Nie mogą regularnie wykonywać testów ciążowych
• Nie zostały w pełni poinformowane o zagrożeniach związanych ze stosowaniem walproinianu w ciąży
• Planują ciążę w najbliższym czasie

Pacjenci z podejrzeniem zaburzeń mitochondrialnych

W przypadku pojawienia się objawów, które mogą sugerować zaburzenia związane z POLG, należy odradzić stosowanie leku, zwłaszcza u:¹⁶

• Pacjentów z niewyjaśnioną encefalopatią
• Osób z niewyjaśnioną neuropatią obwodową
• Pacjentów z niewyjaśnionymi zaburzeniami neurologicznymi, szczególnie gdy występują w rodzinie

Każdorazowo przed przepisaniem leku Dipromal należy dokładnie przeanalizować historię medyczną pacjenta, wywiad rodzinny oraz stan kliniczny, aby wykluczyć powyższe przeciwwskazania. Jest to szczególnie istotne w przypadku kobiet w wieku rozrodczym oraz pacjentów z obciążonym wywiadem w kierunku chorób wątroby.¹⁷