Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dla produktu leczniczego Dipperam HCT, zawierającego trzy substancje czynne (amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd), nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z innymi produktami leczniczymi. Poniżej przedstawiono dane dotyczące znanych interakcji poszczególnych substancji czynnych z innymi produktami leczniczymi. Należy uwzględnić możliwość nasilenia działania hipotensyjnego innych leków przeciwnadciśnieniowych przez Dipperam HCT.¹

Interakcje związane z amlodypiną

Amlodypina, jako bloker kanałów wapniowych, wchodzi w istotne interakcje z wieloma grupami leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące interakcje:

• Inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) – silne lub umiarkowanie silne inhibitory CYP3A4, w tym inhibitory proteazy, azolowe leki przeciwgrzybicze, antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna, klarytromycyna), werapamil lub diltiazem, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na amlodypinę. Szczególnie istotne jest to u pacjentów w podeszłym wieku, gdzie konsekwencje kliniczne tych zmian farmakokinetycznych mogą być poważniejsze i wymagać kontroli stanu klinicznego oraz dostosowania dawki.²
• Induktory CYP3A4 (leki przeciwdrgawkowe jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, prymidon; ryfampicyna, ziele dziurawca) – mogą zmieniać stężenie amlodypiny w osoczu. Konieczne jest monitorowanie ciśnienia krwi oraz rozważenie modyfikacji dawki zarówno podczas leczenia tymi lekami, jak i po jego zakończeniu, szczególnie w przypadku silnych induktorów CYP3A4.³
• Symwastatyna – jednoczesne wielokrotne podawanie amlodypiny w dawce 10 mg i symwastatyny w dawce 80 mg powoduje zwiększenie ekspozycji na symwastatynę o 77%. U pacjentów przyjmujących amlodypinę dawkę symwastatyny należy ograniczyć do 20 mg na dobę.⁴
• Dantrolen (w infuzji) – u zwierząt podanie werapamilu i dantrolenu dożylnie powodowało śmiertelne migotanie komór i zapaść krążeniową związane z hiperkaliemią. Ze względu na ryzyko hiperkaliemii zaleca się unikanie jednoczesnego podawania antagonistów wapnia (w tym amlodypiny) pacjentom podatnym na hipertermię złośliwą oraz w leczeniu tej choroby.⁵

Interakcje związane z walsartanem

Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (ARB), może wchodzić w następujące interakcje:

• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy-2 (COX-2), kwas acetylosalicylowy (>3 g/dobę) i nieselektywne NLPZ – mogą osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie antagonistów angiotensyny II i hydrochlorotiazydu. Ponadto jednoczesne stosowanie produktu Dipperam HCT i NLPZ może prowadzić do pogorszenia czynności nerek i zwiększenia stężenia potasu w surowicy. Z tego względu zaleca się kontrolowanie czynności nerek na początku leczenia i odpowiednie nawodnienie pacjenta.⁶
• Inhibitory transportowych białek – walsartan jest substratem wątrobowego białka wychwytującego OATP1B1 oraz wątrobowego białka wypierającego MRP2. Jednoczesne stosowanie inhibitorów białek transportowych wychwytujących (ryfampicyna, cyklosporyna) lub białek wypierających (rytonawir) może spowodować zwiększenie układowej ekspozycji na walsartan.⁷
• Podwójna blokada układu RAA – jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) lub aliskirenu wiąże się z częstszym występowaniem działań niepożądanych, takich jak niedociśnienie tętnicze, hiperkaliemia i osłabiona czynność nerek (włącznie z ostrą niewydolnością nerek) niż po zastosowaniu jednego leku wpływającego na czynność układu RAA.⁸

Interakcje związane z hydrochlorotiazydem

Hydrochlorotiazyd (HCT), jako diuretyk tiazydowy, wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków:

• Alkohol, barbiturany i leki narkotyczne – mogą nasilać niedociśnienie ortostatyczne poprzez wspólne działanie zmniejszające ciśnienie tętnicze.⁹
• Amantadyna – tiazydowe leki moczopędne mogą zwiększyć ryzyko działań niepożądanych amantadyny.¹⁰
• Leki przeciwcholinergiczne – mogą zwiększyć biodostępność tiazydowych leków moczopędnych poprzez zmniejszenie motoryki przewodu pokarmowego i szybkości opróżniania żołądka. Z kolei substancje o działaniu prokinetycznym (np. cyzapryd) mogą zmniejszyć biodostępność HCT.¹¹
• Leki przeciwcukrzycowe (insulina, doustne leki przeciwcukrzycowe) – tiazydowe leki moczopędne mogą zmieniać tolerancję glukozy, co może wymagać dostosowania dawki leków przeciwcukrzycowych.¹²
• Metformina – należy stosować ostrożnie ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej w wyniku możliwej niewydolności nerek związanej ze stosowaniem hydrochlorotiazydu.¹³
• Beta-adrenolityki i diazoksyd – jednoczesne stosowanie z tiazydowymi lekami moczopędnymi może zwiększyć ryzyko hiperglikemii. HCT może również nasilić działanie diazoksydu zwiększające stężenie glukozy we krwi.¹⁴
• Cyklosporyna – jednoczesne stosowanie może zwiększyć ryzyko hiperurykemii i takich powikłań jak dna moczanowa.¹⁵
• Leki cytotoksyczne – tiazydowe leki moczopędne mogą zmniejszyć nerkowe wydalanie leków cytotoksycznych (np. cyklofosfamidu, metotreksatu) i zwiększyć ich działanie hamujące czynność szpiku.¹⁶
• Glikozydy naparstnicy – hipokaliemia lub hipomagnezemia wywołana przez tiazydowe leki moczopędne sprzyja wystąpieniu zaburzeń rytmu serca wywołanych przez glikozydy naparstnicy.¹⁷
• Jodowane środki kontrastujące – u pacjentów z odwodnieniem wywołanym przez leki moczopędne, stosowanie dużych dawek jodowanych środków kontrastujących wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Przed zastosowaniem takiego środka zaleca się ponowne nawodnienie pacjenta.¹⁸
• Żywice jonowymienne – kolestyramina lub kolestypol zmniejszają wchłanianie tiazydowych leków moczopędnych. Należy minimalizować tę interakcję przez podanie HCT co najmniej 4 godziny przed lub 4-6 godzin po przyjęciu leku wiążącego kwasy żółciowe.¹⁹
• Produkty lecznicze wpływające na stężenie potasu – działanie HCT zmniejszające stężenie potasu może być nasilone podczas jednoczesnego stosowania kaliuretycznych leków moczopędnych, kortykosteroidów, leków przeczyszczających, ACTH, amfoterycyny, karbenoksolonu, penicyliny G i pochodnych kwasu salicylowego lub leków przeciwarytmicznych. Zaleca się kontrolowanie stężenia potasu w surowicy.²⁰
• Produkty lecznicze wpływające na stężenie sodu – działanie leków moczopędnych zmniejszające stężenie sodu może być nasilone podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, przeciwpadaczkowych itp. Podczas długotrwałego stosowania tych leków wskazana jest ostrożność.²¹
• Leki mogące wywołać zaburzenia rytmu typu torsades de pointes – ze względu na ryzyko hipokaliemii, HCT należy stosować ostrożnie z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III oraz niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi.²²
• Leki stosowane w leczeniu dny – HCT może zwiększyć stężenie kwasu moczowego w surowicy, dlatego może być konieczna modyfikacja dawki leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego. Może być konieczne zwiększenie dawki probenecydu lub sulfinpirazonu. Jednoczesne stosowanie tiazydowych leków moczopędnych może zwiększyć częstość reakcji nadwrażliwości na allopurynol.²³
• Metylodopa – istnieją pojedyncze doniesienia o wystąpieniu niedokrwistości hemolitycznej podczas jednoczesnego stosowania hydrochlorotiazydu i metylodopy.²⁴
• Niedepolaryzujące leki zwiotczające mięśnie szkieletowe – tiazydowe leki moczopędne nasilają działanie pochodnych kuraryny.²⁵
• Inne leki przeciwnadciśnieniowe – tiazydowe leki moczopędne zwiększają hipotensyjne działanie innych leków przeciwnadciśnieniowych.²⁶
• Aminy presyjne – hydrochlorotiazyd może osłabić odpowiedź organizmu na aminy presyjne, takie jak noradrenalina. Znaczenie kliniczne jest niepewne.²⁷
• Witamina D i sole wapnia – stosowanie tiazydowych leków moczopędnych z witaminą D lub solami wapnia może nasilić zwiększenie stężenia wapnia w surowicy. Szczególnie istotne u pacjentów ze skłonnością do hiperkalcemii.²⁸

Interakcje produktu Dipperam HCT z alkoholem

Jednoczesne stosowanie produktu Dipperam HCT z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ alkohol może nasilać działanie hipotensyjne leku. Hydrochlorotiazyd, jako składnik produktu, może wchodzić w interakcje z alkoholem poprzez nasilenie niedociśnienia ortostatycznego. Alkohol, podobnie jak tiazydowe leki moczopędne, powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, co przy jednoczesnym stosowaniu może prowadzić do nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego, zawrotów głowy, a nawet omdleń, szczególnie przy zmianie pozycji ciała z siedzącej lub leżącej na stojącą.²⁹

Dodatkowo, alkohol może wpływać na metabolizm amlodypiny, która jest metabolizowana przez enzymy cytochromu P450, głównie CYP3A4. Łączne spożycie alkoholu może modyfikować aktywność tych enzymów, co potencjalnie może wpływać na stężenie amlodypiny w organizmie.

Zaleca się więc:

• Unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia produktem Dipperam HCT
• Jeśli spożycie alkoholu jest nieuniknione, należy poinformować pacjenta o zwiększonym ryzyku niedociśnienia ortostatycznego
• Pacjent powinien być szczególnie ostrożny przy zmianie pozycji ciała, szczególnie przy wstawaniu
• W przypadku wystąpienia objawów niedociśnienia (zawroty głowy, zamroczenie, osłabienie) należy natychmiast położyć się i zgłosić te objawy lekarzowi

Tabela interakcji produktu Dipperam HCT z innymi lekami