Wpływ leku Dipperam HCT na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie produktu leczniczego Dipperam HCT, zawierającego amlodypinę, walsartan i hydrochlorotiazyd, u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu oraz noworodka. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące wpływu poszczególnych składników leku na przebieg ciąży, laktację oraz płodność, które stanowią podstawę do podejmowania decyzji terapeutycznych w tych szczególnych sytuacjach klinicznych.¹

Stosowanie w ciąży

Produkt leczniczy Dipperam HCT, ze względu na zawartość trzech substancji czynnych (amlodypiny, walsartanu i hydrochlorotiazydu), charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa w okresie ciąży. Na podstawie dostępnych danych dotyczących poszczególnych składników, nie zaleca się stosowania produktu Dipperam HCT w pierwszym trymestrze ciąży, natomiast jego stosowanie w drugim i trzecim trymestrze jest przeciwwskazane.²

Amlodypina w ciąży

Bezpieczeństwo stosowania amlodypiny u kobiet w ciąży nie zostało jednoznacznie ustalone. W badaniach na zwierzętach obserwowano szkodliwy wpływ dużych dawek tej substancji na reprodukcję. Z tego względu stosowanie amlodypiny w czasie ciąży jest zalecane wyłącznie w sytuacjach, gdy nie ma innej, bezpieczniejszej metody leczenia oraz gdy sama choroba stwarza większe zagrożenie dla matki i płodu niż potencjalne ryzyko związane z farmakoterapią.³

Walsartan w ciąży

Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II (AIIRA), nie jest zalecany w pierwszym trymestrze ciąży, a jego stosowanie w drugim i trzecim trymestrze jest jednoznacznie przeciwwskazane. Chociaż dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka działania teratogennego w przypadku narażenia na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są rozstrzygające, nie można wykluczyć nieznacznego zwiększenia ryzyka. Podobne zagrożenie może dotyczyć całej grupy antagonistów receptora angiotensyny II.⁴

W przypadku pacjentek planujących ciążę, lekarz powinien rozważyć zastosowanie alternatywnego leczenia przeciwnadciśnieniowego o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży. Jeśli ciąża zostanie stwierdzona, leczenie antagonistami receptora angiotensyny II należy natychmiast przerwać i, jeśli to wskazane, rozpocząć leczenie alternatywne.⁵

Stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II w drugim i trzecim trymestrze ciąży wywiera toksyczne działanie na płód, powodując:

• pogorszenie czynności nerek
• małowodzie
• opóźnienie kostnienia czaszki

U noworodka mogą wystąpić następujące powikłania:

• niewydolność nerek
• niedociśnienie tętnicze
• hiperkaliemia

Jeśli narażenie na antagonistów receptora angiotensyny II wystąpiło od drugiego trymestru ciąży, zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego czaszki i ocenę czynności nerek płodu. Niemowlęta, których matki przyjmowały antagonistów receptora angiotensyny II, powinny być uważnie obserwowane ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego.⁶

Hydrochlorotiazyd w ciąży

Doświadczenia dotyczące stosowania hydrochlorotiazydu w czasie ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze, są ograniczone. Dane z badań na zwierzętach są niewystarczające. Hydrochlorotiazyd przenika przez łożysko. Ze względu na mechanizm działania farmakologicznego, stosowanie hydrochlorotiazydu w drugim i trzecim trymestrze ciąży może powodować następujące konsekwencje:

• zmniejszenie maciczno-łożyskowego przepływu krwi
• wystąpienie u płodu i noworodka:
  • żółtaczki
  • zaburzeń elektrolitowych
  • małopłytkowości

⁷

Wpływ na laktację i karmienie piersią

Nie zaleca się stosowania produktu Dipperam HCT w okresie karmienia piersią. W przypadku konieczności jego zastosowania, dawka powinna być możliwie najmniejsza. W takiej sytuacji zaleca się rozważenie alternatywnego leczenia z zastosowaniem produktów leczniczych o lepszym profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza podczas karmienia noworodka lub wcześniaka.⁸

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące przenikania poszczególnych składników leku do mleka kobiecego:

Amlodypina a karmienie piersią

Amlodypina przenika do mleka kobiecego. Oszacowano, że odsetek dawki, jaki przyjmuje niemowlę od karmiącej go piersią matki, mieści się w przedziale międzykwartylowym 3% – 7%, przy czym wartość maksymalna wynosi 15%. Wpływ amlodypiny na organizm niemowląt nie został jednoznacznie określony.⁹

Walsartan a karmienie piersią

Nie ma dostępnych informacji dotyczących przenikania walsartanu do mleka kobiecego w okresie karmienia piersią.¹⁰

Hydrochlorotiazyd a karmienie piersią

Hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego w niewielkiej ilości. Należy jednak pamiętać, że stosowanie dużych dawek tiazydowych leków moczopędnych, poprzez wywołanie intensywnej diurezy, może zahamować wytwarzanie mleka.¹¹

Wpływ na płodność

Brak jest badań klinicznych oceniających wpływ skojarzenia amlodypiny, walsartanu i hydrochlorotiazydu na płodność u ludzi. Dostępne są jednak dane dotyczące wpływu poszczególnych składników na płodność, które przedstawiono poniżej.¹²

Walsartan a płodność

Walsartan nie wykazywał niekorzystnego wpływu na sprawność reprodukcyjną samców i samic szczura po podaniu doustnym dawek do 200 mg/kg mc./dobę. Warto podkreślić, że dawka ta jest 6-krotnie większa od maksymalnej dawki zalecanej dla ludzi w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała (przy założeniu podania doustnego dawki 320 mg/dobę pacjentowi o masie ciała 60 kg).¹³

Amlodypina a płodność

W przypadku amlodypiny obserwowano u niektórych pacjentów leczonych antagonistami kanałów wapniowych odwracalne zmiany biochemiczne w główkach plemników. Dane kliniczne dotyczące potencjalnego wpływu amlodypiny na płodność u ludzi są niewystarczające. W jednym z badań przeprowadzonych na szczurach stwierdzono niepożądany wpływ tego leku na płodność samców.¹⁴

Wytyczne dla lekarzy dotyczące bezpieczeństwa stosowania Dipperam HCT w ciąży i podczas karmienia piersią

Postępowanie u kobiet w ciąży lub planujących ciążę

Lekarz prowadzący pacjentkę stosującą produkt Dipperam HCT powinien przestrzegać następujących zasad:

1. Informować kobiety w wieku rozrodczym o potencjalnym ryzyku stosowania leku w czasie ciąży
2. U pacjentek planujących ciążę zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa
3. W przypadku stwierdzenia ciąży natychmiast przerwać stosowanie produktu Dipperam HCT
4. W drugim i trzecim trymestrze ciąży bezwzględnie unikać stosowania leku ze względu na udokumentowane działanie toksyczne na płód
5. U kobiet, które stosowały antagonistów receptora angiotensyny II od drugiego trymestru ciąży, zalecić wykonanie badania ultrasonograficznego czaszki i ocenę czynności nerek płodu
6. Poinformować, że niemowlęta, których matki przyjmowały antagonistów receptora angiotensyny II, powinny być uważnie obserwowane po porodzie ze względu na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego

¹⁵

Postępowanie u kobiet karmiących piersią

W przypadku kobiet karmiących piersią lekarz powinien:

1. Rozważyć zastosowanie alternatywnych produktów leczniczych o lepszym profilu bezpieczeństwa podczas karmienia piersią
2. Poinformować pacjentkę o ryzyku związanym z przenikaniem składników leku do mleka
3. W przypadku konieczności zastosowania produktu Dipperam HCT w okresie laktacji:
   • zalecić możliwie najmniejszą skuteczną dawkę
   • monitorować stan dziecka pod kątem potencjalnych działań niepożądanych
   • zwrócić szczególną uwagę w przypadku karmienia noworodka lub wcześniaka
4. Poinformować pacjentkę, że duże dawki hydrochlorotiazydu mogą poprzez wywołanie intensywnej diurezy zahamować wytwarzanie mleka

¹⁶