Właściwości farmakodynamiczne leku Deslodyna

Deslodyna, zawierająca substancję czynną desloratadynę w dawce 5 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych – antagonistów receptora H1 (kod ATC: R06AX27). Preparat występuje w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, które charakteryzują się różowym kolorem z czerwono-różowymi kropkami, okrągłym kształtem oraz wytłoczeniem „D” po jednej stronie.¹

Mechanizm działania

Desloratadyna jest długo działającym antagonistą histaminy, wykazującym selektywną antagonistyczną aktywność w stosunku do obwodowych receptorów H1. Kluczową cechą tego związku jest brak działania uspokajającego, co wynika z faktu, że desloratadyna po podaniu doustnym nie przenika do ośrodkowego układu nerwowego. Mechanizm działania opiera się na selektywnym hamowaniu obwodowych receptorów histaminowych H1.²

Badania laboratoryjne in vitro wykazały, że desloratadyna posiada istotne właściwości przeciwalergiczne. Obejmują one:

• Hamowanie uwalniania cytokin prozapalnych, w tym:³
  • IL-4 – interleukina odpowiedzialna za przełączanie klas przeciwciał na IgE
  • IL-6 – cytokina o działaniu prozapalnym
  • IL-8 – chemokina przyciągająca neutrofile
  • IL-13 – interleukina o działaniu podobnym do IL-4
• Hamowanie ekspresji cząsteczki adhezyjnej selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka, co może ograniczać migrację komórek zapalnych⁴

Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji in vitro nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.⁵

Biorównoważność i skuteczność kliniczna

W badaniach klinicznych wykazano, że Deslodyna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (5 mg) jest biorównoważna z konwencjonalną postacią tabletek zawierających 5 mg desloratadyny. Oznacza to, że skuteczność kliniczna preparatu Deslodyna w postaci tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej jest taka sama jak desloratadyny w postaci konwencjonalnej tabletki.⁶

Podczas badań klinicznych z zastosowaniem dawki wielokrotnej zaobserwowano dobrą tolerancję preparatu Deslodyna w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.⁷

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Bezpieczeństwo kardiologiczne desloratadyny zostało dokładnie ocenione w badaniach klinicznych:

• W badaniu ze zwielokrotnioną dawką do 20 mg na dobę (4-krotność dawki terapeutycznej) przez 14 dni nie zaobserwowano statystycznie lub klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia⁸
• W farmakologicznym badaniu klinicznym, podczas którego desloratadynę podawano w dawce 45 mg na dobę (9-krotność dawki leczniczej) przez 10 dni, nie wykazano wydłużenia odstępu QTc⁹

W badaniach interakcji lekowych po podaniu wielokrotnym ketokonazolu i erytromycyny nie obserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu, co świadczy o bezpieczeństwie leku przy jednoczesnym stosowaniu z tymi substancjami.¹⁰

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Istotną cechą desloratadyny jest brak wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. W przeprowadzonych badaniach klinicznych wykazano, że:

• Po podaniu zalecanej dawki 5 mg na dobę, częstość występowania senności nie różniła się od grupy placebo¹¹
• Desloratadyna w dawce 7,5 mg raz na dobę nie wpływała na sprawność psychoruchową¹²
• Dawka 5 mg nie wpływała na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na subiektywnie odczuwaną senność lub wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem¹³

Interakcje z alkoholem

W farmakologicznych badaniach klinicznych nad jednoczesnym podawaniem desloratadyny z alkoholem nie wykazano:

• Nasilenia wywoływanych przez alkohol zaburzeń sprawności psychoruchowej¹⁴
• Zwiększenia senności¹⁵

Nie odnotowano istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej pomiędzy grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od tego, czy podawane były z alkoholem, czy bez alkoholu.¹⁶

Skuteczność w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa

W leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa desloratadyna wykazuje skuteczne działanie łagodzące wobec następujących objawów:¹⁷

1. Objawy nosowe:
   • Kichanie
   • Świąd nosa
   • Wodnista wydzielina z nosa
2. Objawy oczne:
   • Świąd oczu
   • Łzawienie
   • Zaczerwienienie oczu
3. Inne objawy:
   • Świąd podniebienia

Lek wykazuje działanie utrzymujące się przez 24 godziny, co umożliwia stosowanie go w schemacie dawkowania raz na dobę.¹⁸

Warto zaznaczyć, że alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa można klasyfikować na różne sposoby:¹⁹

• Ze względu na czynnik wywołujący:
  • Sezonowe – wywołane przez alergeny sezonowe (pyłki roślin)
  • Całoroczne – wywołane przez alergeny obecne stale w środowisku (roztocza, sierść zwierząt)
• Ze względu na czas trwania objawów:
  • Okresowe – objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie²⁰
  • Przewlekłe – objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez dłużej niż 4 tygodnie²¹

Desloratadyna wykazała skuteczność w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co potwierdzono kwestionariuszem oceniającym jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę zaobserwowano w zakresie realnych problemów i codziennej aktywności ograniczanej przez objawy.²²

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce

Skuteczność desloratadyny w leczeniu przewlekłej pokrzywki idiopatycznej została potwierdzona w dwóch kontrolowanych placebo, trwających sześć tygodni badaniach klinicznych. Przewlekłą pokrzywkę idiopatyczną wybrano jako model badawczy dla innych chorób pokrzywkowych ze względu na podobną patofizjologię tych schorzeń, niezależnie od ich etiologii.²³

Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem powodującym wystąpienie wszystkich chorób pokrzywkowych, można oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna również w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.²⁴

W przeprowadzonych badaniach wykazano, że desloratadyna:²⁵

• Skutecznie łagodzi świąd
• Zmniejsza rozmiar zmian pokrzywkowych
• Zmniejsza liczbę zmian pokrzywkowych

Efekt terapeutyczny występował szybko – poprawa była widoczna już przed podaniem drugiej dawki leku i utrzymywała się dłużej niż 24-godzinny odstęp między dawkami.²⁶

Istotne klinicznie złagodzenie świądu o ponad 50% obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do 19% pacjentów, którym podawano placebo.²⁷ Należy zaznaczyć, że z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe.²⁸

Istotną korzyścią kliniczną leczenia było także zmniejszenie wpływu choroby na funkcjonowanie pacjentów. Leczenie desloratadyną znacznie zmniejszyło zaburzenia snu i poprawiło funkcjonowanie w ciągu dnia, mierzone w czteropunktowej skali stosowanej do oceny tych zmiennych.²⁹

Bezpieczeństwo i skuteczność u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku od 12 do 17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności desloratadyny w postaci tabletek.³⁰ Ten aspekt należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o włączeniu leczenia u pacjentów z tej grupy wiekowej.