Działania niepożądane leku Dasatinib SUN

W poniższym artykule szczegółowo omówiono działania niepożądane związane ze stosowaniem dazatynibu, ze szczególnym uwzględnieniem potencjalnych zagrożeń wynikających z tych działań. Informacje oparte są na danych z badań klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Charakterystyka populacji badanej

Profil bezpieczeństwa dazatynibu został ustalony na podstawie analizy danych z badań klinicznych obejmujących łącznie 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych z nowo rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych z opornością lub nietolerancją imatynibu z CML w fazie przewlekłej lub zaawansowanej lub z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), a także 188 pacjentów pediatrycznych.²

Średni czas trwania leczenia wynosił:

• Dla ogólnej populacji 2712 dorosłych pacjentów: 19,2 miesiąca (zakres 0-93,2 miesiąca)³
• W badaniu randomizowanym u pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej: około 60 miesięcy⁴
• U 1618 dorosłych z CML w fazie przewlekłej: 29 miesięcy (zakres 0-92,9 miesiąca)⁵
• U 1094 dorosłych z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL: 6,2 miesiąca (zakres 0-93,2 miesiąca)⁶
• U 188 pacjentów pediatrycznych: 26,3 miesiąca (zakres 0-99,6 miesiąca)⁷
• W podgrupie 130 dzieci i młodzieży z CML w fazie przewlekłej: 42,3 miesiąca (zakres 0,1-99,6 miesiąca)⁸

Ogólna częstotliwość działań niepożądanych

Działania niepożądane występowały u większości pacjentów leczonych dazatynibem. W całkowitej populacji 2712 pacjentów dorosłych, u 520 osób (19%) wystąpiły działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia.⁹

W populacji pediatrycznej profil bezpieczeństwa stosowania dazatynibu u dzieci i młodzieży z Ph+ CML w fazie przewlekłej był zasadniczo zbliżony do obserwowanego u dorosłych, niezależnie od postaci farmaceutycznej. Warto jednak podkreślić, że u dzieci i młodzieży nie raportowano przypadków wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc ani nadciśnienia płucnego. Tylko u 2 z 130 (1,5%) pacjentów pediatrycznych z CML w fazie przewlekłej leczonych dazatynibem wystąpiły działania niepożądane skutkujące przerwaniem terapii.¹⁰

Szczegółowy opis działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych zaobserwowanych u pacjentów leczonych dazatynibem w monoterapii podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania te pogrupowano według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania.¹¹

Definicje częstości występowania

Częstości występowania określono następująco:<sup data-drug="Dasatinib SUN" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do 12

• Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
• Często: występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż u 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
• Niezbyt często: występuje u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż u 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do < 1/100)
• Rzadko: występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10 000 do < 1/1000)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych po wprowadzeniu do obrotu

Tabela działań niepożądanych dazatynibu

Szczegółowy opis niebezpieczeństw związanych z działaniami niepożądanymi

Zagrożenia związane z zakażeniami

Jednymi z najczęściej obserwowanych działań niepożądanych dazatynibu są zakażenia różnego pochodzenia. Bardzo często występują zakażenia (w tym bakteryjne, wirusowe, grzybicze oraz niespecyficzne), co jest związane z działaniem immunosupresyjnym leku.¹³

Często u pacjentów raportowano poważniejsze infekcje, takie jak:

• Zapalenie płuc o różnej etiologii (bakteryjne, wirusowe lub grzybicze) – stanowi istotne zagrożenie, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością
• Zakażenia lub zapalenie górnych dróg oddechowych – mogą stanowić źródło dalszych powikłań u osób z chorobami hematologicznymi
• Zakażenia wirusem Herpes, w tym cytomegalowirusem (CMV) – potencjalnie groźne u pacjentów immunosupresyjnych
• Zakażenia przewodu pokarmowego – mogą prowadzić do dodatkowego osłabienia pacjenta
• Posocznica/sepsa – najpoważniejsze powikłanie infekcyjne, które w niektórych przypadkach kończyło się zgonem pacjenta¹⁴

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem, o nieznanej częstości występowania, jest reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B. Może ona prowadzić do ostrego uszkodzenia wątroby, a w skrajnych przypadkach do niewydolności tego narządu, co stanowi zagrożenie życia.¹⁵

Należy pamiętać, że ryzyko wystąpienia poważnych infekcji jest podwyższone u pacjentów przyjmujących dazatynib ze względu na jego wpływ na układ odpornościowy. Z tego powodu konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta i szybkie reagowanie na pierwsze objawy infekcji, które mogą potencjalnie prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonu.

Porównanie działań niepożądanych u dorosłych i dzieci

W przeciwieństwie do pacjentów dorosłych, u dzieci i młodzieży z CML-CP nie zaobserwowano niektórych poważnych działań niepożądanych ze strony układu sercowo-płucnego, takich jak:¹⁶

• Wysięk osierdziowy – gromadzenie się płynu w worku osierdziowym, mogące prowadzić do tamponady serca
• Wysięk opłucnowy – gromadzenie się płynu w jamie opłucnej, potencjalnie upośledzające funkcję oddechową
• Obrzęk płuc – stan zagrażający życiu, charakteryzujący się nagromadzeniem płynu w pęcherzykach płucnych
• Nadciśnienie płucne – podwyższone ciśnienie w tętnicach płucnych, prowadzące do przeciążenia prawej komory serca

Taka różnica w profilu bezpieczeństwa może sugerować odmienną wrażliwość tkanek na działanie leku w zależności od wieku pacjenta. Znacznie niższy odsetek dzieci i młodzieży przerywających leczenie z powodu działań niepożądanych (1,5% vs. 19% u dorosłych) wskazuje na ogólnie lepszą tolerancję leku w populacji pediatrycznej.¹⁷

Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów

Biorąc pod uwagę profil działań niepożądanych dazatynibu, pacjenci powinni być regularnie monitorowani pod kątem:

1. Objawów infekcji, szczególnie objawów zapalenia płuc i posocznicy
2. Reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B (regularne badania funkcji wątroby)
3. U dorosłych pacjentów: wystąpienia wysięku opłucnowego, osierdziowego i nadciśnienia płucnego (regularne badania obrazowe klatki piersiowej oraz ocena funkcji oddechowej i kardiologiczna)

Wczesne wykrycie działań niepożądanych umożliwia szybką interwencję i potencjalne zapobieganie poważnym powikłaniom, włącznie z tymi zagrażającymi życiu pacjenta.