Działania niepożądane leku Dasatinib SUN

Dazatynib (Dasatinib SUN) jest lekiem stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Jak każdy lek, dazatynib może powodować działania niepożądane, które w niektórych przypadkach mogą być poważne i wymagać interwencji medycznej. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę profilu bezpieczeństwa tego leku na podstawie danych klinicznych.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

Dane dotyczące bezpieczeństwa dazatynibu pochodzą z badań klinicznych obejmujących łącznie 2900 pacjentów, w tym 324 dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej, 2388 dorosłych pacjentów z opornością lub nietolerancją na imatynib z CML w fazie przewlekłej lub zaawansowanej lub z Ph+ ALL, a także 188 pacjentów pediatrycznych. Warto podkreślić, że mediana czasu leczenia różniła się w zależności od grupy pacjentów, co może wpływać na obserwowane działania niepożądane.²

Okres obserwacji w poszczególnych grupach pacjentów wynosił:

• U dorosłych pacjentów z CML w fazie przewlekłej, CML w fazie zaawansowanej lub z Ph+ ALL – mediana 19,2 miesiąca (zakres 0-93,2 miesiąca)³
• U pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej – około 60 miesięcy⁴
• U dorosłych pacjentów z CML w fazie przewlekłej – mediana 29 miesięcy (zakres 0-92,9 miesiąca)⁵
• U dorosłych pacjentów z CML w fazie zaawansowanej lub Ph+ ALL – mediana 6,2 miesiąca (zakres 0-93,2 miesiąca)⁶
• U dzieci i młodzieży – mediana 26,3 miesiąca (zakres 0-99,6 miesiąca), a w podgrupie z CML w fazie przewlekłej – mediana 42,3 miesiąca (zakres 0,1-99,6 miesiąca)⁷

U większości pacjentów przyjmujących dazatynib występowały działania niepożądane. W populacji 2712 dorosłych pacjentów leczonych tym lekiem, u 520 (19%) wystąpiły działania niepożądane prowadzące do przerwania terapii. To istotna informacja kliniczna, wskazująca na to, że niemal co piąty pacjent doświadcza działań niepożądanych o nasileniu wymagającym zaprzestania leczenia.⁸

Należy podkreślić, że profil bezpieczeństwa stosowania dazatynibu u dzieci i młodzieży z Ph+ CML-CP był generalnie podobny do profilu bezpieczeństwa obserwowanego u dorosłych pacjentów, niezależnie od postaci farmaceutycznej leku. Istotną różnicą jest brak opisanych przypadków wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc czy nadciśnienia płucnego w populacji pediatrycznej. W grupie 130 dzieci i młodzieży z CML-CP leczonych dazatynibem, tylko u 2 pacjentów (1,5%) wystąpiły działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia, co stanowi znacznie niższy odsetek niż w populacji dorosłych.⁹

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane występujące podczas terapii dazatynibem sklasyfikowano według częstości występowania w następujący sposób:<sup data-drug="Dasatinib SUN" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania określono następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do 10

• Bardzo często (≥1/10) – występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występujące u co najmniej 1 na 100, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występujące u co najmniej 1 na 1 000, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale rzadziej niż u 1 na 1 000 pacjentów
• Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych po wprowadzeniu produktu do obrotu

Szczegółowa tabela działań niepożądanych dazatynibu

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zgłaszane u pacjentów leczonych dazatynibem w monoterapii podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu. Działania niepożądane wymieniono według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości występowania, z uwzględnieniem nasilenia.¹¹

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Wśród działań niepożądanych dazatynibu szczególnej uwagi wymagają zakażenia, które mogą przebiegać z różnym nasileniem – od łagodnych infekcji górnych dróg oddechowych do ciężkich zakażeń ogólnoustrojowych. Szczególnie niebezpieczna jest posocznica (sepsa), która może prowadzić do zgonu. W badaniach klinicznych obserwowano przypadki sepsy zakończone zgonem, choć występowały one niezbyt często.¹²

Istotnym zagrożeniem jest również możliwość reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV) u pacjentów będących bezobjawowymi nosicielami wirusa. Reaktywacja HBV może prowadzić do ostrego zapalenia wątroby, niewydolności wątroby, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Częstość tego powikłania nie jest dokładnie określona, gdyż obserwowano je głównie po wprowadzeniu leku do obrotu.¹³

Należy zwrócić uwagę, że u dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa dazatynibu jest generalnie podobny do profilu obserwowanego u dorosłych, jednak dzieci rzadziej doświadczają powikłań płucno-sercowych (brak opisanych przypadków wysięku osierdziowego, wysięku opłucnowego, obrzęku płuc czy nadciśnienia płucnego). Ponadto, znacznie rzadziej występują działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia (1,5% u dzieci w porównaniu do 19% u dorosłych).¹⁴

Zalecenia dla lekarzy prowadzących

Przy stosowaniu dazatynibu należy ściśle monitorować pacjentów pod kątem występowania działań niepożądanych, szczególnie w pierwszych miesiącach terapii. Zaleca się:

1. Regularne wykonywanie badań laboratoryjnych oceniających parametry morfologii krwi, czynność wątroby i nerek.
2. Wczesne wykrywanie i leczenie infekcji, ze szczególnym uwzględnieniem zakażeń dróg oddechowych i przewodu pokarmowego.
3. Badanie przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia dazatynibem oraz monitorowanie nosicieli HBV podczas terapii.
4. Szczególną ostrożność u pacjentów z wcześniejszą ekspozycją na wirusy Herpes, w tym CMV.
5. Natychmiastową interwencję w przypadku objawów posocznicy lub ciężkich zakażeń.

Warto podkreślić, że u pacjentów pediatrycznych, mimo ogólnie podobnego profilu bezpieczeństwa do dorosłych, rzadziej występują ciężkie działania niepożądane, co może sugerować lepszą tolerancję leku w tej grupie wiekowej.