Przedawkowanie
Cyclophosphamide Accord 500 mg

Przedawkowanie cyklofosfamidu prowadzi do wielonarządowej toksyczności, której nasilenie koreluje z dawką leku. Kluczowym zagrożeniem jest głęboka mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, co zwiększa ryzyko infekcji zagrażających życiu. Ponadto obserwuje się urotoksyczność (krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza), kardiotoksyczność (niewydolność serca, kardiomiopatia, zaburzenia rytmu), chorobę wenookluzyjną wątroby (żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia, wzrost enzymów wątrobowych), zapalenie błony śluzowej jamy ustnej oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, krwawienia). Wartości parametrów laboratoryjnych do monitorowania obejmują morfologię krwi, enzymy wątrobowe, bilirubinę, parametry krzepnięcia, stężenie kreatyniny, mocznika oraz ocenę GFR i analizę moczu.

Pobierz ChPL PDF Cyclophosphamide Accord – Proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji – 500 mg
  1. Przedawkowanie cyklofosfamidu
    1. Objawy przedawkowania
    2. Postępowanie w przedawkowaniu
    3. Monitoring pacjenta po przedawkowaniu
    4. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. chłoniak nieziarniczy
  2. drobnokomórkowy rak płuca
  3. mięsak Ewinga
  4. nefropatia toczniowa
  5. nerwiak zarodkowy
  6. ostra białaczka limfoblastyczna
  7. ostra białaczka szpikowa
  8. przewlekła białaczka limfocytowa
  9. przewlekła białaczka szpikowa
  10. rak jajnika z przerzutami
  11. rak piersi
  12. szpiczak mnogi
  13. ziarnica złośliwa
  14. ziarniniak Wegenera
Substancja czynna
  1. cyklofosfamid
Kategoria leku
  1. leki cytostatyczne
  2. leki immunosupresyjne
  3. leki przeciwnowotworowe

Przedawkowanie cyklofosfamidu

Przedawkowanie cyklofosfamidu stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, powodując wystąpienie objawów toksyczności zależnych od dawki, które mogą zagrażać życiu. Nasilenie objawów klinicznych jest bezpośrednio związane z wielkością przedawkowanej dawki, dlatego istotne jest szybkie rozpoznanie i właściwe postępowanie terapeutyczne.1

Objawy przedawkowania

Przy przedawkowaniu cyklofosfamidu pacjent wymaga ścisłego monitorowania pod kątem objawów toksyczności, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układu krwiotwórczego, który jest wyjątkowo wrażliwy na działanie tego cytostatyku.2

Układ/narząd docelowy Objawy przedawkowania Opis kliniczny
Układ krwiotwórczy Zahamowanie czynności szpiku kostnego Głęboka mielosupresja manifestująca się jako: leukopenia, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość; zwiększone ryzyko infekcji zagrażających życiu; krwawienia
Układ moczowy Urotoksyczność Krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, uszkodzenie nabłonka pęcherza, martwica urotelium, zwłóknienie pęcherza
Układ sercowo-naczyniowy Kardiotoksyczność Niewydolność serca, kardiomiopatia, zaburzenia rytmu serca, tamponada serca
Wątroba Choroba wenookluzyjna wątroby Uszkodzenie hepatocytów, żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia, wodobrzusze, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, hepatomegalia
Błony śluzowe Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Owrzodzenia, bolesność, trudności w przyjmowaniu pokarmów i płynów, zwiększone ryzyko infekcji
Układ pokarmowy Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nudności, wymioty, biegunka, krwawienia z przewodu pokarmowego

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania cyklofosfamidu nie istnieje swoista odtrutka, dlatego leczenie ma charakter objawowy i podtrzymujący.3 Zalecane postępowanie terapeutyczne obejmuje:

  • Eliminację leku z organizmu – cyklofosfamid i jego metabolity można usunąć metodą dializy, dlatego przy nieumyślnym przedawkowaniu, zatruciu lub próbie samobójczej wskazane jest szybkie wykonanie hemodializy.4
  • Leczenie podtrzymujące – stosowanie nowoczesnych metod terapeutycznych ukierunkowanych na leczenie zakażeń towarzyszących, zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz innych objawów toksyczności, jeśli wystąpią.5
  • Profilaktykę urotoksyczności – po przedawkowaniu cyklofosfamidu wskazane jest profilaktyczne podanie mesny do pęcherza moczowego, co może zapobiec lub zmniejszyć działanie urotoksyczne.6

Monitoring pacjenta po przedawkowaniu

Pacjenci, którzy otrzymali zbyt dużą dawkę cyklofosfamidu, wymagają ścisłego monitorowania parametrów życiowych oraz regularnej oceny funkcji narządów, które mogą być potencjalnie uszkodzone przez lek.7 W ramach monitoringu zaleca się:

  1. Regularne badania morfologii krwi z oceną parametrów układu białokrwinkowego, czerwonokrwinkowego i płytkowego
  2. Monitorowanie funkcji nerek (stężenie kreatyniny, mocznika, GFR, analiza moczu)
  3. Kontrolę funkcji wątroby (enzymy wątrobowe, bilirubina, albuminy, parametry krzepnięcia)
  4. Ocenę układu sercowo-naczyniowego (EKG, echokardiografia, monitorowanie parametrów hemodynamicznych)
  5. Obserwację pod kątem objawów infekcji (kontrola temperatury ciała, badania mikrobiologiczne)

Częstotliwość monitorowania powinna być dostosowana do stopnia nasilenia objawów toksyczności i stanu klinicznego pacjenta. W przypadku ciężkich powikłań może być konieczne leczenie na oddziale intensywnej terapii, gdzie dostępne są zaawansowane metody monitorowania i podtrzymywania funkcji życiowych.8

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl