Przedawkowanie leku Concoram

Przedawkowanie preparatu Concoram, zawierającego bisoprololu fumaran oraz amlodypinę (w postaci bezylanu), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na złożony skład leku, objawy przedawkowania mogą wynikać z działania obu substancji czynnych, prowadząc do nakładania się efektów klinicznych charakterystycznych dla antagonistów wapnia oraz beta-adrenolityków.^{1}

Objawy przedawkowania amlodypiny

Doświadczenie kliniczne dotyczące celowego przedawkowania amlodypiny jest ograniczone. Dostępne dane wskazują jednak, że poważne przedawkowanie może prowadzić do znacznych zaburzeń hemodynamicznych. Nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych stanowi dominujący efekt, któremu może towarzyszyć odruchowa tachykardia. Obserwowano również przypadki znacznego i długotrwałego niedociśnienia ogólnoustrojowego, które może prowadzić do wstrząsu, niekiedy zakończonego zgonem.^{2}

Rzadkim, ale poważnym powikłaniem przedawkowania amlodypiny jest niekardiogenny obrzęk płuc, który może wystąpić z opóźnieniem, nawet 24-48 godzin po przyjęciu leku. Stan ten wymaga wspomaganego oddychania. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia tego powikłania mogą być agresywne działania resuscytacyjne, w tym przeciążenie płynami, stosowane w celu utrzymania perfuzji i pojemności minutowej serca.^{3}

Objawy przedawkowania bisoprololu

W przypadku przedawkowania bisoprololu najczęściej obserwuje się następujące objawy kliniczne:^{4}

• Bradykardia – znaczne zwolnienie czynności serca, mogące prowadzić do zaburzeń przewodnictwa
• Niedociśnienie tętnicze – spadek ciśnienia tętniczego krwi potęgujący efekt amlodypiny
• Skurcz oskrzeli – zwężenie dróg oddechowych, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami układu oddechowego
• Ostra niewydolność serca – osłabienie funkcji mięśnia sercowego
• Hipoglikemia – patologiczne obniżenie stężenia glukozy we krwi

Zgłoszono kilka przypadków przedawkowania bisoprololu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub chorobą niedokrwienną serca. Obserwowane objawy obejmowały głównie bradykardię i/lub niedociśnienie tętnicze. Warto podkreślić istnienie dużej zmienności osobniczej w zakresie wrażliwości na pojedynczą, dużą dawkę bisoprololu, przy czym pacjenci z chorobą serca wykazują zwiększoną wrażliwość.^{5}

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania Concoram powinno uwzględniać działanie obu substancji czynnych i obejmować następujące procedury:

Postępowanie w przedawkowaniu amlodypiny

Klinicznie istotne niedociśnienie wywołane przedawkowaniem amlodypiny wymaga aktywnego leczenia podtrzymującego układ sercowo-naczyniowy. Zaleca się:^{6}

• Częstą kontrolę oddechu i czynności serca
• Uniesienie kończyn dolnych
• Monitorowanie objętości krwi krążącej i diurezy
• Zastosowanie leków obkurczających naczynia w celu przywrócenia prawidłowego napięcia naczyniowego i normalizacji ciśnienia tętniczego (o ile nie ma przeciwwskazań)
• Dożylne podanie glukonianu wapnia w celu odwrócenia blokady kanałów wapniowych

W niektórych przypadkach pomocne może być płukanie żołądka. Podanie węgla aktywnego do dwóch godzin od przyjęcia amlodypiny może zmniejszyć szybkość jej wchłaniania. Ze względu na silne wiązanie amlodypiny z białkami osocza, dializa prawdopodobnie nie przyniesie korzyści terapeutycznych.^{7}

Postępowanie w przedawkowaniu bisoprololu

W przypadku przedawkowania bisoprololu należy przerwać jego podawanie i zastosować leczenie podtrzymujące oraz objawowe. Z dostępnych danych wynika, że bisoprolol jedynie w niewielkim stopniu można usunąć za pomocą dializy.^{8}

W zależności od objawów klinicznych zaleca się następujące postępowanie:

1. Bradykardia: dożylne podanie atropiny; w przypadku niewystarczającej odpowiedzi można ostrożnie zastosować izoprenalinę lub inny lek o dodatnim działaniu chronotropowym. W niektórych przypadkach może być konieczne czasowe zastosowanie stymulatora serca.^{9}
2. Niedociśnienie: dożylne podanie płynów i leków obkurczających naczynia. Pomocne może być dożylne zastosowanie glukagonu.^{10}
3. Blok przedsionkowo-komorowy (drugiego lub trzeciego stopnia): dokładne monitorowanie pacjenta, dożylny wlew izoprenaliny lub wszczepienie stymulatora serca.^{11}
4. Ostra niewydolność serca: dożylne podanie leków moczopędnych, leków o działaniu inotropowo dodatnim oraz leków rozszerzających naczynia.^{12}
5. Skurcz oskrzeli: podanie leków rozszerzających oskrzela, takich jak izoprenalina, beta2-sympatykomimetyki i/lub aminofilina.^{13}
6. Hipoglikemia: dożylne podanie glukozy.^{14}

Tabela objawów przedawkowania

Należy pamiętać, że postępowanie w przypadku przedawkowania Concoram wymaga kompleksowego podejścia uwzględniającego nakładające się efekty obu substancji czynnych. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjenta w warunkach oddziału intensywnej terapii, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów hemodynamicznych i oddechowych.^{15}