Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Cefepim MIP Pharma

Stosowanie cefepimu wymaga zachowania określonych środków ostrożności oraz znajomości specjalnych ostrzeżeń dotyczących jego bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dla personelu medycznego odnośnie do potencjalnych zagrożeń i zalecanych działań podczas terapii tym antybiotykiem cefalosporynowym.¹

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania cefepimu obserwowano ciężkie i w niektórych przypadkach zakończone zgonem reakcje nadwrażliwości, analogicznie do innych antybiotyków beta-laktamowych. W przypadku wystąpienia silnej reakcji nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia cefepimem i wdrożenie odpowiedniej terapii. Przed rozpoczęciem terapii należy przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący wcześniejszego występowania reakcji nadwrażliwości na cefepim, inne antybiotyki beta-laktamowe lub inne leki.²

Istotne jest, aby mieć na uwadze, że w około 10% przypadków może występować zjawisko krzyżowej nadwrażliwości między penicylinami a cefalosporynami. Szczególną ostrożność należy zachować, przepisując cefepim pacjentom, u których rozpoznano astmę lub skłonność do reakcji alergicznych. Pacjenta należy uważnie obserwować po podaniu pierwszej dawki leku. W przypadku wystąpienia objawów reakcji alergicznej leczenie należy natychmiast przerwać. W terapii ciężkich reakcji nadwrażliwości stosuje się epinefrynę lub inne metody ratunkowe.³

Ograniczenia działania przeciwbakteryjnego

Ze względu na ograniczony zakres działania przeciwbakteryjnego, cefepim nie powinien być stosowany w leczeniu niektórych rodzajów zakażeń, chyba że potwierdzono lub z dużym prawdopodobieństwem można przewidzieć wrażliwość czynnika patogennego na ten antybiotyk.⁴

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤ 50 ml/min) lub innymi stanami mogącymi osłabiać funkcję nerek, konieczna jest odpowiednia modyfikacja dawkowania cefepimu w celu kompensacji wolniejszego tempa wydalania leku przez nerki. Dawki podtrzymujące w tej grupie pacjentów powinny zostać zmniejszone, ponieważ po podaniu standardowych dawek mogą wystąpić wysokie stężenia antybiotyku w surowicy, a czas ich utrzymywania się może być wydłużony. Dalsze dawkowanie powinno być ustalane indywidualnie w zależności od:⁵

• Stopnia wydolności nerek
• Nasilenia zakażenia
• Wrażliwości drobnoustrojów

Po wprowadzeniu produktu do obrotu raportowano przypadki ciężkich działań niepożądanych, takich jak:⁶

• Przemijająca encefalopatia (zaburzenia świadomości, w tym dezorientacja, omamy, stupor i śpiączka)
• Mioklonie
• Drgawki (w tym bezdrgawkowy stan padaczkowy)
• Niewydolność nerek

Większość z tych działań niepożądanych obserwowano u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, którzy otrzymywali cefepim w dawkach przekraczających zalecane. Objawy neurotoksyczności zazwyczaj ustępowały po przerwaniu leczenia i/lub po przeprowadzeniu hemodializy, jednak odnotowano również przypadki zakończone zgonem.⁷

Podczas jednoczesnego stosowania cefepimu z innymi lekami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym, takimi jak antybiotyki aminoglikozydowe lub silnie działające leki moczopędne, należy starannie monitorować czynność nerek.⁸

Biegunka związana z Clostridium difficile

Podczas stosowania niemal wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym cefepimu, obserwowano biegunkę związaną z zakażeniem Clostridium difficile (CDAD – Clostridium difficile associated diarrhoea) o różnym nasileniu – od łagodnej biegunki po zagrażające życiu zapalenie okrężnicy. Możliwość wystąpienia CDAD należy rozważyć u wszystkich pacjentów, u których po antybiotykoterapii wystąpi biegunka.⁹

Dokładny wywiad medyczny jest niezbędny, ponieważ opisywano przypadki wystąpienia CDAD nawet po upływie ponad 2 miesięcy od podania leków przeciwbakteryjnych. W przypadku podejrzenia lub potwierdzenia CDAD może być konieczne przerwanie antybiotykoterapii, która nie jest bezpośrednio skierowana przeciwko C. difficile.¹⁰

Ryzyko nadkażenia

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, stosowanie cefepimu może spowodować nasilony wzrost niewrażliwych drobnoustrojów. Jeśli w trakcie leczenia rozwinie się dodatkowe zakażenie, konieczne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.¹¹

Stosowanie u pacjentów w podeszłym wieku

W badaniach klinicznych obejmujących ponad 6400 dorosłych pacjentów leczonych cefepimem, 35% stanowiły osoby powyżej 65 roku życia, a 16% – osoby powyżej 75 lat. Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania cefepimu u pacjentów w podeszłym wieku z prawidłową wydolnością nerek, otrzymujących standardowe dawki dla dorosłych, były porównywalne do wyników uzyskanych w pozostałych grupach wiekowych.¹²

U pacjentów w podeszłym wieku odnotowano jednak umiarkowane wydłużenie okresu półtrwania oraz niższy klirens nerkowy w porównaniu z młodszymi osobami. W przypadku zaburzenia czynności nerek rekomendowane jest dostosowanie dawkowania.¹³

Ponieważ cefepim jest wydalany głównie przez nerki, ryzyko toksyczności leku jest większe u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Ze względu na częstsze występowanie osłabionej czynności nerek u pacjentów w podeszłym wieku, należy zachować szczególną ostrożność przy doborze dawki oraz regularnie kontrolować funkcję nerek.¹⁴

Ciężkie objawy niepożądane, takie jak przemijająca encefalopatia (zaburzenia świadomości, w tym dezorientacja, omamy, stupor i śpiączka), mioklonie, drgawki (w tym bezdrgawkowy stan padaczkowy) i/lub niewydolność nerek, obserwowano u pacjentów w podeszłym wieku z niewydolnością nerek, którzy otrzymywali standardowe dawki cefepimu.¹⁵

Wpływ na wyniki testów diagnostycznych

U pacjentów otrzymujących cefepim dwa razy na dobę opisywano dodatni odczyn Coombs’a bez hemolizy. Należy pamiętać, że antybiotyki cefalosporynowe mogą powodować fałszywie dodatni wynik testu redukcyjnego oznaczania glukozy w moczu z zastosowaniem metod opartych na redukcji miedzi (Benedicta, Fehlinga, Clinitest). Nie wpływają one jednak na wyniki testów wykorzystujących metody enzymatyczne (oksydazowe). Z tego powodu w trakcie leczenia cefepimem zaleca się stosowanie enzymatycznej metody oznaczania glukozy w moczu.¹⁶