Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Azithromycin Genoptim

Stosowanie azytromycyny wymaga uwzględnienia szeregu czynników wpływających na bezpieczeństwo terapii. Przed rozpoczęciem leczenia lekiem Azithromycin Genoptim należy ocenić zasadność zastosowania leku z grupy makrolidów w oparciu o dokładne rozpoznanie bakteryjnej etiologii zakażenia oraz uwzględnić zatwierdzone wskazania i poziom oporności drobnoustrojów na azytromycynę lub inne antybiotyki makrolidowe.¹

Oporność drobnoustrojów

Szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie oporności na antybiotyki. Na obszarach o dużej częstości występowania oporności na erytromycynę A istotne jest uwzględnienie ewolucji podatności na azytromycynę i inne antybiotyki.² W wielu krajach europejskich stwierdzono wysokie wskaźniki oporności Streptococcus pneumoniae na azytromycynę, co jest istotnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji o leczeniu zakażeń wywołanych przez ten drobnoustrój.³

W leczeniu bakteryjnego zapalenia gardła azytromycyna powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach, gdy terapia pierwszego wyboru antybiotykami beta-laktamowymi nie jest możliwa.⁴

Reakcje nadwrażliwości

Podobnie jak w przypadku innych antybiotyków makrolidowych, podczas stosowania azytromycyny notowano występowanie rzadkich, ale ciężkich reakcji alergicznych. Do potencjalnych reakcji nadwrażliwości należą:⁵

• Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk tkanek miękkich, mogący dotyczyć twarzy, gardła i krtani
• Anafilaksja – ciężka, zagrażająca życiu reakcja, w rzadkich przypadkach prowadząca do zgonu
• Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) – charakteryzująca się wystąpieniem licznych drobnych, jałowych krostek na podłożu rumieniowym
• Zespół Stevensa-Johnsona (SJS) – ciężka reakcja skórna z towarzyszącym zajęciem błon śluzowych
• Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) – najcięższa postać reakcji skórnej, rzadko prowadząca do zgonu
• Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – zespół obejmujący zmiany skórne, eozynofilię oraz objawy ogólnoustrojowe

W przebiegu niektórych z tych reakcji obserwowano nawroty objawów po odstawieniu leku, co wymagało dłuższego okresu obserwacji i leczenia.⁶ W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie. Należy pamiętać, że po przerwaniu leczenia objawowego może dojść do nawrotu objawów alergicznych.⁷

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z lekką lub umiarkowaną niewydolnością nerek (GFR 10-80 ml/min) nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. Natomiast u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 10 ml/min) należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ w tej grupie chorych obserwowano wzrost narażenia organizmu na azytromycynę o 33%.⁸

Zaburzenia czynności wątroby

Ponieważ wątroba stanowi główną drogę eliminacji azytromycyny, lek należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z poważnymi chorobami wątroby. Podczas stosowania azytromycyny odnotowano przypadki piorunującego zapalenia wątroby, prowadzącego do zagrażającej życiu niewydolności tego narządu. Czynnikami ryzyka mogą być wcześniej istniejące choroby wątroby lub jednoczesne stosowanie innych leków o działaniu hepatotoksycznym.⁹

Jeśli podczas terapii azytromycyną wystąpią objawy dysfunkcji wątroby, takie jak:¹⁰

• szybko rozwijająca się astenia (osłabienie)
• żółtaczka
• ciemno zabarwiony mocz
• tendencja do krwawień
• encefalopatia wątrobowa

należy niezwłocznie przeprowadzić badania czynności wątroby. W przypadku stwierdzenia ciężkiej niewydolności wątroby, leczenie azytromycyną należy natychmiast przerwać.¹¹

Interakcja z alkaloidami sporyszu

Chociaż brak danych dotyczących bezpośredniej interakcji między azytromycyną a alkaloidami sporyszu, należy zachować ostrożność. Znane są bowiem przypadki wystąpienia zatrucia sporyszem u pacjentów otrzymujących jednocześnie pochodne sporyszu i niektóre antybiotyki makrolidowe. Ze względu na potencjalne ryzyko zatrucia, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych sporyszu.¹²

Wydłużenie odstępu QT

Podczas leczenia antybiotykami makrolidowymi opisywano przypadki wydłużenia repolaryzacji serca oraz odstępu QT, co zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca i groźnej dla życia arytmii typu torsade de pointes. Podobnego efektu nie można wykluczyć przy stosowaniu azytromycyny, zwłaszcza u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem przedłużającej się repolaryzacji serca.¹³

Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie azytromycyny u następujących pacjentów:

1. Z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem odstępu QT ¹⁴
2. Przyjmujących leki wydłużające odstęp QT, takie jak:
   • leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, prokainamid)
   • leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
   • cyzapryd
   • terfenadyna

   ¹⁵

3. Z zaburzeniami elektrolitowymi, szczególnie hipokaliemią (obniżenie poziomu potasu) lub hipomagnezemią (obniżenie poziomu magnezu) ¹⁶
4. Z istotnymi klinicznie zaburzeniami rytmu serca, takimi jak:
   • znacząca bradykardia (zwolniona czynność serca)
   • arytmie (zaburzenia rytmu serca)
   • ciężka niewydolność serca

   ¹⁷

Nadkażenia

Jak w przypadku innych antybiotyków, istnieje ryzyko rozwoju nadkażeń, wywołanych przez niewrażliwe na azytromycynę drobnoustroje, w tym grzyby. Wystąpienie objawów nadkażenia może wymagać przerwania terapii azytromycyną i wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹⁸

Zaburzenia neurologiczne i psychiczne

Azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub chorobami psychicznymi.¹⁹

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego

Po zastosowaniu antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, opisywano występowanie rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Dlatego w przypadku wystąpienia biegunki podczas lub po leczeniu azytromycyną, należy rozważyć takie rozpoznanie. Jeżeli potwierdzi się rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez azytromycynę, przeciwwskazane jest podawanie leków hamujących perystaltykę jelit.²⁰

Biegunka związana z Clostridium difficile

W przypadku praktycznie wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym azytromycyny, zgłaszano występowanie biegunki związanej z zakażeniem Clostridium difficile (CDAD). Jej nasilenie może wahać się od łagodnej biegunki po zapalenie jelita grubego zakończone zgonem. Stosowanie antybiotyków zaburza normalną florę jelita grubego, co może prowadzić do nadmiernego rozwoju C. difficile.²¹

C. difficile wytwarza toksyny A i B, które przyczyniają się do rozwoju CDAD. Szczepy C. difficile wytwarzające hipertoksyny powodują zwiększoną zachorowalność i śmiertelność, gdyż zakażenia te mogą być oporne na leczenie przeciwdrobnoustrojowe i często wymagają kolektomii (chirurgicznego usunięcia jelita grubego).²²

Biegunkę związaną z C. difficile należy rozważyć u wszystkich pacjentów, u których występuje biegunka po zastosowaniu antybiotyku. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu, ponieważ opisywano przypadki CDAD nawet po dwóch miesiącach od zakończenia antybiotykoterapii.²³

Stosowanie długotrwałe

Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności długotrwałego stosowania azytromycyny w zatwierdzonych wskazaniach. W przypadku szybko nawracających zakażeń należy rozważyć terapię innym antybiotykiem.²⁴

Dodatkowe ostrzeżenia

Azytromycyna nie jest wskazana w leczeniu zakażonych ran oparzeniowych.²⁵

W przypadku leczenia chorób przenoszonych drogą płciową należy wykluczyć współistniejące zakażenie Treponema pallidum (kiła).²⁶

U pacjentów otrzymujących azytromycynę opisywano nasilenie objawów miastenii gravis lub pojawienie się zespołu miastenicznego.²⁷

Lek Azithromycin Genoptim nie jest odpowiedni do leczenia ciężkich zakażeń, w których konieczne jest szybkie uzyskanie wysokiego stężenia antybiotyku we krwi.²⁸

Nie przeprowadzono badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania i skuteczności azytromycyny w zapobieganiu lub leczeniu MAC (zakażeń wywołanych przez Mycobacterium avium complex) u dzieci.²⁹

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Lek Azithromycin Genoptim zawiera laktozę jednowodną. Nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁰

Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu.³¹