Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna może wchodzić w interakcje z wieloma produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis znanych interakcji leku Azimycin z innymi substancjami leczniczymi oraz pozostałymi związkami mogącymi wpływać na skuteczność lub bezpieczeństwo leczenia.¹

Interakcje z lekami wpływającymi na absorpcję

Leki zobojętniające kwas solny nie wpływają na całkowitą biodostępność azytromycyny, jednakże mogą zmniejszać maksymalne stężenie leku w surowicy o około 25%. Zaleca się, aby pacjenci nie przyjmowali tych leków jednocześnie z azytromycyną.²

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT (np. cyzapryd, hydroksychlorochina) wymagają zachowania szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z azytromycyną. Może to prowadzić do zwiększonego ryzyka wywołania zaburzeń rytmu serca.³

Digoksyna – jednoczesne stosowanie azytromycyny i digoksyny (substrat glikoproteiny P) może prowadzić do zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy. Podczas takiej terapii niezbędne jest monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz, w uzasadnionych przypadkach, kontrola stężenia digoksyny w surowicy, zarówno w trakcie leczenia azytromycyną, jak i po jego zakończeniu.⁴

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Dydanozyna (dideoksyinozyna) w dawce 400 mg/dobę podawana jednocześnie z azytromycyną w dawce 1200 mg/dobę u pacjentów zakażonych HIV nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych.⁵

Zydowudyna – podanie azytromycyny w jednorazowej dawce 1000 mg lub wielokrotnych dawkach 1200 mg lub 600 mg ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu i jej wydalanie nerkowe. Należy jednak zauważyć, że azytromycyna zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (czyli jej czynnego metabolitu), co może mieć potencjalnie korzystny wpływ terapeutyczny, chociaż znaczenie kliniczne tego zjawiska nie zostało jeszcze w pełni określone.⁶

Efawirenz – jednoczesne stosowanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg i efawirenzu w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie powoduje klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych.⁷

Indynawir – podawanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie ma istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru stosowanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.⁸

Nelfinawir – jednoczesne stosowanie azytromycyny w dawce 1200 mg i nelfinawiru w stanie stacjonarnym (750 mg 3 razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie zaobserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych, więc modyfikacja dawki nie jest konieczna.⁹

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Flukonazol – jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpływa na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniają się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, obserwuje się jedynie niewielkie zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny, co nie ma znaczenia klinicznego.¹⁰

Interakcje z innymi antybiotykami

Trimetoprim i sulfametoksazol – jednoczesne podawanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie wpływa na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu pozostają porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.¹¹

Interakcje z lekami wpływającymi na układ odpornościowy

Cyklosporyna – badania farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych ochotników, którym podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., wykazały istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Dlatego też podczas jednoczesnego stosowania tych produktów należy zachować szczególną ostrożność. Konieczne jest monitorowanie stężenia cyklosporyny i odpowiednia modyfikacja dawki, jeśli jednoczesne stosowanie obu leków jest niezbędne.¹²

Metyloprednizolon – badania interakcji farmakokinetycznych przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że azytromycyna nie ma istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.¹³

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

Doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny – w badaniach interakcji farmakokinetycznych nie wykazano, aby podawanie azytromycyny zwiększało działanie przeciwzakrzepowe warfaryny zastosowanej w pojedynczej dawce 15 mg u zdrowych ochotników. Jednakże obserwowano nasilenie działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym stosowaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny. Chociaż związek przyczynowy tego zjawiska nie został całkowicie wyjaśniony, należy zwrócić szczególną uwagę na właściwą częstość kontrolnych oznaczeń czasu protrombinowego podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny.¹⁴

Interakcje z lekami wpływającymi na układ nerwowy

Midazolam – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywiera istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.¹⁵

Triazolam – badanie z udziałem 14 zdrowych ochotników wykazało, że jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu oraz triazolamu w dawce 0,125 mg w 2. dniu nie wywiera istotnego wpływu na żaden z parametrów farmakokinetycznych triazolamu w porównaniu do jego podawania z placebo.¹⁶

Cetyryzyna – u zdrowych ochotników jednoczesne podawanie przez 5 dni azytromycyny z cetyryzyną w dawce 20 mg nie prowadzi w stanie równowagi do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT.¹⁷

Interakcje z lekami przeciwkaszkowymi

Alkaloidy sporyszu (ergotamina) – ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy.¹⁸

Interakcje z lekami przeciwbólowymi

Kolchicyna – jednoczesne podawanie azytromycyny z kolchicyną (substratem glikoproteiny P) może prowadzić do zwiększonego stężenia kolchicyny w surowicy, co wymaga monitorowania pacjenta i odpowiedniego dostosowania dawki leku.¹⁹

Interakcje z inhibitorami reduktazy HMG-CoA

Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (w dawce 10 mg na dobę) i azytromycyny (w dawce 500 mg na dobę) nie prowadzi do zmiany stężenia atorwastatyny w osoczu (badanie na podstawie testu hamowania reduktazy HMG-CoA). Jednakże po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.²⁰

Interakcje z innymi lekami

Karbamazepina – w badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie obserwowano żadnego istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.²¹

Cymetydyna – w badaniu farmakokinetycznym oceniano wpływ na farmakokinetykę azytromycyny pojedynczej dawki cymetydyny, podawanej 2 godziny przed podaniem azytromycyny. Nie obserwowano żadnych odchyleń parametrów farmakokinetycznych azytromycyny.²²

Syldenafil – u zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (stosowanej w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.²³

Terfenadyna – w badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Istnieją rzadkie doniesienia o przypadkach, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów, jednak nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie takich interakcji.²⁴

Teofilina – nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny zdrowym ochotnikom.²⁵

Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie ryfabutyny i azytromycyny nie wpływa na stężenie tych substancji w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiązała się ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono jednoznacznego związku przyczynowego z równoczesnym leczeniem azytromycyną.²⁶

Interakcje z cytochromem P450

Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450. W przeciwieństwie do erytromycyny i innych antybiotyków makrolidowych, nie wchodzi ona w interakcje farmakokinetyczne za pośrednictwem tego układu. W przypadku azytromycyny nie występuje indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.²⁷

Interakcje azytromycyny z alkoholem

W dostępnej dokumentacji produktu leczniczego Azimycin nie przedstawiono bezpośrednich danych dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem. Jednakże, należy zwrócić uwagę na następujące kwestie:

1. Spożywanie alkoholu podczas leczenia antybiotykami, w tym azytromycyną, może osłabiać układ odpornościowy organizmu, co może wpływać negatywnie na skuteczność terapii.
2. Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane leku, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), które są również często występującymi działaniami niepożądanymi azytromycyny.
3. Mimo że azytromycyna, w przeciwieństwie do innych makrolidów, nie jest intensywnie metabolizowana przez cytochrom P450, jednoczesne spożywanie alkoholu może teoretycznie wpływać na metabolizm i działanie leku.
4. Spożywanie alkoholu podczas terapii może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z już istniejącymi schorzeniami wątroby.

Ze względu na brak szczegółowych badań dotyczących interakcji azytromycyny z alkoholem, zaleca się unikanie spożywania napojów alkoholowych podczas leczenia tym antybiotykiem, aby zapewnić optymalną skuteczność terapeutyczną i zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Tabela interakcji z azytromycyną