Działania niepożądane
Axyven 37,5 mg
Wenlafaksyna, dostępna w preparacie Axyven w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (37,5 mg, 75 mg, 150 mg), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥1/10) to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne. Profil bezpieczeństwa obejmuje również liczne działania o różnej częstości, w tym rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia rytmu serca (Torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, wydłużenie QT), ciężkie zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia) oraz myśli i zachowania samobójcze. Objawy odstawienne, często występujące po nagłym przerwaniu leczenia, obejmują zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia i nadciśnienie, co podkreśla konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
- Działania niepożądane leku Axyven (wenlafaksyna)
- Profil bezpieczeństwa
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
- Objawy odstawienia
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Axyven (wenlafaksyna)
Axyven, zawierający wenlafaksynę w postaci chlorowodorku, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu (37,5 mg, 75 mg, 150 mg), charakteryzuje się określonym profilem działań niepożądanych, które personel medyczny powinien uwzględnić przy ordynacji tego leku. Dokładna znajomość możliwych efektów ubocznych umożliwia odpowiednie monitorowanie pacjenta i wczesne reagowanie na potencjalne zagrożenia.1/10) podczas badań klinicznych należały: nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy i pocenie się (w tym poty nocne).”>1
Profil bezpieczeństwa
Wenlafaksyna posiada charakterystyczny profil bezpieczeństwa, na który składają się działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości występowania. Najczęściej raportowane działania niepożądane (występujące bardzo często, czyli u więcej niż 1 na 10 pacjentów) obejmują: nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym poty nocne.1/10) podczas badań klinicznych należały: nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy i pocenie się (w tym poty nocne).”>2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane wenlafaksyny są klasyfikowane według częstości ich występowania, zgodnie z przyjętymi standardami:<sup data-drug="Axyven" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości zostały zdefiniowane następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie działań niepożądanych wenlafaksyny według klasyfikacji układów i narządów wraz z częstością ich występowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na działania oznaczone gwiazdką (*), które zostały zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu.4
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Agranulocytoza* | Częstość nieznana |
| Niedokrwistość aplastyczna* | Częstość nieznana | |
| Pancytopenia* | Częstość nieznana | |
| Neutropenia* | Częstość nieznana | |
| Trombocytopenia* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja anafilaktyczna* | Częstość nieznana |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego* | Częstość nieznana |
| Zwiększone stężenie prolaktyny we krwi* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zmniejszenie apetytu | Często |
| Hiponatremia* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Bardzo często |
| Stan splątania* | Częstość nieznana | |
| Depersonalizacja* | Częstość nieznana | |
| Nietypowe sny | Często | |
| Nerwowość | Często | |
| Obniżone libido | Często | |
| Pobudzenie* | Częstość nieznana | |
| Brak orgazmu | Często | |
| Mania | Niezbyt często | |
| Hipomania | Niezbyt często | |
| Omamy | Niezbyt często | |
| Uczucie oderwania od rzeczywistości | Niezbyt często | |
| Zaburzenia orgazmu | Często | |
| Bruksizm* | Częstość nieznana | |
| Apatia | Niezbyt często | |
| Majaczenie (delirium)* | Częstość nieznana | |
| Myśli samobójcze i zachowania samobójcze | Częstość nieznana | |
| Agresja | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy* | Bardzo często |
| Zawroty głowy | Bardzo często | |
| Ospałość | Bardzo często | |
| Akatyzja* | Częstość nieznana | |
| Drżenie | Często | |
| Parestezje | Często | |
| Zaburzenia smaku | Często | |
| Omdlenie | Niezbyt często | |
| Skurcze miokloniczne mięśni* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia równowagi*/Zaburzenia koordynacji* | Częstość nieznana | |
| Dyskineza*/Dystonia*/Dyskineza późna* | Częstość nieznana | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)* | Częstość nieznana | |
| Zespół serotoninowy* | Częstość nieznana | |
| Drgawki | Niezbyt często | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia/Zaburzenia akomodacji, w tym niewyraźne widzenie | Często |
| Mydriaza | Niezbyt często | |
| Jaskra z zamkniętym kątem przesączania* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne* | Częstość nieznana |
| Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego | Często | |
| Zaburzenia serca | Tachykardia | Często |
| Kołatanie serca* | Częstość nieznana | |
| Torsade de pointes* | Częstość nieznana | |
| Częstoskurcz komorowy* | Częstość nieznana | |
| Migotanie komór | Częstość nieznana | |
| Wydłużenie odstępu QT w EKG* | Częstość nieznana | |
| Kardiomiopatia stresowa (kardiomiopatia takotsubo)* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze krwi | Często |
| Uderzenia gorąca | Często | |
| Niedociśnienie ortostatyczne | Niezbyt często | |
| Niedociśnienie* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Duszność* | Częstość nieznana |
| Ziewanie | Często | |
| Śródmiąższowa choroba płuc* | Częstość nieznana | |
| Eozynofilia płucna* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Bardzo często |
| Suchość w jamie ustnej | Bardzo często | |
| Zaparcia | Bardzo często | |
| Biegunka* | Częstość nieznana | |
| Wymioty | Często | |
| Krwawienie z przewodu pokarmowego* | Częstość nieznana | |
| Zapalenie trzustki* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby* | Częstość nieznana |
| Zapalenie wątroby* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Nadmierne pocenie się* (w tym poty nocne)* | Bardzo często |
| Wysypka | Często | |
| Świąd* | Częstość nieznana | |
| Pokrzywka* | Częstość nieznana | |
| Łysienie* | Częstość nieznana | |
| Wybroczyny | Niezbyt często | |
| Obrzęk naczynioruchowy* | Częstość nieznana | |
| Reakcje nadwrażliwości na światło | Niezbyt często | |
| Zespół Stevensa-Johnsona* | Częstość nieznana | |
| Martwica toksyczno-rozpływna naskórka* | Częstość nieznana | |
| Rumień wielopostaciowy* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Hipertonia | Często |
| Rabdomioliza* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zaburzenia oddawania | Często |
| Zatrzymanie moczu | Niezbyt często | |
| Częstomocz* | Częstość nieznana | |
| Nietrzymanie moczu* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Krwotok miesięczny* | Częstość nieznana |
| Krwotok maciczny* | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia erekcji | Często | |
| Zaburzenia ejakulacji | Często | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | Bardzo często |
| Astenia | Często | |
| Dreszcze* | Częstość nieznana | |
| Krwawienia z błony śluzowej* | Częstość nieznana | |
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie masy ciała | Często |
| Zwiększenie masy ciała | Często | |
| Zwiększenie stężenia cholesterolu we krwi | Często | |
| Przedłużony czas krwawienia* | Częstość nieznana |
Szczególnej uwagi wymagają działania niepożądane oznaczone gwiazdką (*), które zostały zidentyfikowane w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu.5
Objawy odstawienia
Przerwanie leczenia wenlafaksyną, zwłaszcza nagłe, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawiennych. Do najczęściej występujących należą:6
- Zawroty głowy
- Zaburzenia czucia (w tym parestezje)
- Zaburzenia snu (bezsenność lub koszmary senne)
- Pobudzenie lub niepokój
- Nudności i/lub wymioty
- Drżenia
- Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
- Ból głowy
- Objawy grypopodobne
- Zaburzenia widzenia
- Nadciśnienie
Objawy odstawienia są zwykle łagodne do umiarkowanych i ustępują samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą być nasilone i/lub utrzymywać się dłużej. Z tego powodu zaleca się stopniowe odstawianie leku poprzez powolne zmniejszanie dawki.7 Warto podkreślić, że u niektórych pacjentów po zmniejszeniu dawki lub podczas odstawiania leczenia może wystąpić ciężka agresja i myśli samobójcze.8
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil działań niepożądanych wenlafaksyny u dzieci i młodzieży (6-17 lat) jest zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych.9 Podobnie jak u dorosłych obserwowano:
- Zmniejszenie apetytu
- Zmniejszenie masy ciała
- Podwyższenie ciśnienia krwi
- Zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy10
W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży zaobserwowano również zwiększoną częstość występowania myśli samobójczych, a także wrogości i samookaleczenia się, szczególnie w przypadku zaburzeń depresyjnych.11
Specyficzne dla populacji pediatrycznej działania niepożądane obejmują:12
- Ból brzucha
- Pobudzenie
- Niestrawność
- Wybroczyny
- Krwawienie z nosa
- Bóle mięśni
Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
Wśród działań niepożądanych wenlafaksyny, na szczególną uwagę zasługują te, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta:
- Zespół serotoninowy – potencjalnie zagrażający życiu stan charakteryzujący się pobudzeniem, halucynacjami, śpiączką, niestabilnością autonomiczną, hipertermią, hiperrefleksją i klonusem13
- Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS) – rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie charakteryzujące się sztywnością mięśniową, hipertermią, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną14
- Ciężkie reakcje skórne – w tym zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz rumień wielopostaciowy15
- Zaburzenia rytmu serca – w tym Torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz wydłużenie odstępu QT w EKG16
- Myśli i zachowania samobójcze – mogące wystąpić zarówno w trakcie leczenia jak i podczas odstawiania leku17
- Ciężkie zaburzenia hematologiczne – agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia, trombocytopenia18
- Hiponatremia – mogąca wynikać z zespołu nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego19
- Rabdomioliza – potencjalnie prowadząca do ostrej niewydolności nerek20
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych wenlafaksyny, istotne znaczenie ma monitorowanie pacjentów, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz podczas zmiany dawkowania. Po wprowadzeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu.21
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49-21-301, fax: + 48 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania